Μίκης Θεοδωράκης:Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα…

Μίκης Θεοδωράκης…

Ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες, ο οποίος υπήρξε παράλληλα πολιτικός, πρώην υπουργός, 4 φορές βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου και ακτιβιστής. Την Πρωτομαγιά του 1983 τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν.

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος θυμάται…

“Το βραβείο Λένιν απονεμήθηκε στον Μίκη Θεοδωράκη το 1983. Μεγάλη τιμή για τον έλληνα μουσικό, αλλά και για την Ελλάδα. `Οπως μεγάλη τιμή ήταν για την Ελλάδα, τα βραβεία Νομπέλ που απονεμήθηκαν στον Γιώργο Σεφέρη και τον Οδυσσέα Ελύτη. Για μένα, πάντως, το βραβείο Λένιν του Μίκη είναι ξεχωριστό. Γιατί το έζησα. Ημουν στη Μόσχα κατά την απονομή. Και ένιωσα από κοντά τη συγκίνηση του Θεοδωράκη, αλλά και των δεκάδων διανοουμένων που είχαν συρρεύσει στο Κρεμλίνο για να συγχαρούν και να χειροκροτήσουν τον σημαντικό, σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, συμπατριώτη μας συνθέτη.

Την πρωτοβουλία γι` αυτό το ιστορικό ταξίδι μου στη Μόσχα είχε ο Μίκης. Φυσικά, πέταξα από τη χαρά μου! Υπήρξε και ενθουσιασμός εδώ, σ` αυτή την εφημερίδα, της οποίας είμαι συντάκτης από το 1959! Μαζί μας ταξίδεψαν η γυναίκα του Θεοδωράκη, η γυναίκα μου και ο Θεόδωρος Κρίτας, που εκείνη την εποχή έφερνε στη χώρα μας για παραστάσεις τα πιο γνωστά σοβιετικά μπαλέτα.

Θυμάμαι πολύ αυτή τη χρονιά, το 1983, γιατί εκτός από τη βράβευση του Μίκη ξεκίνησε και η ουσιαστική συνεργασία μου μαζί του. Οχι μόνο ουσιαστική, αλλά και πολύχρονη. Ο Θεοδωράκης, τότε, ήταν φοβερά δυσαρεστημένος και δικαιολογημένα, γιατί παρά το τεράστιο και μεγαλειώδες έργο του, σπανίως μεταδιδόταν έστω και ένα τραγούδι του από τη δημόσια τηλεόραση. Είχε αποφασίσει, μάλιστα, να σταματήσει να γράφει τραγούδια. Και είχε πει και το περίφημο «αισθάνομαι σαν τάνκερ στη Λίμνη των Ιωαννίνων»!

Πήγαμε στη Μόσχα μέσω Ανατολικού Βερολίνου γιατί εκεί η Μαρία Φαραντούρη θα τραγουδούσε έργα του Μίκη. Κυρίως τα «επτά τραγούδια του Λόρκα» που είχε μεταφράσει, ειδικά για την περίπτωση, ο Οδυσσέας Ελύτης. Η συναυλία ήταν έξοχη! Μίκης και Φαραντούρη αποθεώθηκαν. Αλλά, φεύγοντας από το Βερολίνο, ο Μίκης, η Μυρτώ, η Ράια κι εγώ, μαζί με τον Κρίτα, δεινοπαθήσαμε. Οι ανατολικογερμανοί τελωνοφύλακες και αστυνομικοί μάς ταλαιπώρησαν αφάνταστα, ζητώντας όχι μόνο τα διαβατήριά μας, αλλά υποβάλλοντάς μας και σε σωματική έρευνα!Στη Μόσχα, όμως, τα πράγματα ήταν τελείως διαφορετικά. Στο αεροδρόμιο μας περίμεναν δύο κρατικά αυτοκίνητα με διερμηνείς, ενώ στρατιωτικό άγημα απέδωσε τιμές στον μεγάλο Έλληνα δημιουργό. Ενας από τους διερμηνείς – τι ν` απέγινε άραγε; -, ας τον πούμε Σεργκέι, θαυμαστής του Θεοδωράκη και πρόσωπο ιδιαίτερης ευφυΐας, ήταν πολύ φιλικός, πολύ εγκάρδιος και δεν μας χάλαγε χατίρι. Χαρακτηριστικό της ευφυΐας του, αλλά και του χιούμορ που διακρίνει τον Μίκη είναι τούτο: η σοβιετική τηλεόραση έστειλε στο ξενοδοχείο μας ένα συνεργείο για να πάρει συνέντευξη από τον Θεοδωράκη. Ο ρεπόρτερ τού έκανε διάφορες ερωτήσεις. Ανάμεσα σ` αυτές ήταν και η εξής: «Ανήκετε στον Ελληνοσοβιετικό Σύνδεσμο;». Ο Μίκης απάντησε αμέσως, κάνοντας χιούμορ όπως συνηθίζει: «Ανήκω. Μπορώ να μην ανήκω; Τολμώ να μην ανήκω;». Και ο Σεργκέι μετέφρασε: «Ανήκω. Μπορώ να μην ανήκω;». Μόνον αυτά. Το «τολμώ» που θα δημιουργούσε, ενδεχομένως, ζήτημα – στη Σοβιετική Ενωση ήμασταν, μην το ξεχνάμε – το παρέλειψε!”

Τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη είναι χωρίς αμφιβολία πολλά και σπουδαία. Ένα από τα ωραιότερα ερωτικά τραγούδια του, είναι το τραγούδι «Όμορφη πόλη»ή «θα γίνεις δικιά μου», όπως αναφέρεται στις πρώτες ηχογραφήσεις του. Οι στίχοι του τραγουδιού είναι του Γιάννη Θεοδωράκη, αδερφού του Μίκη.

Όμορφη πόλη φωνές μουσικές,

απέραντοι δρόμοι, κλεμμένες ματιές,

ο ήλιος χρυσίζει, χέρια σπαρμένα

βουνά και γιαπιά, πελάγη απλωμένα.

Θα γίνεις δικιά μου πριν έρθει η νύχτα

τα χλωμά τα φώτα πριν ρίξουν δίχτυα

θα γίνεις δικιά μου

Η νύχτα έφτασε τα παράθυρα κλείσαν

η νύχτα έπεσε οι δρόμοι χαθήκαν.

Το 1952 ο Μίκης Θεοδωράκης συνέθεσε την «Όμορφη πόλη» η οποία ανήκει στον κύκλο τραγουδιών «Λιποτάκτες». Οι «Λιποτάκτες» δισκογραφήθηκαν για πρώτη φορά το 1960 και την «όμορφη πόλη» την ερμήνευσε στο δίσκο ο ίδιος ο συνθέτης.

Τον Ιανουάριο του 1962, ο Κώστας Χατζής ηχογραφεί το «θα γίνεις δικιά μου» και  μαζί με αυτό ακόμα ένα τραγούδι του Μίκη, τα «δακρυσμένα μάτια». Η βραχνή φωνή και η χαρακτηριστική ερμηνεία του κορυφαίου τσιγγάνου τραγουδιστή κάνουν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα τη συγκεκριμένη εκτέλεση.

Οι ευρωπαϊκές διαδρομές, ξεκινούν δυο μήνες αργότερα για την «όμορφη πόλη». Το τραγούδι αποκτά γαλλικούς στίχους καθώς και γαλλικό τίτλο. Η συγκλονιστική μουσική του Μίκη συναντάει την εκπληκτική φωνή της μεγάλης ερμηνεύτριας Εντίθ Πιάφ. Το τραγούδι «Les amants de Teruel» όπως τιτλοφορείται η γαλλική διασκευή του, ερμηνεύεται από το «σπουργιτάκι»στην ομότιτλη ταινία, σε σκηνοθεσία Jacques Plante και μουσική του Μίκη Θεοδωράκη. Εκείνη ήταν και  μια από τις τελευταίες ηχογραφήσεις της Edith Piaf, πριν πετάξει για πάντα μακριά μας, στις 11 Οκτωβρίου του 1963…

Πηγή:

“Βραβείο Λένιν και μετά Πικροσάββατα”, Λευτέρης Παπαδόπουλος – Τα Νέα (15/12/2012)