Ορέστης Ομράν: Να μην τα παρατάτε ποτέ γιατί αυτό είναι προϋπόθεση για όλα σας τα όνειρα
Ο Ορέστης Ομράν, εταίρος διεθνούς δικηγορικής εταιρείας στις Βρυξέλλες και ιδρυτής του think tank Synergia, μιλά σε μια εκ βαθέων συνέντευξη για την πολιτική, τη νέα γενιά, την προσωπική του διαδρομή και το όραμά του για το μέλλον της χώρας
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν χρειάζονται χρόνο για να σου αποκαλύψουν τον χαρακτήρα τους· τον αντιλαμβάνεσαι σχεδόν αμέσως, μέσα από τις μικρές λεπτομέρειες. Με τον Ορέστη Ομράν η γνωριμία μας δεν ήταν καινούργια. Τον ήξερα ήδη από παλιά, από τότε που η ζωή του εκτυλισσόταν στις Βρυξέλλες — μια πόλη που δεν είναι απλώς τόπος διαμονής, αλλά τρόπος σκέψης. Εκεί όπου οι ιδέες δοκιμάζονται στην πράξη και οι φιλοδοξίες αποκτούν πραγματικό βάρος. Η δική μας επικοινωνία όλα αυτά τα χρόνια είχε περιοριστεί κυρίως από απόσταση, μέσα από συνεντεύξεις και συνομιλίες που, παρότι δεν γίνονταν από κοντά, είχαν πάντα μια αίσθηση ειλικρίνειας.
Αυτή τη φορά, όμως, ήταν αλλιώς. Ήταν απόγευμα όταν συναντηθήκαμε στη Μεγάλη Βρετάνια, στην καρδιά της Αθήνας, σε έναν χώρο που μοιάζει να συγκρατεί μέσα του ιστορίες δεκαετιών. Ο Ορέστης έφτασε με εκείνη τη διακριτική αυτοπεποίθηση που δεν έχει τίποτα επιτηδευμένο. Είναι από τους ανθρώπους που έχουν θετική αύρα — όχι με έναν επιφανειακό, εύκολο τρόπο, αλλά με μια βαθύτερη αίσθηση ισορροπίας. Σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή με τον γλυκό τρόπο που σε αντιμετωπίζει, με την ευγένεια που δεν είναι κοινωνική σύμβαση αλλά στάση ζωής, με εκείνη τη σπάνια ποιότητα των ανθρώπων που σε κάνουν να αισθάνεσαι ότι η παρουσία σου έχει σημασία.
View this post on Instagram
Αυτό που πάντα με εντυπωσίαζε σε εκείνον είναι το πείσμα του για τη ζωή. Όχι ένα πείσμα θορυβώδες, αλλά ένα εσωτερικό, αθόρυβο πείσμα — εκείνο που γεννιέται από την πίστη ότι τα πράγματα μπορούν να συμβούν, αρκεί να τους δώσεις τον χρόνο και την αφοσίωση που απαιτούν. Έχει αξίες και ιδανικά που δεν μοιάζουν θεωρητικά, αλλά βιωμένα. Και έχει όνειρα. Όνειρα που κάποια έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και κάποια άλλα που, όπως πιστεύω, βρίσκονται απλώς σε αναμονή της σωστής στιγμής.
Ο ίδιος, άλλωστε, είναι αυτό που θα αποκαλούσα ένας αισιόδοξος απαισιόδοξος. Ένας άνθρωπος που επιλέγει συνειδητά να μην θεωρεί τίποτα δεδομένο. Δεν προεξοφλεί την επιτυχία των στόχων του — όχι γιατί δεν πιστεύει σε αυτούς, αλλά γιατί γνωρίζει ότι η βεβαιότητα μπορεί να είναι η αρχή της απογοήτευσης. Υπάρχει μέσα του μια σχεδόν φιλοσοφική ισορροπία: προτιμά να προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο της αποτυχίας, ώστε, αν αυτή έρθει, να μην τον καταβάλει· και αν δεν έρθει, η χαρά της επιτυχίας να είναι αυθεντική, καθαρή, απρόσμενη.
Ίσως αυτή η στάση ζωής να είναι και το μυστικό της δύναμής του. Γιατί δεν είναι ούτε κυνικός ούτε αφελής. Είναι ρεαλιστής με ελπίδα. Κι αυτό είναι κάτι που, ομολογώ, καταλαβαίνω βαθιά. Υπάρχει κάτι οικείο σε αυτή την αντίφαση — αυτή η συνύπαρξη αισιοδοξίας και επιφυλακτικότητας, πίστης και αυτοπροστασίας.
Η συζήτηση μαζί του μπορεί να διαρκέσει ώρες χωρίς να το καταλάβεις. Μπορείς να μιλήσεις για την Ευρώπη, για την Ελλάδα, για την πολιτική, για τη νέα γενιά, για τις επιλογές που καθορίζουν μια ζωή. Και εκείνος δεν θα προσπαθήσει ποτέ να επιβάλει τη δική του άποψη. Θα ακούσει με προσοχή. Θα σκεφτεί. Θα απαντήσει με σεβασμό. Αυτή η ικανότητα να ακούει πραγματικά τον συνομιλητή του είναι ίσως το πιο πολύτιμο χαρακτηριστικό του — και ένα στοιχείο που δύσκολα συναντάς, ειδικά σε ανθρώπους που κινούνται σε χώρους όπου η φωνή συχνά υπερισχύει της σκέψης.
Η διεθνής του πορεία, από τη Νομική Σχολή Αθηνών έως το Πανεπιστήμιο του Σικάγο και σήμερα ως εταίρος σε μια από τις μεγαλύτερες διεθνείς δικηγορικές εταιρείες με έδρα τις Βρυξέλλες, δεν τον έχει απομακρύνει από μια βαθύτερη ανάγκη: να παραμείνει χρήσιμος. Να συμβάλει, να δημιουργήσει, να αφήσει ένα αποτύπωμα που δεν θα μετριέται μόνο σε επαγγελματικά επιτεύγματα, αλλά σε ουσία.
Παρατηρώντας τον, έχεις την αίσθηση ότι δεν τον ενδιαφέρει απλώς να διακριθεί, αλλά να είναι χρήσιμος. Να συμβάλει. Να αφήσει κάτι πίσω του που να έχει νόημα. Και αυτή η αίσθηση ευθύνης, σε συνδυασμό με τη διεθνή του εμπειρία και την ουσιαστική κατανόηση των θεσμών, είναι που σε κάνει να πιστεύεις ότι η ενασχόληση με την πολιτική δεν θα ήταν για εκείνον μια φιλοδοξία, αλλά μια φυσική συνέχεια.
Γιατί η πολιτική, όταν γίνεται σωστά, δεν είναι ρόλος.
Είναι προέκταση της προσωπικότητας.
Και στον Ορέστη Ομράν, αυτό φαίνεται σχεδόν αυτονόητο.
Φεύγοντας από τη συνάντησή μας εκείνο το απόγευμα, είχα την αίσθηση ότι ο Ορέστης Ομράν δεν είναι απλώς ένας άνθρωπος που έχει ήδη διανύσει μια σημαντική διαδρομή. Είναι ένας άνθρωπος που βρίσκεται ακόμη στην αρχή πολλών πραγμάτων.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του.
Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που ζουν μέσα στις βεβαιότητές τους. Και υπάρχουν κι εκείνοι που συνεχίζουν να προχωρούν, κρατώντας μέσα τους — ταυτόχρονα — την αμφιβολία και την ελπίδα.
Ο Ορέστης ανήκει, χωρίς αμφιβολία, στη δεύτερη κατηγορία.
View this post on Instagram
Κύριε Ομράν, μπορείτε να περιγράψετε τι είναι σήμερα το Synergia και γιατί αποφασίσατε να το ιδρύσετε;
Η Synergia είναι think tank ως πρωτοβουλία επαγγελματιών και επιστημόνων από την Ελλάδα και το εξωτερικό με στόχο να συμβάλλει στον δημόσιο διάλογο και να παράγει συγκεκριμένες προτάσεις διακυβέρνησης σε κρίσιμους τομείς, όπως η Οικονομία, η Ενέργεια, το Δημογραφικό, το Κοινωνικό Κράτος, οι Θεσμοί και η Εξωτερική πολιτική και πολιτική Ασφάλειας. Αποφασίσαμε να ιδρύσουμε τη Synergia ως αμιγώς πολιτικό think tank για να συνδράμουμε στην παραγωγή ουσιαστικής πολιτικής από την κοινωνία προς την πολιτική ηγεσία με βάση τις γνώσεις, τις εμπειρίες και την ανάγκη προσφοράς πολλών Ελλήνων που αναζητούσαν έναν εναλλακτικό δρόμο ενασχόλησης με την πολιτική.
Ποια προσωπική εμπειρία σας από τις Βρυξέλλες και το διεθνές περιβάλλον θεωρείτε πιο καθοριστική για την αντίληψή σας περί δημόσιας πολιτικής;
Το de facto πλήρες ή μερικό ασυμβίβαστο μεταξύ μελών της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας, το οποίο και προσδίδει περισσότερο κύρος στη δεύτερη και επιτρέπει στους κυβερνώντες να επιλέγουν τους καλύτερους για κάθε τομέα χωρίς αυτοί να έχουν απαραίτητα εκλεγεί και τους επιτρέπει να λαμβάνουν τις σωστές αποφάσεις κάθε φορά χωρίς να υπολογίζουν κάποιο εκλογικό κόστος. Επίσης, η κινητικότητα εντός του πολιτικού κόσμου που επιτρέπει την ενεργή ενασχόληση με την πολιτική ανθρώπων, οι οποίοι δεν ανήκουν απαραίτητα σε κομματικούς μηχανισμούς. Σε αυτή εντάσσεται και η επιτυχημένη λειτουργία think tanks που λειτουργούν εντός των κόλπων πολιτικών κομμάτων, χωρίς να λογοδοτούν ή να ελέγχονται από αυτά απαραίτητα.
Ποιο είναι το πιο ώριμο policy paper που έχετε παράξει και τι συνέπειες είχε;
Στον παραπάνω από ένα χρόνο λειτουργίας μας, οι ομάδες εργασίας της Synergia έχουν γράψει αρκετά policy papers, θεωρώ ωστόσο τον συλλογικό τόμο “Προτάσεις διακυβέρνησης για την Ελλάδα του μέλλοντος’ που παρουσιάστηκε τον προηγούμενο μήνα στην Αθήνα, ως την πληρέστερη και αναλυτικότερη παρουσίαση από το think tank μας, συγκεκριμένων εφαρμόσιμων πολιτικών προτάσεων σε όλο το φάσμα των βασικών τομέων διακυβέρνησης της χώρας.
View this post on Instagram
Πώς βλέπετε την Ελλάδα να διαπραγματεύεται ενεργειακά με μεγάλους παίκτες (ΗΠΑ, ΕΕ, Αίγυπτος); Τι ρόλο παίζει το ιδιωτικό κεφάλαιο;
Η θέση της χώρας στα διεθνή τραπέζια των διαπραγματεύσεων, είτε αυτά αφορούν ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και διεθνών σχέσεων είτε μεγάλα έργα, όπως τα ενεργειακά, είναι πολύ ενισχυμένη τα τελευταία 7 χρόνια. Αυτό δείχνουν και οι σημαντικές ενεργειακές συμφωνίες που έχει επιτύχει η Κυβέρνηση με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ, την Αίγυπτο. Απαιτείται ωστόσο συνέχιση της ίδιας πολιτικής τα επόμενα χρόνια με προσήλωση στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων από τους εταίρους μας. Φυσικά η υλοποίηση των διασυνοριακών αυτών έργων απαιτεί τη συμμετοχή του εθνικού και διεθνούς ιδιωτικού κεφαλαίου, οπότε θα πρέπει να δοθούν παράλληλα τα απαραίτητα κίνητρα και οι εξασφαλίσεις εντός του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου για να υπάρξουν οι σημαντικές και απαραίτητες ιδιωτικές επενδύσεις που απαιτούνται.
Ποια μέτρα προτείνετε για να μειωθεί το κόστος μετάβασης σε ΑΠΕ χωρίς να υπονομευτεί η ενεργειακή ασφάλεια;
Αναβάθμιση του δικτύου ώστε να επιτρέπεται η σύνδεση περισσότερων έργων ΑΠΕ. Ενίσχυση της αποθήκευσης, η οποία πρέπει να αποτελέσει εθνική ενεργειακή προτεραιότητα τα επόμενα χρόνια. Κατασκευή περισσότερων σταθμών LNG και υπογραφή συμφωνιών που θα προβλέπουν ένα μέρος του αερίου να παραμένει στην εσωτερική αγορά για να μειώνονται οι τιμές. Τέλος, ενίσχυση των εναλλακτικών ΑΠΕ, όπως το υδρογόνο, ο υδροηλεκτρισμός και τα βιοκαύσιμα.
Πώς κρίνετε σήμερα το επίπεδο θεσμικής ωριμότητας της χώρας; Πού πρέπει να επικεντρωθεί άμεσα ένα κυβερνητικό πρόγραμμα διακυβέρνησης;
Από το 1974 και μετά έχει επιτευχθεί σημαντική ‘θεσμική ωρίμανση’ της χώρας, με θεσμούς να λειτουργούν αξιόπιστα και ένα πολιτικό σύστημα που βασίζεται σε αυτούς ώστε να διασφαλίζεται η εύρυθμη λειτουργία της δημοκρατίας και η εναλλαγή στην εξουσία των εκάστοτε πολιτικών κομμάτων χωρίς προβλήματα. Η δυσαρέσκεια ωστόσο που εκφράζουν οι πολίτες και η μειωμένη εμπιστοσύνη σε συγκεκριμένους θεσμούς πρέπει να μας προβληματίσει. Ένα ρηξικέλευθο πρόγραμμα διακυβέρνησης θα επικεντρώνεται στον εκσυγχρονισμό και τον εξορθολογισμό του Κράτους και της Δικαιοσύνης ως βασικών πυλώνων της αντίληψης της εξουσίας από τους πολίτες.
Τι σημαίνει «καλή διακυβέρνηση» στις μέρες της γεωπολιτικής αστάθειας; (σύνδεση με Synergia proposals).
Σημαίνει ενίσχυση των στρατηγικών μας συμμαχιών, επανάληψη των πάγιων εθνικών θέσεων στα διεθνή γεωπολιτικά fora και στις διμερείς μας σχέσεις με τις γειτονικές χώρες, ενίσχυση του ρόλου μας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης με παράλληλη ενίσχυση της στρατηγικής μας σχέσης με τις ΗΠΑ.
Πώς πείθεις έναν νέο επιστήμονα/ειδικό να ασχοληθεί με δημόσια πολιτική ή να ενταχθεί σε think tank;
Είναι εντυπωσιακό πως μέχρι τώρα δεν έχει χρειαστεί να πείσουμε κανέναν να γίνει μέλος του think tank μας. Έχουν συρρεύσει άνθρωποι από όλη τη χώρα και το εξωτερικό φέρνοντας με τη σειρά τους φίλους και γνωστούς να συνδράμουν στην κοινή προσπάθεια. Εξάλλου, γρήγορα μπορείς κανείς να καταλάβει από τους ανθρώπους που τρέχουν τη Synergia και τον τρόπο λειτουργίας της πόσο διαφέρουμε από τους ‘παραδοσιακούς’ τρόπους ενασχόλησης με την πολιτική και το ελεύθερο πεδίο που ανοίγεται μέσω της δεξαμενής σκέψης μας για παραγωγή ουσιαστικής πολιτικής.
Ποια είναι τα πρακτικά εμπόδια για τους νέους που θέλουν δραστηριοποίηση στην πολιτική σκηνή της Ελλάδας; Τι διορθώνονται;
Το πολιτικό κατεστημένο που δεν επιτρέπει εύκολα την ανανέωση του πολιτικού προσωπικού. Την σχέση φοιτητικού και επαγγελματικού συνδικαλισμού με τα κόμματα που εμποδίζει ανθρώπους εκτός των συγκοινονούντων αυτών δοχείων να εξελιχθούν στην πολιτική σκηνή της χώρας. Οι εγωισμοί και οι έριδες που αναπτύσσονται και με τους οποίους δεν μπορούν πολλοί αξιόλογοι νέοι να συμβιβαστούν.
Στην εποχή του social media, πώς μπορεί ένα think tank να διατηρήσει αξιοπιστία όταν υπάρχουν πολιτικές επιθέσεις και fake news;
Τα social media, εάν γίνει σωστή χρήση τους, μπορούν να βοηθήσουν στη λειτουργία μιας σύγχρονης δεξαμενής σκέψης. Τα fake news υπήρχαν και θα υπάρχουν. Στη Synergia εργαζόμαστε με πλήρη προσήλωση στην ερευνητική και επιστημονική εγκυρότητα των δεδομένων που χρησιμοποιούμε για να παράξουμε προτάσεις διακυβέρνησης.
Ποιά δυσκολία της ζωή σας σάς δίδαξε περισσότερα;
Είχα ένα ατύχημα στα 19 μου – με παρέσυρε ως πεζό, αυτοκίνητο που παραβίασε τον κόκκινο σηματοδότη. Η σωματική και ψυχολογική αποκατάσταση από μια τέτοια εμπειρία με βοήθησε να δω τη ζωή διαφορετικά, να εκτιμήσω την αξία της και να συνειδητοποιήσω πόσο σημαντικό είναι κάθε φορά που αντιμετωπίζουμε μεγάλες δυσκολίες, να κάνουμε ένα βήμα πίσω, και να νιώθουμε ευγνώμονες για την ίδια τη ζωή. Τα υπόλοιπα που ζητάμε θα έρθουν- με πολλή προσπάθεια, αργά ή γρήγορα.
Τι σημαίνει για εσάς «ηγέτης» στον 21ο αιώνα;
Ηγέτης, για μένα, είναι αυτός που έχει ξεκάθαρες θέσεις, πολιτικές και τεχνικές ικανότητες διακυβέρνησης, εντιμότητα, ειλικρίνεια, κοινωνική εμπειρία και όραμα για ένα έμπρακτα καλύτερο μέλλον για τους συμπολίτες του.
View this post on Instagram
Ποιο είναι το ένα μήνυμα που θέλετε να μείνει σε νέους ανθρώπους που σας ακούνε;
Να μην τα παρατάνε ποτέ. Όλα αλλάζουν σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο, αλλά χρειάζεται πάντα χρόνος και προσπάθεια. Κυρίως να μην εγκαταλείψουν τα όνειρα και τις ελπίδες τους για μια καλύτερη Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες. Γιατί σε αυτή την Ελλάδα θα ζήσουν, τις τύχες αυτής της Ελλάδας θα αναλάβει και η γενιά τους.
Πώς μπορούν πολίτες/ειδικοί να εμπλακούν/να χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία του Synergia;
Είμαστε πλήρως ανοιχτή και συμμετοχική πλατφόρμα διαλόγου. Μπορούν όλοι να έρθουν σε επαφή μαζί μας, μέσω του site μας, των social media ή επικοινωνώντας απευθείας με εμένα ή οποιοδήποτε μέλος της διοίκησης του οργανισμού μας. Είναι βέβαιο ότι αφού έρθουμε σε επαφή θα βρούμε συγκεκριμένους τρόπους ενασχόλησης και αγιοποίησης των δυνατοτήτων που προσφέρει η Synergia.
Γιατί πιστεύετε ότι τόσος κόσμος έχει γυρίσει την πλάτη στην πολιτική;
Είναι κυρίως η έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς που αναφέραμε και πριν αλλά και το ‘κλειστό’ πολιτικό σύστημα που δεν αφήνει πολλές διόδους σε άτομα πέρα και έξω από τους κομματικούς σωλήνες. Φυσικά, φαινόμενα διαφθοράς που παρατηρούνται διαχρονικά αυξάνουν την διάθεση αποστροφής των πολιτών προς τους πολιτικούς και δημιουργούν την εντύπωση πως όλο το πολιτικό προσωπικό έχει τα ίδια κίνητρα και τις ίδιες επιδιώξεις. Τα τελευταία 3 χρόνια, στην απαξίωση της πολιτικής έχει, κατά τη γνώμη μου, συμβάλλει και η έλλειψη ουσιαστικής αντιπολίτευσης, με τα σχετικά κόμματα να ταλαιπωρούνται από έλλειψη πολιτικού ταλέντου, εσωκομματικές έριδες και έλλειψη θέσεων που έχει ως αποτέλεσμα πολίτες που πιθανόν να ασχολούνταν υπό άλλες συνθήκες να μένουν μακριά.
Είναι θέμα πολιτικών ή μήπως και κοινωνικής ευθύνης;
Κυρίως θέμα λανθασμένων πολιτικών επιλογών, ανεπαρκειών του πολιτικού προσωπικού και λιγότερο ζήτημα κοινωνικής ευθύνης. Στα πλαίσια της ενίσχυσης των θεσμών της χώρας, θα πρέπει να ξαναδούμε την αναθέρμανση της σχέσης πολιτών – πολιτικής αλλά μιας νέας ανοιχτής, έντιμης και καθαρής πολιτικής, η άσκηση της οποίας θα αποτελεί ακριβώς ένδειξη έμπρακτης κοινωνικής ευθύνης.
View this post on Instagram
Αν στις επόμενες εκλεγόσασταν βουλευτής, ποιους στόχους θα βάζατε και τι θα σας ενδιέφερε να επιτύχετε από κει και πέρα για τη χώρα μας;
Πολλά πράγματα έρχονται στο μυαλό σε αυτό το ενδεχόμενο: Ενίσχυση της σχέσης του απόδημου ελληνισμού με την Πατρίδα, περαιτέρω εκσυγχρονισμός του Κράτους και της Δικαιοσύνης, ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής για τη στήριξη των ασθενέστερων, ουσιαστική αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Όλα αυτά ωστόσο πέραν από προσωπική προσήλωση, απαιτούν και ισχυρές κυβερνητικές πλειοψηφίες που θα στηρίζουν τις σχετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Πώς αντιμετωπίζετε στο Synergia το brain drain;
Πολλά μέλη μας ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό και ανήκουν στη γενιά του brain drain που δημιουργήθηκε τα χρόνια της κρίσης. Για μας, η αξιοποίηση αυτού του αστείρευτου επαγγελματικού, ακαδημαϊκού και γιατί όχι πολιτικού δυναμικού αποτελεί βασική προτεραιότητα. Μέσα από δικές μας νομοθετικές προτάσεις για την ενίσχυση των κινήτρων επιστροφής αλλά και δια της συνεργασίες μας με οργανισμούς όπως είναι το BrainRegain, προσπαθούμε να βοηθάμε όσο το δυνατόν περισσότερους να κάνουν το βήμα της επιστροφής.
Αν ήσασταν 25 σήμερα, θα μένατε στην Ελλάδα; Έχετε σκοπό να επιστρέψετε και να μείνετε μόνιμα στην Ελλάδα και αν ναι τι θα σας οδηγούσε σε αυτή την απόφαση ;
Ειλικρινώς, όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα η ευρύτερη οικονομική και πολιτική κατάσταση στη χώρα, αν ήμουν σήμερα 25 δεν θα έφευγα. Η χώρα τελεί σε σταθερή φάση ανάπτυξης και οι ευκαιρίες είναι πλέον πολύ περισσότερες για τη νέα γενιά. Προσωπικά, σκοπεύω τα επόμενα χρόνια να επιστρέψω στην Ελλάδα, χωρίς φυσικά να χάσω την επαφή μου με την ομογένεια αλλά και τους επαγγελματικούς και κοινωνικούς κύκλους του εξωτερικού. Εξάλλου, η τεχνολογία έχει πλέον μειώσει τις αποστάσεις σε βαθμό πλήρως διαχειρίσιμο για όποιον διαμένει στην Ελλάδα αλλά δραστηριοπείται παράλληλα και στο εξωτερικό.
Μπορεί κάποιος να είναι επιτυχημένος στην πολιτική χωρίς συμβιβασμούς;
Δεν θεωρώ ότι ο συμβιβασμός ως έννοια είναι αρνητικός για την πολιτική. Αυτή είναι εξάλλου και η ουσία της δημοκρατίας- για να έχει αποτέλεσμα ο διάλογος, θα πρέπει ακόμα και ιδεολογικώς αντίθετοι πολιτικοί και κόμματα να βρίσκουν σημεία σύγκλισης με αμοιβαίους συμβιβασμούς. Αυτό που, ωστόσο, είναι κατακριτέο και απαράδεκτο για τις υγιείς δημοκρατίες είναι οι ‘ηθικοί συμβιβασμοί’ από την ακραία εκδοχή της κατάχρασης δημοσίου χρήματος προς ίδιο όφελος ή προς όφελος ημετέρων ως την ηπιότερη, δηλαδή την αδράνεια και τον πολιτικό αμοραλισμό εξαιτίας του φόβου του πολιτικού κόστους. Οι ισχυροί πολιτικοί αποδέχονται πως δεν πρέπει πάντοτε να είναι ‘ευχάριστοι’.
View this post on Instagram
Τι σημαίνει «καθαρή πολιτική» το 2026;
Πολιτική με όραμα και γενναιότητα. Πολιτική με ειλικρινή διάθεση προσφοράς πάντοτε εντός των πλαισίων της νομιμότητας αλλά και πολιτική που ξεκινά και καταλήγει στην ειλικρίνεια προς τους πολίτες.
Κατά την προεκλογική περίοδο του 2024 βρεθήκατε στο επίκεντρο μιας έντονης δημόσιας αντιπαράθεσης, με κατηγορίες που αφορούσαν ζητήματα λογοκλοπής και συκοφαντικής δυσφήμισης. Εσείς τότε μιλήσατε για στοχοποίηση και υποστηρίξατε ότι το ποινικό σας μητρώο είναι καθαρό. Πώς βιώσατε εκείνη την περίοδο σε προσωπικό επίπεδο, τι συνέβη πραγματικά σε νομικό επίπεδο και τι σας άφησε αυτή η εμπειρία —ως άνθρωπο αλλά και ως δημόσιο πρόσωπο— σε σχέση με την εμπιστοσύνη στον δημόσιο διάλογο και στους θεσμούς;
Ήταν πράγματι μια δυσάρεστη εμπειρία, ιδίως διότι πολιτευόμουν για πρώτη φορά οπότε, ομολογώ, πως δεν περίμενα να καταστατώ στόχος αηθών επιθέσεων από την αντιπολίτευση. Ανεσύρθη μια ήσσονος σημασίας αστική υπόθεση πρώτου βαθμού, προ πολλών ετών, που αφορούσε εικαζόμενη παραβίαση πνευματικής ιδιοκτησίας συναδέλφου δικηγόρου ο οποίος είχε κινηθεί εναντίον εμού, έτερου συναδέλφου και του μεγαλύτερου εκδοτικού νομικού εκδοτικού οίκου στη χώρα. Η απόφαση αναγνώριζε πως κάποια μικρά χωρία μιας εκ των εκατοντάδων συμβολών σε συλλογικό τόμο προς τιμήν ενός έγκριτου καθηγητή της Νομικής έπρεπε να αποδοθούν στον συνάδελφο. Παρ’ ότι ασκήσαμε έφεση δεν μπόρεσε να τη λάβει υπόψιν το Εφετείο για δικονομικούς λόγους. Με τον συνάδελφο εκ των υστέρων υπήρξε συμφιλίωση και αποσύρθηκε και από τις δύο πλευρές το ποινικό σκέλος της υπόθεσης. Αυτή λοιπόν, η απλή αντιδικία χαρακτηρίστηκε και παρουσιάστηκε από μικρή μερίδα του αντιπολιτευόμενου τύπου, ως ποινική καταδίκη, πράγμα φυσικά πλήρως ψευδές καθώς το ποινικό μου μητρώο ήταν – και παραμένει- καθαρό. Τα περισσότερα μέσα ανασκεύασαν ή απέσυραν τα δημοσιεύματα αφού τους επιδόθηκαν εξώδικα κι έτσι αποφάσισα κι εγώ να αφήσω την υπόθεση αυτή πίσω. Έχω λάβει έκτοτε τηλέφωνα δημοσιογράφων, οι οποίοι θέλησαν να εξηγήσουν τη στάση των Μέσων τους και πως αυτή απέρρεε από τη συκοφαντική διάθεση πολιτικών αντιπάλων δικών μου και της παράταξης μου, αποδέχθηκα τη συγγνώμη, ωστόσο, έμαθα πως πολλοί στο χώρο της πολιτικής θα υπερέβαιναν άνετα κόκκινες γραμμές προς ίδιο όφελος. Είναι ακριβώς το αντίθετο από αυτό που λέγαμε πριν για ‘καθαρή πολιτική’.
Η Ελλάδα είναι ισότιμος παίκτης στην ΕΕ ή ακολουθεί;
Πλήρως ισότιμος, ίσως και πρωταγωνίστρια σε ορισμένους τομείς όπως η νομισματική ή η ενεργειακή πολιτική.
Πώς πρέπει να τοποθετηθούμε ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ευρώπη και Ανατολή;
Με μια στρατηγική πολυδιάστατης προσέγγισης, με εξισορρόπηση των νέων συμμαχιών που χρειαζόμαστε με τις σταθερά στρατηγικές συμμαχίες και με γνώμονα πάντα το εθνικό συμφέρον.
Πόσο επηρεάζουν τα social media τις πολιτικές αποφάσεις;
Στο βαθμό που τα social media βοηθούν στην ταχεία διάδοση και πολλές φορές στη διαστρέβλωση της πληροφορίας, μπορούν να επηρεάσουν παραδοσιακούς πολιτικούς που πολιτεύονται ζυγίζοντας πάντα το πολιτικό κόστος. Για τους ισχυρούς πολιτικούς, δεν είναι παρά ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό μέσο επικοινωνίας των θέσεων και των αποφάσεών τους.
View this post on Instagram
Τι θυσιάσατε για τη διαδρομή σας;
Δε νιώθω, ειλικρινά, ότι ο χρόνος, η προσήλωση και η πολύ σκληρή δουλειά που έχει απαιτηθεί μέχρι τώρα είναι θυσίες. Πιο πολύ αναγκαιότητες για κάθε επιτυχημένη διαδρομή.
Ποιο είναι το προσωπικό σας όραμα για τα επόμενα 10 χρόνια;
Να συνεχίσω να δουλεύω προσηλωμένα και σκληρά και να παραμένω χρήσιμος σε οποιοδήποτε πεδίο δραστηριοποίησης μου.
Ποιο πρόσωπο θαυμάζετε ως ηγέτη;
Πολλά. Από τον Χαρίλαο Τρικούπη και τον Ελευθέριο Βενιζέλο του προηγούμενου αιώνα έως των Κωνσταντίνο Καραμανλή της Μεταπολίτευσης.
Θεωρείτε ότι χρειαζόμαστε «νέο αίμα» ή νέο τρόπο σκέψης;
Η διαρκής ανανέωση είναι προϋπόθεση της προόδου. Η ευελιξία στον συλλογικό τρόπο σκέψης, ώστε αυτός να προσαρμόζεται σε νέα δεδομένα και στις ανάγκες των καιρών, επίσης βοηθάει.
Τι σας φοβίζει, ίσως, περισσότερο για το μέλλον της χώρας και τι σας δίνει ελπίδα;
Με φοβίζει η τεταμένη κατάσταση στο πλανήτη και ιδίως στη γειτονιά μας- που μπορεί να ξεφύγει εκτός ελέγχου ανά πάσα στιγμή με σοβαρές συνέπειες για όλη την περιοχή. Μου δίνει ελπίδα η νέα γενιά, η δίψα της για προσφορά και ανανέωση και τα νέα μυαλά που θα λάβουν τις τύχες της χώρας στα χέρια τους σύντομα.
Ποια αξία δεν διαπραγματεύεστε ποτέ;
Την εντιμότητα. Οτιδήποτε διαφορετικό δεν έχει σημασία.
Αν μιλούσατε στον εαυτό σας πριν 20 χρόνια, τι θα του λέγατε;
Να μην τα παρατήσει ποτέ γιατί αυτό είναι προϋπόθεση για όλα του τα όνειρα.
View this post on Instagram
Aπό τις εμπειρίες που είχατε έως σήμερα, υπάρχει κάτι για το οποίο έχετε μετανιώσει ;
Δεν θα σας πω κλισέ εκφράσεις – ότι δεν μετανιώνω ποτέ για όσα επιλέγω να κάνω- που δυστυχώς ακούω πολλούς να επαναλαμβάνουν Θεωρώ πως οι ευφυείς άνθρωποι πρέπει να επαναξιολογούν διαρκώς τις πράξεις και τις αποφάσεις του και γιατί όχι να μετανιώνουν σε περιπτώσεις που δεν επήλθαν τα ευκτέα αποτελέσματα. Εγώ λοιπόν μετανιώνω, για να γίνομαι καλύτερος.
Θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας αισιόδοξο ή απαισιόδοξο και γιατί ;
Είμαι περισσότερο απαισιόδοξος με μια μάλλον οικονομική ανάλυση του διλήμματος και η οποία λέει πως το κόστος της αισιοδοξίας σε περίπτωση μη ευόδωσης των προσδοκιών είναι μεγαλύτερο από το αντίστοιχο κόστος της απαισιοδοξίας. Παροτρύνω ωστόσο τους γύρω μου να είναι αισιόδοξοι. Χρειαζόμαστε συλλογική αισιοδοξία για να πάμε μπροστά.
Τί απεχθάνεστε περισσότερο από όλα στη ζωή σας;
Την έλλειψη σεβασμού και την υποκρισία που συναντά κανείς σε επαγγελματικούς και πολιτικούς κύκλους,
Αν θα μπορούσατε να αλλάξετε κάτι στον εαυτό σας, τι θα ήταν αυτό;
Μάλλον, θα γινόμουν πιο αισιόδοξος!
Τί είναι ευτυχία για εσάς;
Η ηρεμία μετά από μια μεγάλη επιτυχία.
View this post on Instagram
