Βιρτζίνια Γουλφ | Αν κάποιος μπορούσε να με σώσει θα ήσουν εσύ…

Σπουδαία Αγγλίδα μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος, πρωτοπόρος για την εποχή της, σημαντική μορφή στη λογοτεχνική κοινωνία του Λονδίνου και μέλος της Ομάδας Μπλούμσμπερυ. Η γυναίκα που με τη ζωή και τη γραφή της ήταν σε μια συνεχή πάλη κόντρα στο ρεύμα. Η Βιρτζίνια Γουλφ. “Δύσκολο να παραβλέψεις το ρεύμα. Κι όμως θα το κάνω.” έλεγε. 

Τον Αύγουστο του 1912, παντρεύεται το δημοσιογράφο Λέοναρντ Γουλφ, ο οποίος της προσφέρει τη συναισθηματική στήριξη και τη φροντίδα που χρειάζεται. Κατάφερε να συνεχίσει τη ζωή της, παρά το ψυχολογικό τραύμα της κακοποίησης από τον αδελφό της σε μικρή ηλικία, την απώλεια της μητέρας της και την εύθραυστη ψυχολογική της υγεία. 

Στις 28 Μαρτίου του 1941, λίγο πριν βγει απ’ το σπίτι της, για την τελευταία βόλτα της ζωής της και πριν δώσει τέλος στη ζωή της, είχε γράψει στον άντρα της:

“Αγάπη μου, είμαι σίγουρη ότι τρελαίνομαι πάλι. Νιώθω ότι δε θα αντέξουμε άλλη μία τέτοια κρίση. Αυτή τη φορά δε θα αναρρώσω. Άρχισα πάλι να ακούω φωνές και δεν μπορώ να συγκεντρωθώ. Γι’ αυτό θα κάνω αυτό που θεωρώ σωστό για την περίσταση. Μου έχεις προσφέρει τη μεγαλύτερη ευτυχία. (…) Δε νομίζω ότι υπήρξαν ποτέ πιο ευτυχισμένοι άνθρωποι, μέχρι που ήρθε αυτή η απαίσια αρρώστια. Δεν μπορώ να την πολεμήσω άλλο. Ξέρω ότι καταστρέφω τη ζωή σου κι ότι, αν δεν είχες εμένα να φροντίζεις, θα μπορούσες να δουλέψεις. Και θα τα καταφέρεις.

Βλέπεις, δεν μπορώ να γράψω σωστά. Δεν μπορώ να διαβάσω. Αυτό που θέλω να πω, είναι ότι σου χρωστάω όλη τη ευτυχία της ζωής μου. Ήσουν τόσο υπομονετικός μαζί μου και τόσο καλός. Θέλω να το πω αυτό –όλοι το ξέρουν.

Αν μπορούσε να με σώσει κάποιος, αυτός θα ήσουν εσύ. Με έχουν εγκαταλείψει όλα, εκτός από τη σιγουριά μου για την καλοσύνη σου. Δεν μπορώ να καταστρέφω τη ζωή σου άλλο. Δε νομίζω ότι δύο άνθρωποι θα μπορούσαν να είναι πιο χαρούμενοι από εμάς.

Β.”

Η Βιρτζίνια Γουλφ, σε ένα απ’ τα γράμματά της, αποκαλύπτει τη σεξουαλική κακοποίηση που δέχτηκε από τον ετεροθαλή αδερφό της, Τζέραλντ Ντάκγουορθ.

“Το σπάσιμο του υμένα, ακόμα τρέμω από ντροπή, όταν θυμάμαι τον ετεροθαλή αδερφό μου να με τοποθετεί στο περβάζι του παραθύρου και να εξερευνά τα γεννητικά μου όργανα. Ήμουν περίπου 6 χρονών”.γράφει…Πέρασαν πολλά χρόνια, για να τολμήσει η Βιρτζίνια να αναφερθεί σε εκείνη τη δραματική της εμπειρία.

Η ευαισθησία της και ο εύθραστος χαρακτήρας της επιβαρύνθηκαν από το θάνατο της μητέρας της, όταν η συγγραφέας ήταν μόλις 13 χρόνων.

Η Γουλφ, αργότερα, περιγράφει την απώλειά της ως τη “χειρότερη καταστροφή που μπορούσε να συμβεί”.

Το οξύτατο βλέμμα της και οι  εσωτερικές της συγκρούσεις δεν μπορούσαν να αρκεστούν στους περιγραφικούς κανόνες της βικτωριανής λογοτεχνίας. Αναζήτησε, λοιπόν, νέους τρόπους γραφής, εκεί όπου η ανθρώπινη συνείδηση προσλαμβάνει και βιώνει την πραγματικότητα, με θραύσματα, χωρίς να χάνεται ο εσωτερικός δεσμός, παρ’όλους τους ψυχικούς κραδασμούς. Η γραφή της, ρευστή με αφάνταστη εσωτερική μουσικότητα, γοητεύει και συγκλονίζει τον αναγνώστη. Τα βιβλία της “Τα κύματα”, “Ο Φάρος”, “Η κυρία Νταλαγουέι”, “Ορλάντο”, “Ένα δωμάτιο ολοδικό του”, την  κατατάσσουν στους μεγαλύτερους συγγραφείς του 20ου αιώνα καθώς και στους ανανεωτές και καινοτόμους της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας.  

Το 1904, φεύγει ο πατέρας της από τη ζωή,  και η Βιρτζίνια μαζί με τα αδέλφια της μετακομίζουν στο Μπλούμσμπερι του Λονδίνου. Εκεί, διαμορφώνεται ο περίφημος κύκλος του Μπλούμσμπερι, ο οποίος συγκεντρώνει όλα τα πρωτοποριακά πνεύματα της εποχής. Ανάμεσά τους ο Κέινς, ο Φόρστσερ, ο Ρότζερ Φράι, ο Ντάνκαν Γκραντ, φιλόσοφοι, συγγραφείς και καλλιτέχνες. Ωστόσο, εκείνη την περίοδο η Βιρτζίνια πάθαινε συχνά νευρικούς κλονισμούς. Μετά το θάνατο του πατέρα της, έπρεπε να μπει σε ίδρυμα, όπου έμπαινε και έβγαινε όλη της τη ζωή. Μια ζωή που ήταν από μόνη της ένα μυθιστόρημα και η Βιρτζίνια από τις κεντρικές ηρωίδες. 

Τον Αύγουστο του 1912, παντρεύεται το δημοσιογράφο Λέοναρντ Γουλφ, ο οποίος της προσφέρει τη συναισθηματική στήριξη και τη φροντίδα που χρειάζεται. Κατάφερε να συνεχίσει τη ζωή της, παρά το ψυχολογικό τραύμα της κακοποίησης από τον αδελφό της και την εύθραυστη ψυχολογική της υγεία. .Ωστόσο, ο ταραγμένος κόσμος της Βιρτζίνια δεν μπορεί να ησυχάσει. Μαζί δημιουργούν τον εκδοτικό οίκο Hogarth Press. Η πρώτη τους έκδοση ήταν το βιβλίο Two Stories, δύο ιστορίες γραμμένες από τους ίδιους. Η ιστορία της Βιρτζίνια, προσωπική και συγγραφική, πολύπλοκη και αντισυμβατική, έχει μια ιδιαίτερη σημασία για τις γυναίκες. Περισσότερο, γιατί η φωνή της μέσα από τις ιστορίες της, δεν έμεινε αδιάφορη στον πόνο των γυναικών. Αντιθέτως, του έδωσε την απόχρωση που χρειαζόταν για να ακουστεί.

Με τον Λέοναρντ έζησε τις πιο χαρούμενες στιγμές της ζωής της. Περιγράφει μια μία απολύτως υγιή σχέση με το σύζυγό της, παρόλο που οι μέχρι τότε εμπειρίες της ήταν τραυματικές. Ωστόσο, δεν έλειπαν και οι εξωσυζυγικές σχέσεις.

Οι Γουλφ ανήκαν σε έναν κύκλο διανοούμενων, που ονομαζόταν “Ομάδα Μπλούμσμπουρι”, η οποία είχε μια κάπως “χαλαρή” άποψη για τα σεξουαλικά θέματα. .

Σε αυτή την ομάδα, το 1922,  γνωρίζει  τη συγγραφέα Βίτα Σάκβιλ-Ουέστ. Εκείνη χαρακτήρισε τη σχέση τους περισσότερο συναισθηματική, παρά σεξουαλική. Η συνεύρεσή τους άλλωστε ήταν μόνο δύο φορές.

Θεωρείται ότι το βιβλίο “Ορλάντο” που έγραψε η Γουλφ ήταν εμπνευσμένο από την ερωμένη της. Είχε περιγραφεί μάλιστα ως το “μακρύτερο και πιο μαγευτικό ερωτικό γράμμα στην ιστορία”.

Η Βιρτζίνια Γουλφ, με το δοκίμιό της το 1929,“Ένα ολόδικό σου δωμάτιο”, αφήνει κατά μέρος τις μεγάλες θεωρίες περί διαφοράς αντρών και γυναικών λέγοντας με απλό τρόπο ότι “μια γυναίκα πρέπει να έχει χρήματα και ένα δωμάτιο δικό της για να γράψει μυθιστόρημα”. Η Βιρτζίνια Γουλφ έγραψε μυθιστορήματα και δοκίμια.

“Το δικό της δωμάτιο” το αναζήτησε στην κοίτη του ποταμού που τη δέχτηκε στις 28 Μαρτίου του 1941. Ήταν η μέρα που η Βιρτζίνια, παγιδευμένη από τον ίδιο της τον εαυτό, έδωσε τέλος στη ζωή της.

Συγκέντρωσα κάποια από τα φιλοσοφημένα λόγια της και σας τα παραθέτω:

Δεν μπορεί κάποιος να σκεφτεί καλά, να αγαπήσει καλά, να κοιμηθεί καλά, αν δεν έχει φάει καλά.

Γιατί οι γυναίκες ενδιαφέρονται τόσο πολύ περισσότερο για τους άντρες από ό,τι οι άντρες για τις γυναίκες;

Μπορώ μόνο να πω ότι το παρελθόν είναι όμορφο γιατί ποτέ δεν αντιλαμβάνεται κανείς ένα συναίσθημα την εποχή που δημιουργείται. Ένα συναίσθημα επεκτείνεται αργότερα, και ως εκ τούτου δεν έχουμε πλήρη συναισθήματα για το παρόν, αλλά μόνο για το παρελθόν.

Δεν μπορείτε να βιώνετε την ειρήνη με το να αποφεύγετε τη ζωή.

Μια γυναίκα πρέπει να έχει χρήματα και ένα δικό της δωμάτιο, αν θέλει να γράψει μυθιστορήματα.

Όσο περισσότερο μεγαλώνει κάποιος, τόσο περισσότερο ελκύεται από το άσεμνο.

Κάθε μυστικό της ψυχής του συγγραφέα, κάθε εμπειρία της ζωής του, κάθε ποιότητα του μυαλού του είναι γραμμένα κατά μεγάλο βαθμό στο έργο του.

Οι λέξεις είναι σαν το κρασί πάνω στα χείλη.

Για να απολαύσουμε την ελευθερία πρέπει να ελέγχουμε τον εαυτό μας.

Όταν σκεφτούμε πράγματα όπως τα άστρα, τα θέματα που μας απασχολούν δεν φαίνεται να έχουν τόσο μεγάλη σημασία. Έτσι δεν είναι;

Μερικοί άνθρωποι πηγαίνουν σε ιερείς. Άλλοι καταφεύγουν στην ποίηση. Προσωπικά απευθύνομαι στους φίλους μου.

Για το μεγαλύτερο μέρος της Ιστορίας, ο Ανώνυμος είναι συνήθως γυναίκα.

Καθένας από εμάς έχει το παρελθόν του κλεισμένο μέσα του σαν τα φύλλα ενός βιβλίου γνώριμου και οι φίλοι του μπορούν να διαβάσουν μόνο τον τίτλο του.

Μπορώ μόνο να πω ότι το παρελθόν είναι όμορφο γιατί ποτέ δεν αντιλαμβάνεται κανείς ένα συναίσθημα την εποχή που δημιουργείται. Ένα συναίσθημα επεκτείνεται αργότερα, και ως εκ τούτου δεν έχουμε πλήρη συναισθήματα για το παρόν, αλλά μόνο για το παρελθόν.

Η κυρία Dalloway πάντα κάνει δεξιώσεις για να σκεπάσει τη σιωπή.

Διάβασα το βιβλίο του Ιώβ χθες βράδυ. Δεν νομίζω ότι ο Θεός βγαίνει πολύ καλός σ’ αυτό.

Η λογοτεχνία σαπίζει από τα ναυάγια των ανθρώπων που έδιναν, πέρα από κάθε λογική, σημασία στη γνώμη των άλλων.

Τα μάτια των άλλων, η φυλακή μας. Οι σκέψεις τους, τα κλουβιά μας.

Δεν μπορείς να βρεις γαλήνη αποφεύγοντας τη ζωή.

Το χιούμορ είναι το πρώτο από τα χαρίσματα που πάει περίπατο σε μια ξένη γλώσσα.