Πορνογραφία. Η explicit εκδοχή της Μαρίας Αντουανέτας υπό την ματιά των λιβελογράφων της
Φαίνεται, πως ανεξαρτήτως της εποχής, το ενδιαφέρον του κοινού για την «κλειδαρότρυπα» και τα σεξουαλικά σκάνδαλα πολιτικών προσώπων παραμένει αμείωτο… Από την Κατερίνα Χαμαλέλη
Η Μαρία Αντουανέτα ήταν το αντικείμενο αναρίθμητων σκληρών και μερικές φορές πορνογραφικών, φυλλαδίων σε όλη την διάρκεια της βασιλείας της. Η πορνογραφία στη Γαλλία του δέκατου όγδοου αιώνα, πήρε τη μορφή της καρικατούρας, των πολύχρωμων κινούμενων σχεδίων, ακόμη και τη μορφή της χαρακτικής. Επίσης δημοφιλή ήταν τα τραγούδια τολμηρού περιεχομένου, τα θεατρικά έργα και οι γαργαλιστικές ιστορίες που παρουσιάζονταν ως πραγματικές. Η Μαρία Αντουανέτα ήταν ένας από τους αγαπημένους στόχους των λιβελογράφων, διότι, εκπροσωπούσε έναν πολυδάπανο τρόπο ζωής, ό,τι ήλπιζαν να επιτύχουν οι ίδιοι, αλλά γνώριζαν πως ποτέ δεν θα τα κατάφερναν.
Εν ολίγοις πρέσβευε, ό,τι εκείνοι φθονούσαν. Για μερικούς φυλλαδιογράφους, η Μαρία Αντουανέτα ήταν το σύμβολο, η ίδια η αιτία όλων αυτών που ήταν λάθος, σχετικά με την οικονομία, την κοινωνία και την κυβέρνησή τους. Τα φυλλάδια χρησιμοποιήθηκαν για να κατηγορηθεί η Μαρία Αντουανέτα για όλες τις πιθανές-ή όσες τουλάχιστον μπορούσαν να σκεφθούν- ακολασίες, συμπεριλαμβανομένης της μοιχείας, της γυναικείας ομοφυλοφιλίας και της αιμομιξίας.
Δύο φυλλάδια που κυκλοφόρησαν κατά τη διάρκεια του βίου της Αντουανέτας ήταν το «βασιλικό φαλλικό ομοίωμα» και το «βασιλικό όργιο». Σε ένα φυλλάδιο, ο Λουδοβίκος ΙΣΤ΄ κατηγορείται για ομοφυλοφιλία και η Μαρία Αντουανέτα κατηγορείται για «διεστραμμένο» και ακατάσχετο αυνανισμό. Σε ένα άλλο φυλλάδιο, η Αντουανέτα κατηγορείται για διοργάνωση οργίων και πως πλάγιασε με τον κουνιάδο της, Κάρολο Ι΄ της Γαλλίας. Ένα τρίτο πορνογραφικό φυλλάδιο, απεικονίζει την Μαρία Αντουανέτα να οδηγεί τον Λαφαγιέτ, τον μεγάλο Γάλλο στρατηγό και πολιτικό, ενώ ο ίδιος καβαλικεύει-σα να είναι άλογο- ένα γιγάντιο πέος. Παρά το γεγονός πως αυτή η εικόνα υποδηλώνει ότι η βασίλισσα και ο στρατηγός γνωρίζονταν και με την «βιβλική έννοια», κάτι τέτοιο δεν ίσχυε ως γεγονός.
Ο Λαφαγιέτ προσπαθούσε να είναι μετριοπαθής ,τοποθετώντας τον εαυτό του ανάμεσα στους βασιλείς και τους επαναστάτες. Με αυτή του την προσπάθεια, κέρδισε μερικούς φίλους. Είχε γίνει ο επικεφαλής της Εθνικής Φρουράς το 1789, αλλά τελικά αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη Γαλλία. Πριν από την αναχώρηση, η Μαρία Αντουανέτα πιστεύεται ότι είπε, «μπορώ να δω πως ο κύριος Λαφαγιέτ θέλει να μας σώσει, αλλά ποιος θα μας σώσει από τον κύριο Λαφαγιέτ;» Όπως βλέπουμε, δεν υπήρχε κανένα κρυφό ρομάντζο –αλλά και τίποτα πονηρό-μεταξύ της Μαρίας Αντουανέτας και του στρατηγού.
Οι φυλλαδιογράφοι πέρασαν πολύ χρόνο γράφοντας για τις υποτιθέμενες λεσβιακές σχέσεις της Μαρίας Αντουανέτας. Δικαιολόγησαν τις κατηγορίες τους αποδίδοντάς τες στην καταγωγή της. Εκείνη την εποχή, ήταν ευρέως διαδεδομένη η αντίληψη πως η γυναικεία ομοφυλοφιλία «οφειλόταν» στη γερμανική καταγωγή (μοτίβο που το βλέπουμε μέχρι και στην ταινία του 1945 «Ρώμη, Ανοχύρωτη Πόλη», του Ρομπέρτο Ροσελίνι) .
Μερικά από τα φυλλάδια αυτά μπορεί να είχαν φτιαχτεί για να προκαλέσουν το γέλιο, αλλά ακόμη και σήμερα μπορούμε να δούμε την κακία και την σκληρότητα τους. Άλλα φυλλάδια, όμως, θα μπορούσαμε να τα χαρακτηρίσουμε ακόμη και επικίνδυνα. Ο «κατάλογος όλων των ανθρώπων με τους οποίους η Βασίλισσα είχε διεφθαρμένες σχέσεις», δόθηκε στη δημοσιότητα το 1792 και ήταν ένα ισχυρό εργαλείο στα χέρια των επαναστατών. Λίστες όπως αυτή ήταν εξωφρενικά μακροσκελείς και ψευδείς. Στον κατάλογο αναφέρονταν στα πιο κοντινά της πρόσωπα, στους πιο πιστούς φίλους της Μαρίας Αντουανέτας. Πράγματι, οι φυλλαδιογράφοι παραποίησαν τη φύση των στενών σχέσεων της Βασίλισσας με τις φίλες της. Η Μαρία Αντουανέτα ήταν μια εξαιρετικά γενναιόδωρη φίλη, ανταμείβοντας τις φίλες της με ακριβά δώρα. Αυτό προκάλεσε μόνο δυσαρέσκεια και ζήλια. Οι πιο πλούσιοι και μοχθηροί από τους ζηλιάρηδες, χρηματοδοτούσαν τη έκδοση ακόμη περισσότερων πιπεράτων προπαγανδιστικών φυλλαδίων εναντίον της.
Δυστυχώς, τα φυλλάδια αυτά δεν έβλαψαν μόνο την Αντουανέτα αλλά και την καλή της φίλη πριγκίπισσα Ντε Λαμπάλ. Την εποχή που δημοσιεύθηκε εκείνο το φυλλάδιο, που έδινε διαφορετική διάσταση στη μεταξύ τους σχέση, η Αντουανέτα ήταν αιχμάλωτη της επανάστασης, οπότε δύσκολα όπως καταλαβαίνουμε να είχαν συναντηθεί υπό τέτοιες συνθήκες. Η πριγκίπισσα Ντε Λαμπάλ ήταν ήδη φυλακισμένη όταν ο οργισμένος όχλος την έσυρε από το κελί της, όπου την βίασαν, την ξυλοκόπησαν μέχρι θανάτου, και στη συνέχεια, έκοψαν τα γεννητικά της όργανα και τα στήθη της, την διαμέλισαν και κάρφωσαν τα μέρη της σε πασσάλους. Κάρφωσαν ακόμα και το κεφάλι της σε μία λόγχη και το μετέφεραν στη φυλακή της Μαρία Αντουανέτας, όπου το ανύψωναν ψηλά στον αέρα για να το δει από το παράθυρο του κελιού της…
Η πορνογραφία ήταν ένα αιχμηρό εργαλείο στη Γαλλία του δέκατου όγδοου αιώνα. Όταν ασκούνταν σωστά, μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να μειώσουν εξέχοντα πρόσωπα του κοινωνικού γίγνεσθαι, ακόμη και όταν πρόκειται για βασιλιάδες και βασίλισσες. Η πορνογραφία χρησιμοποιήθηκε ενάντια στην Μαρία Αντουανέτα πριν από την Επανάσταση για να την «ρίξει» στα μάτια του κόσμου και να την κατηγορήσουν για όλα τα δεινά της χώρας. Δεν ήταν βέβαια άμοιρη ευθυνών, αλλά η πολιτική προπαγάνδα αυτού του είδους και με αυτά τα επακόλουθα δεν αξίζουν σε κανέναν. Όταν η επανάσταση βρισκόταν σε εξέλιξη, η πορνογραφία κατά της Βασίλισσας βρισκόταν σε έξαρση, με τεράστιες ποσότητες φυλλαδίων και λιβέλων. Η πορνογραφία χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια για να πληγεί περαιτέρω η φήμη της, να διατηρηθεί χαμηλά η συμπάθεια του λαού προς το πρόσωπο της, και να διασφαλιστεί η σκληρή τιμωρία της.
Φαίνεται, πως ανεξαρτήτως της εποχής, το ενδιαφέρον του κοινού για την «κλειδαρότρυπα» και τα σεξουαλικά σκάνδαλα πολιτικών προσώπων παραμένει αμείωτο…
