Μανουέλα Σάενθ: Η ξεχασμένη ηρωίδα της λατινοαμερικανικής Ανεξαρτησίας
Το βράδυ της 25ης Σεπτεμβρίου 1828 η Μανουέλα Σάενθ έλαβε μια επιστολή από τον εραστή της. Την ενημέρωνε πως δεν αισθανόταν καλά και την ρωτούσε εάν θα μπορούσε να έλθει στο παλάτι.
Η Μανουέλα βρήκε, πράγματι τον επαναστάτη ηγέτη της Βενεζουέλας, Σιμόν Μπολιβάρ, εμπύρετο και κατάκοιτο στο κρεβάτι του, στο δωμάτιό του στο Παλάτι του Σαν Κάρλος, στην Μπογκοτά της Κολομβίας.
Του διάβασε ποίηση με σκοπό να τον καλμάρει, καθώς εκείνος θα έπαιρνε ένα ζεστό μπάνιο. Στη συνέχεια το ζευγάρι έπεσε στο κρεβάτι και αποκοιμήθηκε. Ωστόσο, αμέσως μετά τα μεσάνυχτα, η Σάενθ ξύπνησε από τα γαβγίσματα των σκύλων και τους ήχους βημάτων.
Συνολικά 26 δολοφόνοι είχαν έρθει για να εξοντώσουν τον Μπολιβάρ. Δύο φορές η Σάενθ είχε πείσει τον Μπολιβάρ να μην τρέξει προς το μεγάλο διάδρομο του παλατιού και να πολεμήσει από μόνος του τους εισβολείς. Τελικά, κατάφερε να τον πείσει να πηδήξει από το παράθυρο. Όταν οι δολοφόνοι όρμηξαν στο δωμάτιο του Μπολιβάρ, βρήκαν μόνο τη Σάενθ μέσα. Εκείνη έκανε τη χαζή και έδωσε περίπλοκες απαντήσεις στους επίδοξους δολοφόνους του εραστής της. Εξοργισμένοι, οι συνωμότες τη χτύπησαν με τις λαβές των σπαθιών τους. Κι αυτή ήταν η δεύτερη φορά που Σάενθ θα έσωζε τη ζωή του Μπολιβάρ.
Η διάσωση, όμως, του ηγέτη της λατινοαμερικανικής επανάσταση και μάλιστα πολλές φορές δεν ήταν το μόνο πράγμα που κατέστησε τη Μανουέλα Σάενθ μια εκπληκτική προσωπικότητα. Η ίδια αψήφησε τις κοινωνικές συμβάσεις. Ήταν κατάσκοπος και υπέρμαχος των γυναικείων δικαιωμάτων. Φορούσε μια κολομβιανή στολή συνταγματάρχη κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της. Έδινε φανταστικά πάρτι, αγαπούσε τα σκυλιά και κατά τον αστικό μύθο είχε φτάσει στο σημείο να έχει για κατοικίδιο ως και μια αρκούδα.
Σε ένα γράμμα του, ο Μπολιβάρ αναφέρεται στην αγαπημένη του ερωμένη, χαρακτηρίζοντάς τη «μια ευγενική, τρελή γυναίκα» και κατέληξε να τη χρίσει αρχειονόμο του, δίνοντάς της κυβερνητικό αξίωμα.
Περισσότερα από 150 χρόνια μετά το θάνατό της, Πάμελα Σ. Μάρεϊ, ακαδημαϊκός και ερευνήτρια της λατινοαμερικανικής Ιστορίας του 19ου αιώνα στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα, στο Μπέρμινγχαμ των ΗΠΑ, ανέστησε το πορτραίτο της Σάενθ από την αφάνεια.
Όντας επηρεασμένη από την προσωπικότητα της Χίλαρι Κλίντον, η Μάρεϊ αποφάσισε να γράψει ένα εκπληκτικό βιβλίο που είναι και η βιογραφία της Σάενθ και έχει τίτλο «For Glory and Bolívar: The Remarkable Life of Manuela Sáenz».
Το βιβλίο έρχεται να αποκαλύψει το αποτύπωμα μιας ιδιαίτερα δυναμικής και αφοσιωμένης γυναίκας, στα χρόνια της Μπολιβαριανής Επανάστασης, η οποία έζησε μεν στη «σκιά» του εραστή της αλλά διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξη του λατινοαμερικανικού επαναστατικού κινήματος.
Για την ιστορία, παρόλο που η απόπειρα δολοφονίας δεν έπληξε σωματικά τον Μπολιβάρ, τον επηρέασε βαθύτατα. Οι αντιδράσεις συνεχίστηκαν και κατά τα επόμενα δύο χρόνια έγιναν εξεγέρσεις στη Νέα Γρανάδα, τη Βενεζουέλα και το Εκουαδόρ.
Ο Μπολιβάρ παραιτήθηκε από την προεδρία στις 27 Απριλίου 1830, με πρόθεση να αυτοεξοριστεί στην Ευρώπη, κατά πάσα πιθανότητα στη Γαλλία. Είχε ήδη στείλει διάφορα κιβώτια (τα οποία περιλάμβαναν τα προσωπικά του αντικείμενα και τα γραπτά του) στην Ευρώπη πριν από την αναχώρησή του.
Πέθανε προτού αναχωρήσει, μετά από οδυνηρή μάχη με τη φυματίωση, στις 17 Δεκεμβρίου 1830 στην Κίντα δε Σαν Πέδρο Αλεχαντρίνο”, στη Σάντα Μάρτα στην Κολομβία.
Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν από τη Σάντα Μάρτα στο Καράκας το 1842, όπου κτίστηκε μνημείο για την ταφή του. Η Κίντα κοντά στη Σάντα Μάρτα έγινε μουσείο με πολλές αναφορές στη ζωή του
Λίγο πριν πεθάνει, ο Μπολιβάρ ζήτησε από τον προσωπικό του βοηθό, τον Στρατηγό Ντανιέλ Φλορένσιο Ο` Λήρι να κάψει το εκτενές αρχείο με τα γραπτά, τις επιστολές και τις ομιλίες του. Ο Ο` Λήρυ δεν υπάκουσε την εντολή και τα τα γραπτά διασώθηκαν, δίνοντας στους ιστορικούς τεράστιο πλούτο πληροφοριών για τη φιλελεύθερη φιλοσοφία και σκέψη του Μπολίβαρ.
Μεγάλος θαυμαστής της Αμερικανικής Επανάστασης (αντίθετα από την άποψη που είχε για τη Γαλλική Επανάσταση), ο Μπολιβάρ περιέγραψε τον εαυτό του σε πολλές επιστολές ως «φιλελεύθερο» και υπέρμαχο του οικονομικού συστήματος της ελεύθερης αγοράς.
Ανάμεσα στα βιβλία που είχε μαζί του όταν έγραφε το Βολιβιανό Σύνταγμα ήταν Το Πνεύμα των νόμων του Μοντεσκιέ και Ο Πλούτος των Εθνών του Άνταμ Σμιθ.
Οι ομιλίες και τα γραπτά του Μπολιβάρ δείχνουν ότι ήταν υπέρ του περιορισμένου κράτους, του διαχωρισμού των εξουσιών, της θρησκευτικής ελευθερίας, του δικαιώματος ιδιοκτησίας και του κράτους δικαίου.
