Ποιες είναι οι «Big 4» μπάντες του βρετανικού rock

Η British Invasion δεν ονομάστηκε έτσι τυχαία. Σε άρθρο με τίτλο “Redcoats Revisiting” στο τεύχος της 4ης Απριλίου 1964 του Billboard καταγραφόταν ότι οι Βρετανοί καλλιτέχνες κατείχαν εκείνη τη στιγμή ένα εντυπωσιακό σύνολο 19 θέσεων στο Hot 100 των ΗΠΑ.

Οι Beatles ήταν, φυσικά, στην κορυφή, όμως δεν ήταν οι μόνοι. Οι Peter and Gordon, οι Animals, οι Manfred Mann, η Petula Clark, οι Freddie and the Dreamers, οι Wayne Fontana and the Mindbenders, οι Herman’s Hermits, οι Troggs, ο Donovan και –φυσικά– οι Rolling Stones είχαν όλοι καταφέρει να φτάσουν στο Νο. 1 του singles chart του Billboard μέχρι το 1966.

Τα αμερικανικά σχήματα, όπως οι Supremes, προσπάθησαν να απαντήσουν δυναμικά. Είναι χαρακτηριστικό ότι εννέα από τα 12 singles τους που έφτασαν στο Νο. 1 μέσα στη δεκαετία του ’60 «εκθρόνισαν» βρετανικά συγκροτήματα. Πέντε από αυτά ήταν τραγούδια των Beatles ή των Rolling Stones. Παρ’ όλα αυτά, η «επέλαση» των Βρετανών ήταν ασταμάτητη. Σε μία περίπτωση, μάλιστα, ένα Νο. 1 των Supremes βρέθηκε κυριολεκτικά «ανάμεσα» σε δύο διαδοχικά Νο. 1 των Beatles και των Rolling Stones.

Ποιες Τέσσερις Μπάντες Καθόρισαν το British Rock;

Μέχρι τότε, η rock σκηνή κυριαρχούνταν σχεδόν αποκλειστικά από αμερικανικά σχήματα. Η British Invasion άλλαξε τους κανόνες του παιχνιδιού και άνοιξε τον δρόμο για τις επόμενες γενιές – κάτι που φάνηκε ξεκάθαρα και στα επόμενα «κύματα» των δεκαετιών που ακολούθησαν. Το ερώτημα, όμως, είναι ποιες ήταν οι τέσσερις μπάντες που διαμόρφωσαν τον πυρήνα και οδήγησαν την κυριαρχία του βρετανικού rock;

Η επιλογή αφορά αποκλειστικά συγκροτήματα, κάτι που αφήνει εκτός σπουδαίους solo καλλιτέχνες όπως ο David Bowie, ο Elton John, ο Peter Gabriel και ο Elvis Costello, μεταξύ πολλών άλλων. Ακόμη κι έτσι, το να περιοριστεί μια τόσο πλούσια μουσική κληρονομιά σε τέσσερα ονόματα σημαίνει αναπόφευκτα ότι θα μείνουν εκτός αξιόλογα σχήματα, οπότε τα παράπονά σας είναι δεκτά και αναμενόμενα.

Η παρακάτω τετράδα του «Big 4» του British Rock περιλαμβάνει ονόματα που δύσκολα αμφισβητούνται. Μπορεί να μην είναι τα αγαπημένα όλων – ίσως κάποιοι να τα έχουν και… χορτάσει – αλλά η πολιτιστική τους επιρροή, η μουσική τους κληρονομιά και οι τεράστιες πωλήσεις τους τα έφεραν στην κορυφή.

No. 4: Led Zeppelin

Ήταν οι Led Zeppelin αυτοί που έβαλαν τα θεμέλια του heavy metal με τραγούδια όπως το “Communication Breakdown”; Πιθανότατα. Άνοιξαν τον δρόμο για πιο σύνθετες, πολύπλοκες prog rock συνθέσεις με το “Stairway to Heaven”; Σχεδόν σίγουρα. Μπορούσαν να ξεσηκώσουν ένα ολόκληρο στάδιο με το “Rock and Roll”; Αναμφίβολα.

Αυτό ήταν το μέγεθος και η δύναμή τους. Κανένα άλμπουμ τους δεν έπεσε κάτω από το Νο. 6 στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ κατέγραψαν επτά συνεχόμενα Νο. 1. Στις ΗΠΑ, μάλιστα, έχουν πουλήσει περισσότερους δίσκους ακόμη και από θρύλους όπως ο Elvis Presley και οι Beatles.

Ως κατεξοχήν «album band», οι Led Zeppelin συνέβαλαν καθοριστικά στη μετάβαση σε μια εποχή όπου το άλμπουμ είχε μεγαλύτερη σημασία από το single. Συνδύαζαν το σκληρό rock με πιο εξωτικές μουσικές επιρροές, μέσα από τη δουλειά του Jimmy Page και του John Paul Jones, ενώ οι στίχοι του Robert Plant πρόσθεταν μια μυστικιστική διάσταση. Το ερώτημα είναι πού θα μπορούσαν να είχαν φτάσει, αν δεν είχε διακοπεί η πορεία τους από τον πρόωρο θάνατο του John Bonham.

No. 3: Pink Floyd

Οι Pink Floyd πέρασαν από τρεις ξεχωριστές φάσεις, ανάλογα με το ποιος είχε τον δημιουργικό έλεγχο: αρχικά ο Syd Barrett, στη συνέχεια ο αντιπαθέστατος Roger Waters και αργότερα ο David Gilmour. Η επιρροή τους είναι τεράστια – χωρίς αυτούς, δεκάδες συγκροτήματα, όπως για παράδειγμα οι Radiohead, ίσως να μην υπήρχαν καν.

Το Dark Side of the Moon του 1973, ένα από τα πιο εμβληματικά άλμπουμ όλων των εποχών, παραμένει σταθερά ανάμεσα στα πιο εμπορικά rock άλμπουμ που έχουν κυκλοφορήσει ποτέ. Οι Pink Floyd κατάφεραν να ισορροπήσουν ανάμεσα στον πειραματικό ήχο και την εμπορική επιτυχία, περνώντας από πιο «παιχνιδιάρικες» ιδέες σε βαθιά κοινωνικά σχόλια και ατμοσφαιρικά τραγούδια.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθός τους, να αναφέρουμε ότι το δεύτερο πιο εμπορικό τους άλμπουμ, το Wish You Were Here του 1975, πούλησε περίπου 10 εκατομμύρια αντίτυπα μόνο σε Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ. Παρά την παγκόσμια επιτυχία τους, διατήρησαν πάντα μια έντονα βρετανική ταυτότητα, με ιδιαίτερο χιούμορ και μουσική ιδιορρυθμία. Η κιθάρα του Gilmour δε ήταν ο συνδετικός κρίκος σε όλη αυτή την πορεία.

No. 2: Rolling Stones

Οι Rolling Stones εμφανίστηκαν στη σκηνή ακολουθώντας το κύμα των Beatles, με ένα από τα πρώτα τους hits στο Ηνωμένο Βασίλειο να είναι διασκευή του “I Wanna Be Your Man”. Από εκεί και πέρα, όμως, οι δρόμοι τους πήραν εντελώς διαφορετική κατεύθυνση.

Οι Stones είχαν πιο «ακατέργαστη» αισθητική – στη μουσική, στη στάση, στην εικόνα τους. Στον πυρήνα τους βρισκόταν το δίδυμο Mick Jagger – Keith Richards, φίλοι από μικροί, που δημιούργησαν μια ισχυρή βάση για το συγκρότημα. Στην πορεία, ακόμη και σημαντικά μέλη όπως ο Brian Jones και ο Mick Taylor πέρασαν σε δεύτερο πλάνο.

Σε αντίθεση με τους Beatles, που διαλύθηκαν νωρίς, οι Rolling Stones παρέμειναν ενεργοί για δεκαετίες. Κατάφεραν να βρίσκονται στην κορυφή των charts σε διαφορετικές εποχές – από τα ’60s μέχρι και σήμερα – με δεκάδες επιτυχίες και πάνω από 40 singles στο Top 40 των ΗΠΑ. Στην ουσία, οι Stones καθόρισαν τι σημαίνει «rock συγκρότημα», ανεξάρτητα από χώρα ή εποχή.

No. 1: Beatles

Το ότι είναι η πιο προφανής επιλογή δεν σημαίνει ότι είναι και λάθος, καθώς κατά γενική εκτίμηση είναι η σπουδαιότερη μπάντα όλων των εποχών. Οι Beatles ξεκίνησαν ως clean cut, «γυαλισμένοι» teen idols, όμως στην πραγματικότητα ήταν σκληραγωγημένοι μουσικοί από τα χρόνια τους στα clubs του Αμβούργου.

Σε ελάχιστα χρόνια, ξεπέρασαν κάθε όριο στην pop και το rock, ανεβάζοντας τον πήχη σε επίπεδο δημιουργικότητας, εμπορικής επιτυχίας και επιρροής. Μαζί με τον παραγωγό George Martin, αξιοποίησαν το στούντιο σαν μουσικό όργανο, ανοίγοντας νέους δρόμους στη δισκογραφία.

Σε οποιοδήποτε άλλο συγκρότημα, ο George Harrison θα ήταν πρωταγωνιστής. Εδώ, όμως, βρισκόταν στη σκιά του διδύμου John Lennon – Paul McCartney, που εξελίχθηκε στο πιο επιδραστικό συνθετικό δίδυμο στην ιστορία της μουσικής.

Ναι, είναι υπερπροβεβλημένοι και υπεραναλυμένοι. Ναι, η παρουσία τους στην κορυφή δεν προκαλεί έκπληξη. Ωστόσο, έξι δεκαετίες μετά, κανείς δεν έχει ξεπεράσει τα ρεκόρ τους σε Νο. 1 singles στο Billboard, σε πωλήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο ή σε παγκόσμιο επίπεδο. Και κανείς δεν τους έχει ξεπεράσει στο πόσο επηρέασαν την παγκόσμια μουσική σκηνή.