AD

Σμήνος κεραυνών σε Αττική, Εύβοια, Κυκλάδες

«Μάχη» για να μην ενεργοποιηθούν εκ νέου τα πύρινα μέτωπα που βρίσκονται σε ύφεση μετά τις μεγάλες φωτιές που έκαψαν τις τελευατίες ημέρες τη χώρα –  αλλά και να μην προκληθούν νέες εστίες –  συνεχίζουν να δίνουν πυροσβεστική υπηρεσία και εθελοντές.

Σήμερα καταγράφεται έντονη κεραυνική δραστηριότητα στην Ελλάδα με επίκεντρο την Αττική, την Εύβοια και τα νησιά των Κυκλάδων, η οποία μάλιστα έχει προκαλέσει εστίες πυρκαγιών. Το εντυπωσιακό δε είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για «ξηρή καταιγίδα», δηλαδή έχουμε κεραυνική δραστηριότητα χωρίς βροχή.

Αυτή την στιγμή, έντονη κεραυνική δραστηριότητα καταγράφεται μεταξύ Άνδρου και Νότιας Εύβοιας, όπως αποτυπώνεται και στον χάρτη που ακολουθεί. Πριν από λίγο, σύμφωνα με επίσημη ενημέρωση από την Πυροσβεστική υπάρχουν δύο πύρινα μέτωπα στο νησί της Άνδρου, στην περιοχή Βιτάλι και κοντά στη Μονή Ζωοδόχου Πηγής. Στην περιοχή επιχειρούν ισχυρές επίγειες και εναέριες δυνάμεις. Φωτιά βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και στη Χίο στη δασική περιοχή Καμπιών. Στις Αρχές υπάρχει ανησυχία λόγω των ισχυρών ανέμων.

Με άσπρο χρωμα είναι οι νέοι κεραυνοί πριν 20’, με κίτρινο πριν 45-50’, με κόκκινο πριν 100-140’.

keraunoi-foties

Μέσα σε μία ώρα έπεσαν 270 κεραυνοί σε Βάρη-Βουλιαγμένη 

Στην Αττική σημειώνονται από τα ξημερώματα καταιγίδες, κυρίως στα νότια τμήματα, συνοδευόμενες από έντονη κεραυνόπτωση που προκάλεσε έξι νέες εστίες σε δασικές περιοχές σε διάσπαρτα σημεία σε Βάρη, Βούλα, Κορωπί και σε δύσβατη περιοχή στην περιοχή του Βαρνάβα. Οι πυρκαγιές τέθηκαν υπό έλεγχο από τις δυνάμεις της Πυροσβεστικής και πιθανολογείται ότι προκλήθηκαν λόγω της έντονης κεραυνικής δραστηριότητας που εκδηλώθηκε στην περιοχή.  Την ίδια ώρα, σε εξέλιξη είναι φωτιές  σε Γραμματικό, Βαρνάβα και Μαραθώνα που επίσης προκλήθηκαν από κεραυνό.

Οι εστίες βρίσκονται στην περιοχή του Γραμματικού, όπως και στον Βαρνάβα, το Καλέντζι και Άνω Σούλι. Λίγο πριν τις 11:00 το πρωί, οι πυροσβέστες κατάφεραν να σβήσουν το ένα μέτωπο, στο Γραμματικό προς Καλέντζι.

Η φωτιά σήμανε συναγερμό στην Πυροσβεστική, που κινητοποίησε ισχυρές επίγειες και εναέριες δυνάμεις.

Τι προσέχουμε – Πώς αντιδρούμε 

-Βγαίνουμε αμέσως από θάλασσα
-Μακριά από πλαζ και χώρους που έλκουν τους κεραυνούς όπως δέντρα και δασικές εκτάσεις
-Σε περίπτωση που βρεθείτε σε χώρους θα αντιληφθείτε μερικά δευτερόλεπτα πριν την εκδήλωση του κεραυνού την λάμψη πρώτα και μετά τον κρότο από τον κεραυνό.

Μία μέση αστραπή μεταφέρει ενέργεια πάνω από μισό δισεκατομμύριο joule, όση περίπου παράγει ένας σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε ένα δευτερόλεπτο. Η θερμοκρασία στην περιοχή όπου δημιουργείται η αστραπή αγγίζει θερμοκρασίες υψηλότερες κι από αυτές που επικρατούν στην επιφάνεια του ήλιου.

Το φαινόμενο της «ξηρής καταιγίδας» – Κάτω από ποιες συνθήκες εκδηλώνονται και τι προκαλούν

Ξηρή καταιγίδα είναι καταιγίδα η οποία συνοδεύεται από αστραπές και βροντές με καθόλου ή ελάχιστη βροχή (0 έως 2.5 mm). Όλη η βροχή, ή η περισσότερη, εξατμίζεται προτού φτάσει στο έδαφος. Αυτό το φαινόμενο είναι συχνό στην περιοχή μας κατά την μεταβατική περίοδο από χειμώνα σε καλοκαίρι, δηλαδή τους μήνες της άνοιξης και σπανιότερα το φθινόπωρο.

Οι ξηρές καταιγίδες εκδηλώνονται στην περιοχή μας όταν επηρεαζόμαστε από ξηρές και σχετικά θερμές αέριες μάζες από την βόρειο Αφρική, όπου τα ποσοστά υγρασίας στην ατμόσφαιρα είναι περιορισμένα και ταυτόχρονα υπάρχει αρκετή αστάθεια για την εκδήλωση τους.

Πιο κάτω βλέπουμε το skew-T στις 14/10/2019, όπου και σημειώθηκαν ξηρές καταιγίδες στην Κύπρο. Η περιοχή την οποία κυκλώσαμε υποδεικνύει ότι η ατμόσφαιρα είναι αρκετά ξηρή από περίπου τα 700 hPa (~3000 μέτρα) μέχρι και την επιφάνεια και άρα σε περίπτωση βροχής, το μεγαλύτερο μέρος της εξατμίζεται.

kataigida-vroxi

Η βάση των νεφών των ξηρών καταιγίδων βρίσκεται σε μεγάλα ύψη, συνήθως από τα 2500 μέτρα και άνω. Όσο μεγαλύτερη η απόσταση της βάσης της καταιγίδας από την επιφάνεια του εδάφους, τόσο μεγαλύτερη είναι και η εξάτμιση. Για παράδειγμα, εάν μια ξηρή καταιγίδα περάσει με την ίδια ένταση πάνω από όλες τις περιοχές της Κύπρου, στα πεδινά πιθανό να μην πέσει καθόλου βροχή ή μόνο κάποιες σταγόνες, ενώ στα ορεινά που είναι πιο κοντά στη βάση της καταιγίδας είναι πιο πιθανό να καταγραφεί λίγη βροχόπτωση. Eπίσης, όσο πιο χαμηλή είναι η υγρασία από περίπου τα μέσα έως τα κατώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας, τόσο μεγαλύτερη είναι και η εξάτμιση.

Να προσθέσουμε ότι οι ξηρές καταιγίδες μπορούν να προκαλέσουν ισχυρά καθοδικά ρεύματα αέρα (dry microbursts). Αυτό οφείλεται στα χαμηλά ποσοστά σχετικής υγρασίας πάνω από το έδαφος (τα οποία φτάνουν μέχρι και την μέση τροπόσφαιρα), και τα οποία ευνοούν το φαινόμενο του “evaporational cooling” (δηλαδή ψύξη μιας αέριας μάζας λόγω εξάτμιση της βροχής).

Στο πιο κάτω βίντεο βλέπετε τα έντονα καθοδικά ρεύματα ξηρής καταιγίδας που επηρέασε την Λευκωσία στις 14/10/2019. Το βίντεο τραβήχτηκε από τον Στέφανο Μιστρελλίδη και τον οποίο ευχαριστούμε ιδιαιτέρως.

Dry microburst, Dali Industrial Area 14/10/2019

Οι κεραυνοί και τα μέτρα προστασίας – Η ανάλυση Κολυδά

Το ζήτημα της προστασίας γενικότερα από τα ακραία φαινόμενα έρχεται στο προσκήνιο, λόγω των ακραίων καιρικών συνθηκών. Ο κεραυνός συγκαταλέγεται μέσα στα πιο μυστηριώδη και επικίνδυνα φυσικά φαινόμενα.

Ο κεραυνός είναι μία γιγαντιαία εκκένωση στην ατμόσφαιρα ή μεταξύ ατμόσφαιρας και εδάφους.

Οι αστραπές πραγματοποιούνται εντός των νεφών ή μεταξύ νέφους και εδάφους. Η δεύτερη κατηγορία χωρίζεται σε άλλες δύο, αναλόγως αν το νέφος από το οποίο προήλθε ο κεραυνός, είχε θετική ή αρνητική φόρτιση, επισημαίνει σε πρόσφατη ανάλυσή του ο Θοδωρής Κολυδάς. Όπως αναφέρει:

«Οι κεραυνοί της δεύτερης κατηγορίας μπορεί να έχουν κατεύθυνση από το σύννεφο προς τη γη ή από τη γη προς το σύννεφο (ανοδικοί κεραυνοί). Η βροντή είναι ο ήχος που ακούγεται ως αποτέλεσμα της εκκένωσης. Καθώς το τόξο του κεραυνού διαπερνά τον αέρα, αυτός θερμαίνεται και διαστέλλεται ταχύτατα. Αυτή η ταχεία διαστολή δημιουργεί την βροντή. Ο αέρας από τον οποίο περνάει ο κεραυνός μπορεί να θερμανθεί μέχρι και 28.000 βαθμούς Κελσίου, που είναι περίπου πενταπλάσια θερμοκρασία από αυτήν της επιφάνειας του ήλιου! Συνήθως μπορούμε να ακούσουμε έναν κεραυνό που απέχει περί τα 16 χιλιόμετρα και αν συνυπολογίσουμε ότι ο κεραυνός μπορεί να συμβεί 16 χιλιόμετρα μακριά από μία καταιγίδα, αν ακούσουμε κεραυνό είναι πιθανόν να είμαστε πιθανά θύματα κάποιου επόμενου (το παραπάνω στοιχείο ισχύει για εξωτερικούς χώρους).

Μέτρα προστασίας

Κάθε χρόνο σκοτώνονται περίπου 24.000 και τραυματίζονται περίπου 240.000 άνθρωποι από κεραυνούς σε όλο τον κόσμο. Σχεδόν ενστικτωδώς, ο άνθρωπος βλέποντας μία καταιγίδα ή ακούγοντας έναν κεραυνό, προσπαθεί να βρει κάποιου είδους κατάλυμα. Για να θεωρηθεί ένα κατάλυμα ικανό να προστατεύσει τον άνθρωπο, πρέπει να είναι ένα κτίριο που έχει οπλισμένο σκυρόδεμα, δίκτυο ύδρευσης ή αποχέτευσης, κάποιο χαρακτηριστικό δηλαδή που να μπορεί να γειώσει την τεράστια ενέργεια του κεραυνού.

Συνεπώς, διάφορα σκέπαστρα, δέντρα, στάσεις λεωφορείου κτλ. δεν παρέχουν προστασία από τους κεραυνούς – κάποιες φορές τους έλκουν μάλιστα. Επίσης τα λαστιχένια υποδήματα και τα λάστιχα των οχημάτων δεν προστατεύουν από τους κεραυνούς. Αρκετά θύματα κεραυνών μάλιστα, ήταν αγρότες που βρέθηκαν επάνω στο τρακτέρ τους. Επίσης υπάρχουν πολλά θύματα που ήταν βοσκοί και χτυπήθηκαν μαζί με το κοπάδι τους. Προφανώς κάποιος που θέλει να προστατευτεί από μία καταιγίδα και βρίσκεται μέσα στη θάλασσα, πρέπει να βγει στη στεριά , για να γλιτώσει τόσο από πνιγμό, όσο και από κεραυνό. Η στεριά είναι πολύ λιγότερο αγώγιμη και ο άνθρωπος κινδυνεύει πιο λίγο από κεραυνό που θα πέσει κοντά του. Τα στατιστικά στοιχεία έχουν δείξει ότι τα ανοιχτά πλεούμενα, όπως οι βάρκες ψαρέματος δεν προστατεύουν τους επιβαίνοντες από κεραυνικό πλήγμα (διαβάστε εδώ). Αν κάποιος βρεθεί εν μέσω καταιγίδας μέσα στο αυτοκίνητο του, αυτό του παρέχει μία κάποια προστασία , αρκεί να μην αγγίζει μεταλλικά μέρη του αυτοκινήτου. Εάν κάποιος βρεθεί σε δάσος, μακριά από ασφαλή κτήρια ή οχήματα, καλό είναι να προστατευτεί κάτω από πυκνή και χαμηλή βλάστηση, όπως θάμνοι. Γενικά είναι καλό αν πέφτουν κοντά του κεραυνοί, να προστατεύσει την ακοή, κλείνοντας τα αυτιά, και να μειώσει την επιφάνεια επαφής με το έδαφος πχ. να μην ξαπλώσει σε αυτό. Το υγρό έδαφος είναι σημαντικά πιο αγώγιμο, από ότι το στεγνό και συνεπώς διευκολύνει την ανάπτυξη βηματικής τάσης.

Οι πρώτες βοήθειες σε άνθρωπο που επλήγη από κεραυνό, είναι παρόμοιες με αυτές που παρέχονται μετά από ηλεκτροπληξία. Εάν κάποιος πληγεί από κεραυνό, μπορούν να του παρασχεθούν άμεσα οι πρώτες βοήθειες , καθώς δεν συνεχίζει να φέρει επικίνδυνο ηλεκτρικό φορτίο. Το ανθρώπινο σώμα δεν αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) παρά τη γενική πεποίθηση ότι τα μεταλλικά αντικείμενα έλκουν τους κεραυνούς, αυτό δεν ισχύει απόλυτα. Χαρακτηριστικά λέει ότι τους περισσότερους κεραυνούς δέχονται τα ψηλά βουνά , τα οποία είναι συνήθως πετρώδη. Ο λόγος που αποφεύγουμε τα μεταλλικά αντικείμενα κατά τη διάρκεια καταιγίδας δεν είναι ότι έλκουν τους κεραυνούς, αλλά ότι είναι καλοί αγωγοί. Έτσι, ο κεραυνός μπορεί να χτυπήσει το μεταλλικό αντικείμενο (πχ. μία σωλήνα) αρκετά μακριά μας, αλλά το ρεύμα μεταφέρεται μέσω του αντικειμένου και μας χτυπά, εφόσον είμαστε σε επαφή. Για να χτυπήσει κεραυνός τον άνθρωπο, δεν χρειάζεται να υπάρχει καταιγίδα ακριβώς από πάνω του – ο κεραυνός μπορεί να χτυπήσει 10 ή και 15 χλμ. μακριά από την καταιγίδα. Γι’ αυτό λέγεται ότι όταν ακούς βροντές και βρίσκεσαι σε εξωτερικό χώρο, αυτομάτως σημαίνει ότι κινδυνεύεις, είτε βρέχει από πάνω σου, είτε όχι. Επίσης, είναι μύθος ότι ο κεραυνός δεν χτυπά 2 φορές το ίδιο σημείο – αντιθέτως υπάρχουν ψηλά κτίρια που πλήττονται δεκάδες φορές ετησίως από κεραυνούς.

Οι κεραυνοί στην Ελλάδα

Η κεραυνική δραστηριότητα στην Ελλάδα συσχετίζεται με τις περιοχές που χαρακτηρίζονται από σύνθετη τοπογραφία όπως φανερώνει η μελέτη της γεωγραφικής κατανομής των ημερών καταιγίδων (ημέρα που εμφανίστηκε ένας τουλάχιστον κεραυνός πάνω από την Ελλάδα για την περίοδο 9 ετών από το 2005 ως το 2014). Η πιο σημαντική κεραυνική δραστηριότητα ανιχνεύεται πάνω από τις ηπειρωτικές περιοχές και ειδικότερα πάνω από τις μεγάλες ορεινές εξάρσεις. Η μεγαλύτερη συχνότητα κεραυνών καταγράφεται στα ορεινά της Πελοποννήσου και στην οροσειρά της Ροδόπης. Στη θαλάσσια περιοχή, η κεραυνική δραστηριότητα είναι μέγιστη στο Ιόνιο πέλαγος και στις ακτές τις δυτικής Ελλάδας.

Print Friendly, PDF & Email

AD

ΜΗΝ ΧΑΣΕΤΕ

Alfred Dreyfus | Το θύμα μιας από τις μεγαλύτερες δικαστικές πλάνες

12 Ιουλίου, η σημαδιακή ημερομηνία για τον Γάλλο λογαχό. Μια μέρα που σαν σήμερα, το 1906 απαλλάχτηκε από την κατηγορία της προδοσίας ενώ την ίδια ημερομηνία το 1935 έφυγε από τη ζωή.

Print Friendly, PDF & Email
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >

Bill Cosby | Η Άνοδος, η Κατάρρευση και η Αμφιλεγόμενη Επιστροφή του ‘Μπαμπά της Αμερικής’

Πριν από 87 χρόνια, στις 12 Ιουλίου 1937, γεννήθηκε ο άνθρωπος που θα γινόταν γνωστός σε εκατομμύρια ανθρώπους ως ο ‘Μπαμπάς της Αμερικής’. Ωστόσο, η φήμη του διάσημου κωμικού κλονίστηκε σοβαρά όταν καταδικάστηκε σε φυλάκιση από τέσσερα έως δέκα χρόνια για σεξουαλική παρενόχληση.

Print Friendly, PDF & Email
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >

Amedeo Modigliani | Η δύσκολη και αυτοκαταστροφική ζωή ενός θρυλικού ζωγράφου

Στις 12 Ιουλίου του 1884 γεννήθηκε ο Ιταλός ζωγράφος Amedeo Modigliani, ο οποίος είχε μια τραγικά σύντομη καριέρα. Ωστόσο, η επιρροή του συνεχίζεται τόσο έντονα όσο πολλοί από αυτούς που εργάστηκε δίπλα τους, συμπεριλαμβανομένων των Picasso, Renoir, Brancusi.

 «Είναι καθήκον σου στη ζωή να σώσεις το όνειρό σου».

 O Amedeo Modigliani έζησε σε μια εποχή της ιστορίας όπου τα καλλιτεχνικά κινήματα άλλαζαν το δημιουργικό τοπίο και ο πόλεμος διαμόρφωνε την Ευρώπη και τις κοινωνικές της δομές. Εμπνεύστηκε από τη ζωή στις καλλιτεχνικές συνοικίες του Παρισιού, τους avant-garde καλλιτέχνες του όπως οι Picasso, Henri Toulouse-Lautrec, Henri Matisse  και ποιητές όπως οι  Zborovski και  Jean Cocteau.  Μόλις βυθίστηκε στην μποέμικη ζωή στο Παρίσι, ανέπτυξε μια ακραία συμπεριφορά και αυξανόμενους εθισμούς στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Η βλάβη που προέκυψε στην ήδη επισφαλή υγεία του ήταν το θανατηφόρο κόστος που τελικά πλήρωσε. Ωστόσο, άφησε στον κόσμο ένα εκτενές έργο που περιλαμβάνει έργα που έχουν χαρακτηριστεί σκανδαλώδη, εμβληματικά και υπέροχα.

Το στυλ του είναι άμεσα αναγνωρίσιμο. Δεν έμοιαζε σχεδόν με τίποτα άλλο που έκαναν οι σύγχρονοί του εκείνη την εποχή. Σε αντίθεση με τους κυβιστές και τους μετα-ιμπρεσιονιστές που εστίαζαν στη χρήση του φωτεινού χρώματος και της αφαίρεσης, ο Modigliani επέλεξε να εμβαθύνει στην ανθρώπινη κατάσταση μέσω μιας από τις πιο δοκιμασμένες μεθόδους της ιστορίας της τέχνης – το πορτρέτο.

Έλεγε χαρακτηριστικά ότι δεν αναζητούσε το πραγματικό ή το εξωπραγματικό «αλλά μάλλον το ασυνείδητο, το μυστήριο του ενστίκτου στην ανθρώπινη φυλή». Θεωρούσε ότι μάτια ήταν ο τρόπος με τον οποίο μπορούσαμε να αποκαλύψουμε αυτά τα βαθύτερα νοήματα, και γι` αυτό εστίαζε τόσο έντονα στους ανθρώπους και στα πορτρέτα. 

Το έργο του είναι συχνά πιο εύκολα αναγνωρίσιμο στο σχήμα των ανθρώπων μέσα σε αυτό. Ο μακρύς λαιμός, οι σκυμμένες μύτες και τα περίεργα μάτια τους ήταν ειδικά για το στυλ του Modigliani και είναι αναμφίβολα ένας από τους λόγους που τώρα το έργο του είναι τόσο δημοφιλές. 

Επιπλέον, υπάρχει μεγάλο βάθος στα χρώματα που χρησιμοποιεί και οι πλούσιοι, ζεστοί τόνοι τους είναι καθοριστικοί για τη δημιουργία του ιδιότυπου στυλ του.

Η ζωγραφική δεν ήταν σε καμία περίπτωση η μόνη καλλιτεχνική του παραγωγή. Στην πραγματικότητα, για μεγάλο μέρος της καριέρας του, ο Modigliani πιστεύεται ότι το ενδιαφέρον του επικεντρωνόταν κυρίως στη γλυπτική. Τα γλυπτά του του επέτρεψαν να κατασκευάσει ακόμα πιο δυναμικά το όραμά του για τους ανθρώπους και τον κόσμο γύρω του. 

Madame Hanka Zborowska, Amedeo Modigliani, 1917

Η σύντομη και προβληματική ζωή του 

Ο Amedeo Clemente Modigliani γεννήθηκε στις 12 Ιουλίου 1884 στο Λιβόρνο της Ιταλίας. Γεννήθηκε σε μια εύπορη, αστική και μορφωμένη οικογένεια Σεφαραδίτικων Εβραίων (με καταγωγή από την Ισπανία και την Πορτογαλία). Η οικογένειά του ενθάρρυνε τη φιλοδοξία του και τον εξέθεσε σε ταξίδια, λογοτεχνία και τέχνη. 

Ωστόσο, η παιδική ηλικία του Modigliani ήταν γεμάτη προβλήματα υγείας. Σε ηλικία 11 ετών εμφάνισε πλευρίτιδα και ένα χρόνο αργότερα προσβλήθηκε από τυφοειδή πυρετό. Στα 16 του εμφάνισε ξανά πλευρίτιδα, μετά προσβλήθηκε από φυματίωση που τελικά θα οδηγούσε στο θάνατό του. Ενώ ήταν άρρωστος και παραληρούσε με τυφοειδή πυρετό, παρακάλεσε τη μητέρα του να τον πάει στη Φλωρεντία για να δει τους πίνακες στο Uffizi και στο Palazzo Pitti. Η μητέρα του τελικά τον πήγε να τους δει και κυρίως, τον έγραψε σε μαθήματα με τον δάσκαλο της ζωγραφικής, Guglielmo Micheli. Εκεί σπούδασε ιταλική τέχνη του δέκατου ένατου αιώνα, νεκρή φύση, προσωπογραφία και γυμνό για δύο χρόνια από το 1898 έως το 1900. Η κηδεμονία του έληξε με την εμφάνιση της φυματίωσης.

Καλλιτεχνικές επιρροές

Πορτρέτο του Friedrich Nietzsche, ο οποίος ενέπνευσε μεγάλο μέρος της κοσμοθεωρίας του Modigliani 

 Το 1906, στην ηλικία 21 ετών και θέλοντας να αναπτύξει την καριέρα του ως καλλιτέχνης, ο Modigliani άφησε την Ιταλία και πήγε στο Παρίσι. Εκεί στη συνοικία της Μονμάρτρης γνώρισε πολλούς καλλιτέχνες της avant-garde και τον μελλοντικό προστάτη του Paul Alexandre στο Le Bateau Lavoir.  Γνώρισε σημαντικούς καλλιτέχνες όπως ο Pablo Picasso, ο Henri de Toulouse-Lautrec  και συνεργάστηκε με τον ζωγράφο Moise Kisling. Η απάντησή του στο να βυθιστεί στο ταραχώδες καλλιτεχνικό χωνευτήρι του Παρισιού ήταν μια μεγάλη έκρηξη από πίνακες, σχέδια και γλυπτά. Παρόλο που ο Modigliani θεωρούσε τον εαυτό του γλύπτη στην πρώιμη καλλιτεχνική του καριέρα, τον τελευταίο αιώνα έγινε ευρύτερα γνωστός ως ζωγράφος πορτρέτων και γυμνών.

Το 1908 ο Modigliani εξέθεσε στο Salon des Independants, μια ανεξάρτητη, συλλογική, ετήσια έκθεση τέχνης στο Παρίσι. 

Ο Ιταλοεβραίος ζωγράφος και γλύπτης Modigliani έζησε μια σκληρή ζωή σε άθλια φτώχεια. Πούλησε τα σχέδια και τους πίνακές του για ένα μικρό ποσό για να αγοράσει φαγητό και αλκοόλ. Η διαμονή του ήταν δύσκολη και ήταν συχνά άρρωστος από τους εθισμούς του στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά που επιδείνωναν τις αδυναμίες που είχαν απομείνει από τις παιδικές του ασθένειες.

Αν και το αποτέλεσμα μπορεί τελικά να διαμορφώθηκε πολύ διαφορετικά, ο Amedeo Modigliani επηρεάστηκε με τον ίδιο τρόπο όπως ο κυβιστης φίλος του, Pablo Picasso. Λέγεται ότι το Demoiselles D`Avignon (μεταξύ άλλων) επηρεάστηκε από τις αφρικανικές μάσκες, οι οποίες είχαν γίνει δημοφιλές συλλεκτικό αντικείμενο στη Γαλλία εκείνη την εποχή, δεδομένων των αποικιακών διασυνδέσεων και της ιστορίας της χώρας.

Όπως πολλοί καλλιτέχνες που ζούσαν στο Παρίσι στις αρχές του εικοστού αιώνα, έτσι κι ο Modigliani επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τη φιλοσοφική και πολιτική λογοτεχνία. Ακριβώς όπως οι πρόγονοί του, που ήταν μελετητές του Ταλμούδ, αγαπούσε κι εκείνος τη φιλοσοφία και τα βιβλία.

Επηρεάστηκε  σε μεγάλο βαθμό εκτός από τον Friedrich Nietzsche, από την ποίηση του Charles Baudelaire και του Comte de Lautréamont. 

Καλλιτεχνικά είναι σαφείς και οι επιρροές της παριζιάνικης τέχνης. Αν και ο Ιταλός ζωγράφος ήταν συχνά αποξενωμένος στιλιστικά από τους συγχρόνους του, υπάρχουν σαφείς εκφράσεις επιρροής από ανθρώπους όπως ο Henri de Toulouse-Lautrec, ο οποίος είχε κυριαρχήσει στη γενιά των καλλιτεχνών πριν από τη δική του. Ιδιαίτερα, είναι δυνατό να συσχετιστούν τα πορτρέτα του Modigliani με εκείνους τους πίνακες του Toulouse-Lautrec που απεικόνιζαν χορευτές στα καμαρίνια τους στο αγαπημένο του στέκι, το Moulin Rouge.

 Το έργο του Ιταλού ζωγράφου Amedeo Modigliani  είναι εύκολα από τα πιο άμεσα αναγνωρίσιμα στην ιστορία της δυτικής τέχνης και το όνομά του βρίσκεται δίπλα στον Pablo Picasso και τον Piet Mondrian  – σε ηγετικές φυσιογνωμίες της ευρωπαϊκής ζωγραφικής των αρχών του εικοστού αιώνα. Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια της ζωής του, πούλησε ελάχιστα από τη δουλειά του και ήταν γνωστός τόσο για τις συνήθειές του στο υπερβολικό ποτό και τη χρήση ναρκωτικών όσο και για τα δημιουργικά του χαρίσματα. 

Ωστόσο, η επιρροή του στους συγχρόνους του ήταν ξεκάθαρη, ακόμη και πριν από τον τραγικό θάνατό του σε ηλικία μόλις 35 ετών. Και συνέχισε να γίνεται αισθητή πολύ αργότερα, καθώς οι καλλιτέχνες εμπνεύστηκαν από τη ζωή και το έργο του Ιταλού ζωγράφου.

Kaθιστή κλόουν, του Henri de Toulouse-Lautrec, 1896, μέσω της Εθνικής Πινακοθήκης Τέχνης, Ουάσιγκτον DC

Oι φιλίες 

Πορτρέτο του Pablo Picasso by Amedeo Modigliani, 1915, σε ιδιωτική συλλογή

Ο Amedeo Modigliani για μια περίοδο, εργάστηκε στο Bateau Lavoir στη Μονμάρτρη. Πριν από τον πρόωρο θάνατό του, είχε καταφέρει να εδραιώσει μια ισχυρή φήμη στον καλλιτεχνικό φιλικό του κύκλο.

Ήταν στενός φίλος με την Ουαλή ζωγράφο Nina Hamnet η οποία είχε μετακομίσει στο Παρίσι το 1914, και της παρουσιάστηκε περίφημα ως «Modigliani, ζωγράφος και Εβραίος». Γνώριζε επίσης και συνεργάστηκε στενά με τον Πολωνό γλύπτη Constantin Brencuși, με τον οποίο σπούδασε γλυπτική για ένα χρόνο, καθώς και με τον Jacob Epstein, του οποίου τα ογκώδη γλυπτά είχαν σαφή επιρροή στο έργο του Modigliani.

Συναναστράφηκε επίσης με τους Pierre-Auguste Renoir, Giorgio de Chirico, Andre Derain, με τους οποίους ήταν ιδιαίτερα κοντά όταν μετακόμισε στη Νότια Γαλλία κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. 

   Επιρροές σε άλλους καλλιτέχνες

Πορτραίτο του André Derain, 1918-19, via La Gazette Drouot, Παρίσι

Παρά τον πρόωρο θάνατό του και τη σχετική ανωνυμία που είδε επαγγελματικά κατά τη διάρκεια της ζωής του, το έργο του Amedeo Modigliani συνέχισε να παρέχει έμπνευση σε καλλιτέχνες σε όλο τον κόσμο. Τα γλυπτά του άσκησαν επιρροή στους Βρετανούς μοντερνιστές καλλιτέχνες, τον Henry Moore και την Barbara Hepworth. 

Το ταξίδι του στη Νότια Γαλλία το 1918 άφησε επίσης αντίκτυπο στη δουλειά εκείνων των καλλιτεχνών με τους οποίους πέρασε χρόνο. Συγκεκριμένα, το Xάλκινο πορτραίτο (1918-19), το οποίο έφτιαξε την ίδια χρονιά, έχει εντυπωσιακή ομοιότητα με το στυλ του Modigliani.

Oι πίνακές του έχουν επηρεάσει αμέτρητους καλλιτέχνες σε όλο τον αιώνα περίπου από τον θάνατό του. Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι το έργο της Margaret Keane, της οποίας τα διάσημα πορτρέτα παιδιών με μεγάλα μάτια τα οποία όχι μόνο είχαν τεράστια απήχηση τη δεκαετία του 1960 αλλά και ενέπνευσαν τη βιογραφική ταινία του 2014, Big Eyes, με πρωταγωνιστές την Amy Adams και τον Christoph Waltz.

Η φιλία του Modigliani με τον Diego Rivera σήμαινε ότι το έργο του έγινε ιδιαίτερη πηγή έμπνευσης για τη Frida Kahlo. Ιδιαίτερα οι αυτοπροσωπογραφίες της, οι οποίες είναι πολλές, μοιράζονται τοn μακρύ λαιμό και τις αποκομμένες εκφράσεις του προσώπου που ήταν βασικό μέρος του έργου του Ιταλού καλλιτέχνη. 

Το πρόωρο τέλος

Ο τάφος του Modigliani και της συζύγου του, Jeanne, στο νεκροταφείο Père Lachaise, Παρίσι, μέσω της Πόλης των Αθανάτων

Ο Amedeo Modigliani ήταν από μικρός φιλάσθενος. Στην παιδική του ηλικία είχε ταλαιπωρηθεί από πλευρίτιδα, φυματίωση, τυφοειδή πυρετό,  τα οποία του προκάλεσαν μεγάλη αγωνία και είχαν ως αποτέλεσμα να εκπαιδεύεται στο σπίτι από τη μητέρα του για μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας. 

Αν και σε μεγάλο βαθμό ανάρρωσε από τις παιδικές του κρίσεις ασθένειας , ως ενήλικας δεν απελευθερώθηκε εντελώς από αυτές. Συχνά αντιμετώπιζε κοινωνικά προβλήματα, κάτι που μπορεί να ήταν αποτέλεσμα της απομονωμένης ανατροφής του.

Η σύζυγός του, Jeanne Hebuterne ήταν τόσο συγκλονισμένη που μόλις δύο μέρες μετά τον θάνατό του, πήδηξε από το παράθυρο του πέμπτου ορόφου του πατρικού της σπιτιού όπου είχε πάει να μείνει. Εκείνη την εποχή, ήταν έξι μηνών έγκυος κι έτσι με την αυτοκτονία στέρησε τη ζωή όχι μόνο από το εαυτό της αλλά και από το αγέννητο παιδί του ζευγαριού. 

Οι δυο τους θάφτηκαν χωριστά στην αρχή, δεδομένης της μακροχρόνιας αντιπάθειας της οικογένειάς της για τον Modigliani. Ωστόσο, το 1930 η οικογένεια τελικά φρόντισε να μεταφερθεί η σορός της στο νεκροταφείαο Pere Lachaise στο Παρίσι για να ενταφιαστεί δίπλα στον Amedeo.

Πάνω στις επιτύμβιες στήλες τους αναγράφεται : «χτυπημένoς από τον θάνατο τη στιγμή της δόξας» και «η αφοσιωμένη σύντροφός του στην ακραία θυσία».

Print Friendly, PDF & Email
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >

Αργύρης Αλέξανδρος | Μετανιώνω για αρνητικές, τοξικές καταστάσεις που άφησα να κρατήσουν μεγάλα χρονικά διαστήματα. 

Συνέντευξη με έναν αινιγματικό καλλιτέχνη που μετατρέπει τα συναισθήματα και τις μνήμες του σε μουσικά ταξίδια, προσκαλώντας τους ακροατές να ανακαλύψουν τον κόσμο του μέσα από τις μελωδίες του.

Print Friendly, PDF & Email
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >