Number 17A του Jackson Pollock | Ένας από τους ακριβότερους πίνακες που πωλήθηκαν ποτέ για 200 εκ. δολάρια

Γράφει η  Μανταλένα- Μαρία Διαμαντή

Ο Αμερικανός ζωγράφος Jackson Pollock, ήταν μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες του αφηρημένου εξπρεσιονιστικού κινήματος. 

Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Pollock απολάμβανε μεγάλη φήμη και κατάφερε να γίνει κορυφαίος καλλιτέχνης της γενιάς του. Ζούσε  απομονωμένος, ενώ η προσωπικότητά του ήταν ασταθής. Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του δε, πάλεψε με τον αλκοολισμό. Το 1945 παντρεύτηκε την Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα με ισχυρή ειδικότητα στο κολάζ, Lee Krasner, η οποία αποτέλεσε σημαντική επιρροή τόσο στην καριέρα του όσο και στην κληρονομιά του.

Ο Pollock έφυγε πολύ νέος από τη ζωή, σε ηλικία 44 ετών σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα που σχετίζεται με το αλκοόλ. Τον Δεκέμβριο του 1956, τέσσερις μήνες μετά τον θάνατό του, έγινε προς τιμή του μια αναμνηστική αναδρομική έκθεση στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (MoMA) στη Νέα Υόρκη. Μια μεγαλύτερη, πιο ολοκληρωμένη έκθεση της δουλειάς του πραγματοποιήθηκε εκεί το 1967. Το 1998 και το 1999, το έργο του τιμήθηκε με μεγάλης κλίμακας αναδρομικές εκθέσεις στο MoMA και στο The Tate στο Λονδίνο.

Το έργο “Number 17A” είναι ένα από τα κορυφαία έργα του Αμερικανού ζωγράφου.

Η τεχνική του Jackson Pollock του έχει τις ρίζες της στο έργο των Andre Masson και Max Ernst. O Pollock έγινε διάσημος  για το μοναδικό του στυλ ζωγραφικής με σταγόνες. 

Αρχικά, οι πίνακες με σταγόνες αντιμετωπίστηκαν με δυσπιστία κι επομένως είχαν χαμηλή αξία στις αγορές τέχνης. Ο κόσμος της τέχνης είχε ανάμεικτες αντιδράσεις σε αυτό το στυλ,  ενώ οι κριτικές ήταν πολλές. Η πρώτη του σειρά από πίνακες με σταγόνες έκανε το ντεμπούτο του στην γκαλερί Betty Parsons στη Νέα Υόρκη το 1948.

Τον Αύγουστο του 1949, το περιοδικό Life κυκλοφόρησε μια ιστορία με την ερώτηση: “Jackson Pollock: Είναι ο μεγαλύτερος εν ζωή ζωγράφος στις Ηνωμένες Πολιτείες;” Κι αυτό αναμφίβολα συνετέλεσε στη μεγάλη δημοσιότητα του έργου. 

Το “Number 17Α” δεν σχεδιάστηκε τυχαία.

Φτιαγμένο σε σανίδες με καμβά και χρησιμοποιώντας μόνο λαδομπογιές, το Number 17A μοιάζει με ένα ακατάστατο αντικατοπτρισμό μοτίβων και χρωμάτων. Είναι ένα χαρακτηριστικό της σειράς ζωγραφικής του Pollock και ένα από τα παλαιότερα κομμάτια αυτής της σειράς. Θεωρείται από τα καλύτερα παραδείγματα της ριζοσπαστικής και εξαιρετικά μοναδικής μορφής τέχνης της ζωγραφικής με σταγόνες, την οποία ο Pollock εισήγαγε  το 1947. 

Η αφθονία της βαφής δημιουργεί μια πολύπλοκη χρωματική δίνη όπου το επάνω και το κάτω στρώμα είναι αδύνατο να διαφοροποιηθούν. Οι μουτζούρες κίτρινου, μπλε και μαύρου βοηθούν στην απαλότητα της εικόνας, ενώ τρεις σχεδόν παράλληλες λευκές πινελιές τραβούν την προσοχή μας και κατευθύνουν το βλέμμα μας στην εικόνα διαγώνια προς τα πάνω.

Παρόλο που ένας τέτοιος πίνακας δίνει την εντύπωση ότι δημιουργήθηκε τυχαία και αυθόρμητα, ο Pollock χρησιμοποίησε ακριβή κίνηση κι έλεγχο για να το ζωγραφίσει. 

 Ο Pollock σχεδίαζε ελεύθερα γραμμές και δεν χρησιμοποίησε κανένα είδος γεωμετρικών σχημάτων ή γραμμών. Το έργο φαίνεται σαν να είχε ζωγραφίσει τυχαία από την αρχή. Δεν έχει χρησιμοποιήσει τίποτα άλλο όπως χάρακα ή αντικείμενο για να τον βοηθήσει να σχεδιάσει, χρησιμοποίησε μόνο τη φαντασία και την καρδιά του.

 Ο Pollock χρησιμοποιεί άμορφα σχήματα επειδή στη ζωγραφική τα σχήματα και οι γραμμές που χρησιμοποιούνται δεν έχουν σαφή ορισμό. Οι γραμμές δεν είναι οριζόντιες, κάθετες και διαγώνιες. Οι γραμμές είναι ως επί το πλείστον τυχαίες όπως σε μια αφηρημένη τέχνη. Είναι μια αφηρημένη τέχνη γιατί η τέχνη δεν μιμείται ούτε αναπαριστά ξεκάθαρα την ορατή πραγματικότητα. Είναι επίσης μη αντικειμενικό γιατί περιέχει ή δεν έχει καμία αναφορά στον πραγματικό κόσμο και τις συνθέσεις του πίνακα όπως γραμμή, σχήμα, το χρώμα και η υφή είναι χωρίς αναγνωρίσιμο θέμα. Αυτός ο πίνακας χρησιμοποιεί όλα τα είδη χρωμάτων όπως μπλε, κόκκινο, λευκό, μαύρο, κίτρινο, κ.λπ. Αυτός ο πίνακας χρησιμοποιεί τα περισσότερα από τα χρώματα από την απόχρωση. Αυτός ο πίνακας αποτελείται από ζεστά και κρύα χρώματα όπως το μπλε και το πορτοκαλί. Έχει επίσης και βασικά και δευτερεύοντα χρώματα. Έχει ανάλογα και συμπληρωματικά χρώματα γιατί χρησιμοποιεί χρώμα το ένα δίπλα στο άλλο και απέναντι στον χρωματικό τροχό δώδεκα σημείων. 

Παγκόσμιο ρεκόρ 

Είναι εντυπωσιακό ότι το 2015, πουλήθηκε από το Ίδρυμα David Geffen στον Αμερικανό διαχειριστή hedge fund και δισεκατομμυριούχο Kenneth C. Griffin για 200 εκατομμύρια δολάρια. Αυτό κάνει τον εν λόγω πίνακα τον πέμπτο πιο ακριβό που πουλήθηκε ποτέ στην ιστορία.Πριν από την πώλησή του, ο πίνακας είχε εκτεθεί στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο.Ο πίνακας πιθανότατα αυτή τη στιγμή εκτίθεται σε ένα από τα ιδιωτικά σπίτια του Griffin. Ο Griffin είναι ένας γνωστός, άπληστος συλλέκτης έργων τέχνης, ιδιοκτήτης μερικών από τους πιο ακριβούς πίνακες στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου του Interchanged του Willem de Kooning και το False Start του καλλιτέχνη Jasper Johns.

O Αμερικανός διαχειριστής hedge fund και δισεκατομμυριούχος Kenneth C. Griffin

Η τιμή θέτει το παγκόσμιο ρεκόρ για τον πιο ακριβό πίνακα που πουλήθηκε ποτέ σε εκείνο το σημείο. Το προηγούμενο ρεκόρ κατείχε το Water Serpents II του Gustav Klimt. Το Water Serpents II πουλήθηκε σε ιδιωτική πώληση στα 183,8 εκατομμύρια δολάρια το 2013. 

Water Serpents II του Klimt