AD

Ευρωπαϊκή Ένωση | Αυστηρό μήνυμα προς την Τουρκία – Οι σχέσεις με Ελλάδα και Κυπρο «εισιτήριο» για τις ευρωτουρκικές σχέσεις

Ευρωπαϊκή ψυχρολουσία για την Τουρκία και τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ένα σημαντικό ευρωπαϊκό κείμενο η «Κοινή Δήλωση προς το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την Τρέχουσα Κατάσταση των πολιτικών, οικονομικών και εμπορικών σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας» το οποίο θα υποβληθεί στους ηγέτες των 27 στην Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου και αποτελεί τον μπούσουλα για το μέλλον των ευρωτουρκικών σχέσεων.

 

 

Μια έκθεση η οποία βάζει το Κυπριακό αλλά και τα Ελληνοτουρκικά στην πρώτη γραμμή των υποχρεώσεων της Τουρκίας συνδέοντας ευθέως την επίλυση του Κυπριακού στην βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ αλλα και την εγκατάλειψη των προκλήσεων εναντιον της Ελλαδας με την ομαλή πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων κατι που προφανώς δεν θα γίνει ευμενώς αποδεκτό από την Αγκυρα.

Η έκθεση από την πρώτη παραγραφο βάζει την Τουρκία στην γωνία καθώς γίνεται αναφορά σε «παράγοντες που διαμορφώνουν βαθιά το περίπλοκο και δύσκολο πλαίσιο των σχέσεων Ε.Ε.-Τουρκίας» και ο κατάλογος είναι βαρύς για την Άγκυρα:

  • -Η ανάγκη για βιώσιμη αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο
  • -Το Κυπριακό
  • -Η θέση της Τουρκιας σχετικά με τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας
  • -Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ
  • -Η θεση της Τουρκίας σε θέματα εξωτερικής και περιφερειακής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένης της Μέσης Ανατολής και ιδίως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της Χαμάς κατά του Ισραήλ
  • -Και η εγχώρια κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου.

Η Κομισιόν η οποια αναγνωρίζει ορισμένα θετικά βήματα που εχουν γίνει το προηγούμενο διαστημα επισημαίνει ότι η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και για την ανάπτυξη μιας συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης με την Τουρκία τονίζοντας όμως την αποφασιστικότητα της να ενεργοποιήσει τις αποφάσεις (2021) για επιβολή κυρώσεων εάν η Τουρκία παρεκτραπεί.

Ανατολική Μεσόγειος

Στο κεφάλαιο για την Ανατολική Μεσόγειο η έκθεση με καθαρο τροπο αποτυπώνει το σκηνικό προκλήσεων της Τουρκίας μεχρι τις αρχές του 2023 επισημαίνοντας ότι «οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας επιδεινώθηκαν μέχρι τις αρχές του 2023 με εχθρική ρητορική, παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου, συμπεριλαμβανομένων υπερπτήσεων ελληνικών κατοικημένων περιοχών και απειλητικές δηλώσεις σχετικά με την κυριαρχία των ελληνικών νησιών». Η έκθεση, ομως, αναγνωρίζει ότι μετά τους σεισμούς στην Τουρκία σημειώθηκε σημαντική βελτίωση στις σχέσεις των δύο χωρών. Καταγράφεται το γεγονός ότι δεν υπάρχουν παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και υπερπτήσεις στα ελληνικά νησιά και μετά την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας από την Ελλάδα υπήρξε η διπλωματία των σεισμών με επαφες μεταξύ των δυο χωρών που οδήγησαν στην συμφωνία για σύγκληση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.

Όμως με ξεκάθαρο τροπο η Ε.Ε. στέλνει το μήνυμα στην Τουρκία διαπιστώνοντας ότι η «οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών δεν έχει αντιμετωπιστεί μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων καλή τη πίστει, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), και με προσφυγή, εάν είναι απαραίτητο, στο Διεθνές Δικαστήριο».

Το κειμενο της Ε.Ε. απευθυνόμενο στην Τουρκία την καλεί ουσιαστικά να αλλάξει ρότα στις σχέσεις με την Ελλάδα και την Κύπρο: «Η αδιαμφισβήτητη προσήλωση στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και η αποχή από μονομερείς ενέργειες που αντιβαίνουν στα συμφέροντα της ΕΕ, παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών της ΕΕ, εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Ανατολική Μεσόγειο και την ανάπτυξη ενός συνεργατικού και αμοιβαία επωφελούς σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκιας».

Κυπριακό

Η έκθεση είναι εξαιρετικά σκληρή με την Τουρκία σε ότι αφορά το Κυπριακό επισημαίνοντας ότι αποτελεί κρίσιμο ζητημα για τις ευρωτουρκικές σχέσεις και επηρεάζει ολο σχεδόν το φάσμα των σχέσεων. Από την ασφάλεια και την ανταλλαγή πληροφοριών μέχρι το μείζον για την Τουρκία θέμα της αναθεώρησης της Τελωνειακής Ενωσης στο οποίο η Τουρκία αρνείται ηδη από το 2005 να εκπληρώσει την δέσμευση της για άνοιγμα των τουρκικών λιμανιών και αεροδρομίων σε κυπριακά πλοία και αεροπλάνα.

«Η διευθέτηση του Κυπριακού ζητήματος αποτελεί βασικό στοιχείο των έντονων διαφωνιών της Τουρκίας με την ΕΕ στην Ανατολική Μεσόγειο. Η κατάσταση στην Κύπρο συνέχισε να επιδεινώνεται λόγω των συνεχών προσπαθειών τηςΤουρκίας και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας να υπονομεύσουν τη βάση της διευθέτησης του κυπριακού ζητήματος που κατοχυρώνεται στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών (δικοινοτική και διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών,επιδιώκοντάς την λύση των δυο κρατών και την αναγνώριση της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» σε διεθνείς οργανισμούς».

Με μια ξεκάθαρη αναφορά η Ε.Ε βάζει τα ορια στην Τουρκία σε ό,τι αφορά το Κυπριακό : «Η δέσμευση και η στήριξη της ΕΕ στο Κυπριακό αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την άμβλυνση των εντάσεων στην περιοχή… Η συνολική στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό ζήτημα και η μη αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας εξακολουθούν να παρεμποδίζουν διαφορετικούς δρόμους συνεργασίας, συμπεριλαμβανομένων των τομέων της ασφάλειας και της άμυνας…και μια θετική ατζέντα με την Τουρκία θα παραμείνει εξαιρετικά δύσκολη ελλείψει λύσης στο κυπριακό ζήτημα».

Η έκθεση αναγνωρίζει την θετική συμβολή της Τουρκίας στις συμφωνίες για εξαγωγή δημητριακών από την Μαύρη Θάλασσα, επισημαίνει, όμως, την στενή σχέση της Άγκυρας με την Μόσχα και τον κίνδυνο προϊόντα ακόμη και αυτά της αμυντικής βιομηχανίας τα οποία λόγω της Τελωνειακής Ενωσης φθάνουν στην Τουρκία να διοχετεύονται τελικά στην Ρωσία.

Τουρκολιβυκό Μνημόνιο

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η Έκθεση για το θεμα του Τουρκολυβικού Μνημονίου και αυτό είναι εξαιρετικά θετικό για την Αθήνα: «Η ΕΕ θεωρεί ότι το Μνημόνιο Συνεννόησης Τουρκίας-Λιβύης του 2019 συνιστά παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το δίκαιο της θάλασσας και δεν έχει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη».

Σε ό,τι αφορά το μεταναστευτικό η Ε.Ε. χαιρέτισε την δέσμευση για συνεργασία της Ελλάδας της Τουρκίας και της Βουλγαρίας αλλα ζητά απο την Τουρκία συγκεκριμένα μέτρα που προκύπτουν από τις δεσμεύσεις της βάσει της Συμφωνιας του 2016. Η έκθεση κάνει λόγο για τον αργό ρυθμό επιστροφών στην Τουρκία, την μονομερή αναστολή επανεισδοχών βάσει της δήλωσης του Μαρτίου 2020 και την μη πλήρη τήρηση των δεσμεύσεων που έχει αναλάβει η Τουρκία με την δηλωση του 2016.

Η Ε.Ε. μαλλον απογοητεύει την τουρκική ηγεσία καθώς σε ό,τι αφορά την Τελωνειακή Ένωση υπάρχει μια μακρά λίστα υποχρεώσεων της Τουρκίας, μεταξυ αυτών και η εκπλήρωση των δεσμεύσεων έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας ενώ για την κατάργηση της βίζας επισημαίνει ότι εκκρεμούν ακόμη εξι benchmark που δεν εχουν εκπληρωθεί.

Η Ε.Ε. εκτιμά ότι η προσωρινή βελτίωση των επιδόσεων της Τουρκίας όσον αφορά και τις σχέσεις με τα κράτη μέλη «παραμένει εύθραυστη». Η στάση της Tουρκίας στο Κυπριακό και η σθεναρή προώθηση μιας «λύσης δύο κρατών για το νησί αποτελούν μεγάλη πρόκληση». Η υποστήριξη της Τουρκίας με στρατιωτικά μέσα σε περιφερειακές συγκρούσεις και οι απόψεις της για τη Χαμάς έρχονται σε αντίθεση με τις θέσεις της ΕΕ. Επίσης, λόγω της σοβαρής εγχώριας κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της μη εφαρμογής των αποφάσεων του ΕΔΑΔ, η σχέση ΕΕ-Τουρκιας εχει σαφώς πολλά εμπόδια να ξεπεράσει. Ο διάλογος για το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα θα παραμείνει αναπόσπαστο μέρος της σχέσης ΕΕ-Τουρκίας». Και η προειδοποιηση της Ε.Ε είναι ότι μονο η «επιδίωξη διαλόγου με καλή πίστη, συμπεριλαμβανομένου του κυπριακού ζητήματος, με παράλληλη αποχή από μονομερείς ενέργειες θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη μιας πιο συνεργατικής και αμοιβαία επωφελούς σχέσης».

Η Ε.Ε. ηταν ιδιαίτερα αιχμηρή, αυστηρή αλλα δίκαιη στις κρίσεις της για την Τουρκία. Ας ελπίσουμε ότι η αντίδραση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι σε αυτό το κειμενο δεν θα στραφεί και εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρο υπονομεύοντας την προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων με την Ελλάδα.

Print Friendly, PDF & Email

AD

ΜΗΝ ΧΑΣΕΤΕ

Alfred Dreyfus | Το θύμα μιας από τις μεγαλύτερες δικαστικές πλάνες

12 Ιουλίου, η σημαδιακή ημερομηνία για τον Γάλλο λογαχό. Μια μέρα που σαν σήμερα, το 1906 απαλλάχτηκε από την κατηγορία της προδοσίας ενώ την ίδια ημερομηνία το 1935 έφυγε από τη ζωή.

Print Friendly, PDF & Email
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >

Bill Cosby | Η Άνοδος, η Κατάρρευση και η Αμφιλεγόμενη Επιστροφή του ‘Μπαμπά της Αμερικής’

Πριν από 87 χρόνια, στις 12 Ιουλίου 1937, γεννήθηκε ο άνθρωπος που θα γινόταν γνωστός σε εκατομμύρια ανθρώπους ως ο ‘Μπαμπάς της Αμερικής’. Ωστόσο, η φήμη του διάσημου κωμικού κλονίστηκε σοβαρά όταν καταδικάστηκε σε φυλάκιση από τέσσερα έως δέκα χρόνια για σεξουαλική παρενόχληση.

Print Friendly, PDF & Email
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >

Amedeo Modigliani | Η δύσκολη και αυτοκαταστροφική ζωή ενός θρυλικού ζωγράφου

Στις 12 Ιουλίου του 1884 γεννήθηκε ο Ιταλός ζωγράφος Amedeo Modigliani, ο οποίος είχε μια τραγικά σύντομη καριέρα. Ωστόσο, η επιρροή του συνεχίζεται τόσο έντονα όσο πολλοί από αυτούς που εργάστηκε δίπλα τους, συμπεριλαμβανομένων των Picasso, Renoir, Brancusi.

 «Είναι καθήκον σου στη ζωή να σώσεις το όνειρό σου».

 O Amedeo Modigliani έζησε σε μια εποχή της ιστορίας όπου τα καλλιτεχνικά κινήματα άλλαζαν το δημιουργικό τοπίο και ο πόλεμος διαμόρφωνε την Ευρώπη και τις κοινωνικές της δομές. Εμπνεύστηκε από τη ζωή στις καλλιτεχνικές συνοικίες του Παρισιού, τους avant-garde καλλιτέχνες του όπως οι Picasso, Henri Toulouse-Lautrec, Henri Matisse  και ποιητές όπως οι  Zborovski και  Jean Cocteau.  Μόλις βυθίστηκε στην μποέμικη ζωή στο Παρίσι, ανέπτυξε μια ακραία συμπεριφορά και αυξανόμενους εθισμούς στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Η βλάβη που προέκυψε στην ήδη επισφαλή υγεία του ήταν το θανατηφόρο κόστος που τελικά πλήρωσε. Ωστόσο, άφησε στον κόσμο ένα εκτενές έργο που περιλαμβάνει έργα που έχουν χαρακτηριστεί σκανδαλώδη, εμβληματικά και υπέροχα.

Το στυλ του είναι άμεσα αναγνωρίσιμο. Δεν έμοιαζε σχεδόν με τίποτα άλλο που έκαναν οι σύγχρονοί του εκείνη την εποχή. Σε αντίθεση με τους κυβιστές και τους μετα-ιμπρεσιονιστές που εστίαζαν στη χρήση του φωτεινού χρώματος και της αφαίρεσης, ο Modigliani επέλεξε να εμβαθύνει στην ανθρώπινη κατάσταση μέσω μιας από τις πιο δοκιμασμένες μεθόδους της ιστορίας της τέχνης – το πορτρέτο.

Έλεγε χαρακτηριστικά ότι δεν αναζητούσε το πραγματικό ή το εξωπραγματικό «αλλά μάλλον το ασυνείδητο, το μυστήριο του ενστίκτου στην ανθρώπινη φυλή». Θεωρούσε ότι μάτια ήταν ο τρόπος με τον οποίο μπορούσαμε να αποκαλύψουμε αυτά τα βαθύτερα νοήματα, και γι` αυτό εστίαζε τόσο έντονα στους ανθρώπους και στα πορτρέτα. 

Το έργο του είναι συχνά πιο εύκολα αναγνωρίσιμο στο σχήμα των ανθρώπων μέσα σε αυτό. Ο μακρύς λαιμός, οι σκυμμένες μύτες και τα περίεργα μάτια τους ήταν ειδικά για το στυλ του Modigliani και είναι αναμφίβολα ένας από τους λόγους που τώρα το έργο του είναι τόσο δημοφιλές. 

Επιπλέον, υπάρχει μεγάλο βάθος στα χρώματα που χρησιμοποιεί και οι πλούσιοι, ζεστοί τόνοι τους είναι καθοριστικοί για τη δημιουργία του ιδιότυπου στυλ του.

Η ζωγραφική δεν ήταν σε καμία περίπτωση η μόνη καλλιτεχνική του παραγωγή. Στην πραγματικότητα, για μεγάλο μέρος της καριέρας του, ο Modigliani πιστεύεται ότι το ενδιαφέρον του επικεντρωνόταν κυρίως στη γλυπτική. Τα γλυπτά του του επέτρεψαν να κατασκευάσει ακόμα πιο δυναμικά το όραμά του για τους ανθρώπους και τον κόσμο γύρω του. 

Madame Hanka Zborowska, Amedeo Modigliani, 1917

Η σύντομη και προβληματική ζωή του 

Ο Amedeo Clemente Modigliani γεννήθηκε στις 12 Ιουλίου 1884 στο Λιβόρνο της Ιταλίας. Γεννήθηκε σε μια εύπορη, αστική και μορφωμένη οικογένεια Σεφαραδίτικων Εβραίων (με καταγωγή από την Ισπανία και την Πορτογαλία). Η οικογένειά του ενθάρρυνε τη φιλοδοξία του και τον εξέθεσε σε ταξίδια, λογοτεχνία και τέχνη. 

Ωστόσο, η παιδική ηλικία του Modigliani ήταν γεμάτη προβλήματα υγείας. Σε ηλικία 11 ετών εμφάνισε πλευρίτιδα και ένα χρόνο αργότερα προσβλήθηκε από τυφοειδή πυρετό. Στα 16 του εμφάνισε ξανά πλευρίτιδα, μετά προσβλήθηκε από φυματίωση που τελικά θα οδηγούσε στο θάνατό του. Ενώ ήταν άρρωστος και παραληρούσε με τυφοειδή πυρετό, παρακάλεσε τη μητέρα του να τον πάει στη Φλωρεντία για να δει τους πίνακες στο Uffizi και στο Palazzo Pitti. Η μητέρα του τελικά τον πήγε να τους δει και κυρίως, τον έγραψε σε μαθήματα με τον δάσκαλο της ζωγραφικής, Guglielmo Micheli. Εκεί σπούδασε ιταλική τέχνη του δέκατου ένατου αιώνα, νεκρή φύση, προσωπογραφία και γυμνό για δύο χρόνια από το 1898 έως το 1900. Η κηδεμονία του έληξε με την εμφάνιση της φυματίωσης.

Καλλιτεχνικές επιρροές

Πορτρέτο του Friedrich Nietzsche, ο οποίος ενέπνευσε μεγάλο μέρος της κοσμοθεωρίας του Modigliani 

 Το 1906, στην ηλικία 21 ετών και θέλοντας να αναπτύξει την καριέρα του ως καλλιτέχνης, ο Modigliani άφησε την Ιταλία και πήγε στο Παρίσι. Εκεί στη συνοικία της Μονμάρτρης γνώρισε πολλούς καλλιτέχνες της avant-garde και τον μελλοντικό προστάτη του Paul Alexandre στο Le Bateau Lavoir.  Γνώρισε σημαντικούς καλλιτέχνες όπως ο Pablo Picasso, ο Henri de Toulouse-Lautrec  και συνεργάστηκε με τον ζωγράφο Moise Kisling. Η απάντησή του στο να βυθιστεί στο ταραχώδες καλλιτεχνικό χωνευτήρι του Παρισιού ήταν μια μεγάλη έκρηξη από πίνακες, σχέδια και γλυπτά. Παρόλο που ο Modigliani θεωρούσε τον εαυτό του γλύπτη στην πρώιμη καλλιτεχνική του καριέρα, τον τελευταίο αιώνα έγινε ευρύτερα γνωστός ως ζωγράφος πορτρέτων και γυμνών.

Το 1908 ο Modigliani εξέθεσε στο Salon des Independants, μια ανεξάρτητη, συλλογική, ετήσια έκθεση τέχνης στο Παρίσι. 

Ο Ιταλοεβραίος ζωγράφος και γλύπτης Modigliani έζησε μια σκληρή ζωή σε άθλια φτώχεια. Πούλησε τα σχέδια και τους πίνακές του για ένα μικρό ποσό για να αγοράσει φαγητό και αλκοόλ. Η διαμονή του ήταν δύσκολη και ήταν συχνά άρρωστος από τους εθισμούς του στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά που επιδείνωναν τις αδυναμίες που είχαν απομείνει από τις παιδικές του ασθένειες.

Αν και το αποτέλεσμα μπορεί τελικά να διαμορφώθηκε πολύ διαφορετικά, ο Amedeo Modigliani επηρεάστηκε με τον ίδιο τρόπο όπως ο κυβιστης φίλος του, Pablo Picasso. Λέγεται ότι το Demoiselles D`Avignon (μεταξύ άλλων) επηρεάστηκε από τις αφρικανικές μάσκες, οι οποίες είχαν γίνει δημοφιλές συλλεκτικό αντικείμενο στη Γαλλία εκείνη την εποχή, δεδομένων των αποικιακών διασυνδέσεων και της ιστορίας της χώρας.

Όπως πολλοί καλλιτέχνες που ζούσαν στο Παρίσι στις αρχές του εικοστού αιώνα, έτσι κι ο Modigliani επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τη φιλοσοφική και πολιτική λογοτεχνία. Ακριβώς όπως οι πρόγονοί του, που ήταν μελετητές του Ταλμούδ, αγαπούσε κι εκείνος τη φιλοσοφία και τα βιβλία.

Επηρεάστηκε  σε μεγάλο βαθμό εκτός από τον Friedrich Nietzsche, από την ποίηση του Charles Baudelaire και του Comte de Lautréamont. 

Καλλιτεχνικά είναι σαφείς και οι επιρροές της παριζιάνικης τέχνης. Αν και ο Ιταλός ζωγράφος ήταν συχνά αποξενωμένος στιλιστικά από τους συγχρόνους του, υπάρχουν σαφείς εκφράσεις επιρροής από ανθρώπους όπως ο Henri de Toulouse-Lautrec, ο οποίος είχε κυριαρχήσει στη γενιά των καλλιτεχνών πριν από τη δική του. Ιδιαίτερα, είναι δυνατό να συσχετιστούν τα πορτρέτα του Modigliani με εκείνους τους πίνακες του Toulouse-Lautrec που απεικόνιζαν χορευτές στα καμαρίνια τους στο αγαπημένο του στέκι, το Moulin Rouge.

 Το έργο του Ιταλού ζωγράφου Amedeo Modigliani  είναι εύκολα από τα πιο άμεσα αναγνωρίσιμα στην ιστορία της δυτικής τέχνης και το όνομά του βρίσκεται δίπλα στον Pablo Picasso και τον Piet Mondrian  – σε ηγετικές φυσιογνωμίες της ευρωπαϊκής ζωγραφικής των αρχών του εικοστού αιώνα. Δυστυχώς, κατά τη διάρκεια της ζωής του, πούλησε ελάχιστα από τη δουλειά του και ήταν γνωστός τόσο για τις συνήθειές του στο υπερβολικό ποτό και τη χρήση ναρκωτικών όσο και για τα δημιουργικά του χαρίσματα. 

Ωστόσο, η επιρροή του στους συγχρόνους του ήταν ξεκάθαρη, ακόμη και πριν από τον τραγικό θάνατό του σε ηλικία μόλις 35 ετών. Και συνέχισε να γίνεται αισθητή πολύ αργότερα, καθώς οι καλλιτέχνες εμπνεύστηκαν από τη ζωή και το έργο του Ιταλού ζωγράφου.

Kaθιστή κλόουν, του Henri de Toulouse-Lautrec, 1896, μέσω της Εθνικής Πινακοθήκης Τέχνης, Ουάσιγκτον DC

Oι φιλίες 

Πορτρέτο του Pablo Picasso by Amedeo Modigliani, 1915, σε ιδιωτική συλλογή

Ο Amedeo Modigliani για μια περίοδο, εργάστηκε στο Bateau Lavoir στη Μονμάρτρη. Πριν από τον πρόωρο θάνατό του, είχε καταφέρει να εδραιώσει μια ισχυρή φήμη στον καλλιτεχνικό φιλικό του κύκλο.

Ήταν στενός φίλος με την Ουαλή ζωγράφο Nina Hamnet η οποία είχε μετακομίσει στο Παρίσι το 1914, και της παρουσιάστηκε περίφημα ως «Modigliani, ζωγράφος και Εβραίος». Γνώριζε επίσης και συνεργάστηκε στενά με τον Πολωνό γλύπτη Constantin Brencuși, με τον οποίο σπούδασε γλυπτική για ένα χρόνο, καθώς και με τον Jacob Epstein, του οποίου τα ογκώδη γλυπτά είχαν σαφή επιρροή στο έργο του Modigliani.

Συναναστράφηκε επίσης με τους Pierre-Auguste Renoir, Giorgio de Chirico, Andre Derain, με τους οποίους ήταν ιδιαίτερα κοντά όταν μετακόμισε στη Νότια Γαλλία κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. 

   Επιρροές σε άλλους καλλιτέχνες

Πορτραίτο του André Derain, 1918-19, via La Gazette Drouot, Παρίσι

Παρά τον πρόωρο θάνατό του και τη σχετική ανωνυμία που είδε επαγγελματικά κατά τη διάρκεια της ζωής του, το έργο του Amedeo Modigliani συνέχισε να παρέχει έμπνευση σε καλλιτέχνες σε όλο τον κόσμο. Τα γλυπτά του άσκησαν επιρροή στους Βρετανούς μοντερνιστές καλλιτέχνες, τον Henry Moore και την Barbara Hepworth. 

Το ταξίδι του στη Νότια Γαλλία το 1918 άφησε επίσης αντίκτυπο στη δουλειά εκείνων των καλλιτεχνών με τους οποίους πέρασε χρόνο. Συγκεκριμένα, το Xάλκινο πορτραίτο (1918-19), το οποίο έφτιαξε την ίδια χρονιά, έχει εντυπωσιακή ομοιότητα με το στυλ του Modigliani.

Oι πίνακές του έχουν επηρεάσει αμέτρητους καλλιτέχνες σε όλο τον αιώνα περίπου από τον θάνατό του. Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα είναι το έργο της Margaret Keane, της οποίας τα διάσημα πορτρέτα παιδιών με μεγάλα μάτια τα οποία όχι μόνο είχαν τεράστια απήχηση τη δεκαετία του 1960 αλλά και ενέπνευσαν τη βιογραφική ταινία του 2014, Big Eyes, με πρωταγωνιστές την Amy Adams και τον Christoph Waltz.

Η φιλία του Modigliani με τον Diego Rivera σήμαινε ότι το έργο του έγινε ιδιαίτερη πηγή έμπνευσης για τη Frida Kahlo. Ιδιαίτερα οι αυτοπροσωπογραφίες της, οι οποίες είναι πολλές, μοιράζονται τοn μακρύ λαιμό και τις αποκομμένες εκφράσεις του προσώπου που ήταν βασικό μέρος του έργου του Ιταλού καλλιτέχνη. 

Το πρόωρο τέλος

Ο τάφος του Modigliani και της συζύγου του, Jeanne, στο νεκροταφείο Père Lachaise, Παρίσι, μέσω της Πόλης των Αθανάτων

Ο Amedeo Modigliani ήταν από μικρός φιλάσθενος. Στην παιδική του ηλικία είχε ταλαιπωρηθεί από πλευρίτιδα, φυματίωση, τυφοειδή πυρετό,  τα οποία του προκάλεσαν μεγάλη αγωνία και είχαν ως αποτέλεσμα να εκπαιδεύεται στο σπίτι από τη μητέρα του για μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας. 

Αν και σε μεγάλο βαθμό ανάρρωσε από τις παιδικές του κρίσεις ασθένειας , ως ενήλικας δεν απελευθερώθηκε εντελώς από αυτές. Συχνά αντιμετώπιζε κοινωνικά προβλήματα, κάτι που μπορεί να ήταν αποτέλεσμα της απομονωμένης ανατροφής του.

Η σύζυγός του, Jeanne Hebuterne ήταν τόσο συγκλονισμένη που μόλις δύο μέρες μετά τον θάνατό του, πήδηξε από το παράθυρο του πέμπτου ορόφου του πατρικού της σπιτιού όπου είχε πάει να μείνει. Εκείνη την εποχή, ήταν έξι μηνών έγκυος κι έτσι με την αυτοκτονία στέρησε τη ζωή όχι μόνο από το εαυτό της αλλά και από το αγέννητο παιδί του ζευγαριού. 

Οι δυο τους θάφτηκαν χωριστά στην αρχή, δεδομένης της μακροχρόνιας αντιπάθειας της οικογένειάς της για τον Modigliani. Ωστόσο, το 1930 η οικογένεια τελικά φρόντισε να μεταφερθεί η σορός της στο νεκροταφείαο Pere Lachaise στο Παρίσι για να ενταφιαστεί δίπλα στον Amedeo.

Πάνω στις επιτύμβιες στήλες τους αναγράφεται : «χτυπημένoς από τον θάνατο τη στιγμή της δόξας» και «η αφοσιωμένη σύντροφός του στην ακραία θυσία».

Print Friendly, PDF & Email
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >

Αργύρης Αλέξανδρος | Μετανιώνω για αρνητικές, τοξικές καταστάσεις που άφησα να κρατήσουν μεγάλα χρονικά διαστήματα. 

Συνέντευξη με έναν αινιγματικό καλλιτέχνη που μετατρέπει τα συναισθήματα και τις μνήμες του σε μουσικά ταξίδια, προσκαλώντας τους ακροατές να ανακαλύψουν τον κόσμο του μέσα από τις μελωδίες του.

Print Friendly, PDF & Email
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ >