Η Dolce vita του Μαρτσέλο Μαστρογιάννι
Η θρυλική ταινία του Φεντερίκο Φελίνι που καθιέρωσε τον σπουδαίο Ιταλό ηθοποιό, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 19 Δεκεμβρίου του 1996.-Από την Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Γεννήθηκε στη Φοντάνα Λίρι, στις 28 Σεπτεμβρίου του 1924. Kέρδισε δικαιωματικά τον τίτλο του «λατίνου εραστή» από τους Αμερικανούς. Είχε μία και μοναδική ομοιότητα με τον Καζανόβα. Την «ανικανότητα να φθάνει στο βάθος των πραγμάτων». Στη θερμή του αγκαλιά βρέθηκαν οι ωραιότερες γυναίκες του κόσμου της τέχνης. Κι εκείνος τις αγάπησε και μιλούσε πάντα με τρυφερότητα για εκείνες. Ιδιαίτερα για τις δύο γυναίκες που του έδωσαν τη χαρά της πατρότητας. Τη Φλόρα Καραμπέλα -με την οποία και παντρεύτηκε- και την Κατρίν Ντενέβ.
Η ασπρόμαυρη κινηματογραφική ταινία του 1960, Γλυκιά Ζωή (La dolce vita) -σε σενάριο και σκηνοθεσία του Φεντερίκο Φελίνι και με πρωταγωνιστές τον Μαρτσέλο Μαστρογιάννι, την Ανούκ Αϊμέ, την Υβόν Φουρνό, την Ανίτα Έκμπεργκ και τον Αλαίν Κούνυ- είναι μια σταθμός στην καριέρα του κορυφαίου ηθοποίου. Η ζωή του μετά από αυτήν δεν ήταν ποτέ πια η ίδια. Κι εκείνου του άρεσε να ζει γλυκειά ζωή και να ξοδεύει σε ρούχα, αυτοκίνητα, σπίτια χωρίς να υπολογίζει τα χρήματα.
Ποιος δεν θυμάται την σκηνή όπου πανέμορφη και πληθωρική Ανίτα Έκμπεργκ βουτά στη Φοντάνα ντι Τρέβι … Πρόκειται, άλλωστε, για μία από τις κλασσικότερες σκηνές στην ιστορία του κινηματογράφου.
Η υπόθεση του έργου…
Ένα τεράστιο μαρμάρινο άγαλμα του Χριστού που το μεταφέρει ένα ελικόπτερο πάνω από τα ερείπια ενός αρχαίου ρωμαϊκού υδραγωγείου για να το πάει στον Πάπα στο Βατικανό… Αυτή είναι η πρώτη σκηνή της ταινίας.
Και η ιστορία αρχίζει… Ο δημοσιογράφος Μαρτσέλο – που υποδύεται ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι- και ο φωτορεπόρτερ του, ο Παπαράτσο ακολουθούν σε ένα δεύτερο ελικόπτερο. Το άγαλμα του Χριστού είναι σαν να ευλογεί όλη την Ρώμη καθώς πετά από πάνω. Ο βέβηλος τρόπος ζωής και η νεομοντερνιστική αρχιτεκτονική της «νέας» Ρώμης, που χαρακτηρίζεται από το οικονομικό θαύμα στα τέλη της δεκαετίας του 1950, το αντικαθιστούν. Αυτή η παράδοση του αγάλματος είναι η πρώτη από πολλές επαναλαμβανόμενες σκηνές. Στην Ισπανία το έργο μέχρι το 1975 γιατί η καθολική εκκλησία θεώρησε αυτή την σκηνή ως παρωδία της Δευτέρας Παρουσίας.
Ο πρωταγωνιστής, Μαρτσέλο, είναι δημοσιογράφος στη Ρώμη της δεκαετίας του 1950 και η ταινία καλύπτει επτά ημέρες της ζωής του. Εκείνος καλύπτει τις κοινωνικές ειδήσεις στα ρεπορτάζ του. Ασχολείται σταρ του κινηματογράφου, θαύματα και σκάνδαλα της αριστοκρατίας. Μπορεί να έχει μεγάλη επαγγελματική και κοινωνική του επιτυχία, ο Μαρτσέλο όμως ζητάει ένα βαθύτερο νόημα στην ζωή. Θεωρεί δε, ότι το μυστικό της βρίσκεται στον πλούτο, ο οποίος πιστεύει ότι απελευθερώνει τον άνθρωπο από την συμβατότητά της. Η κοσμοθεωρία του ανατρέπεται όταν χάνει τον καλύτερό του φίλο και συνειδητοποιεί πως όλη η ουσία βρίσκεται αλλού…
Κριτικές και Βραβεύσεις
Η Dolce Vita προκάλεσε εκείνη την εποχή αρκετό θόρυβο. Και ήταν λογικό, αν αναλογιστεί κανείς ότι πρόκειται για μια καυστική σάτιρα της υψηλής κοινωνίας της Ρώμης με πρωταγωνιστές που προκαλούν τις εντυπώσεις… Ένας Μαρτσέλλο Μαστρογιάννι αφοπλιστικά γοητευτικός και σαγηνευτικός, ενώ η Ανίτα Έκμπεργκ πληθωρική και προκλητική. Στο Φεστιβάλ των Καννών όπου προβλήθηκε απέσπασε λίγα χειροκροτήματα και αρκετές αποδοκιμασίες. Παρόλα αυτά, όμως, πέτυχε κάτι πολύ σημαντικό. Όχι μόνο αποτέλεσε εμπορική επιτυχία αλλά σφράγισε την ευρωπαϊκή κινηματογραφική παραγωγή για τις επόμενες δεκαετίες.
Ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι με την Αννίτα Έγμπεργκ στην εμβληματική σκηνή στην Φοντάνα ντι Τρέβι, που έγινε σύμβολο και του ιταλικού κινηματογράφου, αλλά και της Dolce Vita στην ανέμελη δεκαετία του `60
Η Dolce Vita (Γλυκειά Ζωή) του Φεντερίκο Φελίνι απέσπασε αρκετά βραβεία. Το 1960 πήρε το «Χρυσό Φοίνικα» στις Κάννες, το 1961 το βραβείο New York Film Critics Circle στην κατηγορία καλύτερης αλλοδαπής ταινίας και τρία βραβεία Sindacato Nazionale Giornalisti Cinematografici Italiani για τον Α΄ Ανδρικό ρόλο, το καλύτερο σενάριο και τα καλύτερα σκηνικά. Η Ανούκ Αϊμέ βραβεύτηκε από την Étoile de Cristal ως καλύτερη γυναικεία ηθοποιός. Πήρε, επίσης, Όσκαρ για τα καλύτερα κοστούμια το 1962.
Ακολουθούν αποσπάσματα από το βιβλίο του του δημοσιογράφου και συγγραφέα Enzo Biagi με τίτλο «Η ωραία ζωή. Ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι διηγείται.»
Ο Μαρτσέλο Μαστρογιάννι με τον σκηνοθέτη της ταινίας Φεντερίκο Φελίνι, σε μια σκηνή από τα γυρίσματα
Κοιτάζοντας πίσω
Δεν μου λείπει τίποτα. Μου αρέσει να εργάζομαι, δεν έχω σταματήσει ποτέ. Αυτό οφείλεται εν μέρει στη φτωχή πνευματική μου ζωή. Για παράδειγμα, δεν μου αρέσει να πηγαίνω στο σινεμά, στο θέατρο, στα κοντσέρτα, για να μην πούμε για τα μουσεία. Οσον αφορά στο διάβασμα, είμαι ένας μέτριος αναγνώστης. Πώς λοιπόν να γεμίσω τα κενά; Κι έπειτα αυτό το επάγγελμα είναι γοητευτικό. Εχει προνόμια που άλλα δεν έχουν. Κι ύστερα μεταβάλλεται σχεδόν σε λόγο ύπαρξης. Οταν βέβαια κοιτάξει κανείς πίσω, αντιλαμβάνεται πως θα μπορούσε να είχε πάει καλύτερα, να είχε κάνει περισσότερα, να ήταν πιο γενναιόδωρος, πιο έντιμος όχι ¬ εγώ στάθηκα αρκετά έντιμος. Γενικά, να είχε βελτιωθεί και να είχε φανεί πιο χρήσιμος στους άλλους. Αλλά το να ερμηνεύεις σημαίνει κυρίως να διασκεδάζεις: να είσαι ακόμη παιδί ανάμεσα στους κήπους και να παίζεις κρυφτό. Τώρα θα ήθελα να υποδυθώ έναν γερασμένο Ταρζάν. Το έχω ξαναπεί και με έχουν κοροϊδέψει, ναι. Γιατί εγώ δεν ήμουν ποτέ ένας άντρας γεροδεμένος. Θα μου άρεσε όμως να τους έκανα να το πιστέψουν: δεν μπορεί κανείς να υποκριθεί εύκολα πως σε αυτή την ηλικία έχει μυς. Το πρόβλημα όμως δεν είναι αυτό. Ο Ταρζάν είναι ένας ήρωας που δεν υπολογίζει τίποτα. Κανένας δεν τον νοσταλγεί. Θα μπορούσε να είναι μια ταινία χιουμοριστική αλλά και με μια ανάγνωση βαθύτερη για την τρίτη ηλικία, για τη μοναξιά κάποιου που στάθηκε γενναίος, αλλά τώρα πια δεν τον φοβάται ούτε ένας κροκόδειλος.
Αυτοκριτική
Δεν είμαι όμορφος ούτε ήμουν ποτέ. Εχω ένα πρόσωπο συνηθισμένο, κοινό, ίσως και λίγο χωριάτικο. Δεν είμαι ούτε γενναίος. Προτιμώ πάντα να γυρίζω γύρω από το εμπόδιο και τις αποφάσεις να τις παίρνουν οι άλλοι. Στην πραγματικότητα, περισσότερο από τεμπέλης είμαι εσωστρεφής. Δεν μου αρέσει το συλλογικό παιχνίδι. Θέλω να διασκεδάζω μόνος μου. Πάντα από εγωισμό προτιμώ να συναναστρέφομαι με κόσμο που γνωρίζω. Είναι πιο βολικό, με αυτούς ξέρω ήδη πώς να συμπεριφερθώ. Δεν επιθυμώ να γνωρίσω κανέναν: είναι κουραστικό, πάντα προκύπτει κάποιο πρόβλημα. Καλύτερα να αφήνω την ευκαιρία να χάνεται. Είμαι ένας πρώην εργάτης. Αυτό έπρεπε να κάνω, εκεί έπρεπε να μείνω: στη γειτονιά με τους χτίστες. Τότε τουλάχιστον κανένας δεν θα μου είχε ζητήσει να γίνω λαμπερός, μοντέρνος, να αποκτήσω προσωπικότητα…
Η κοσμοθεωρία
Εχω ερμηνεύσει ρόλους και σε άσχημα φιλμ, εν γνώσει μου. Γιατί ήθελα να χτίσω μια πισίνα ή να αγοράσω ένα σκάφος. Πάντοτε όμως προσπάθησα να είμαι ευγενικός. Μια στάση ζωής που χρωστώ στη μητέρα μου: «Χαιρέτησες τον λογιστή του τρίτου ορόφου;». Θα βρεθεί κάποιος που θα πει: «Ο Μαρτσέλο είναι καλός». Δεν είμαι κακός, πιέζομαι όμως για να υιοθετήσω μια εγκάρδια συμπεριφορά. Επειτα, ίσως στην ιδιωτική μου ζωή να υπάρχει κάποιος που να με αποθαρρύνει από το να είμαι υπερφίαλος και εγωιστής. Είναι πιθανόν. Πιστεύω ότι ακολουθώ έναν τύπο κοινής φιλοσοφίας, μεσογειακής θα έλεγα, ίσως και λίγο ανατολικής: «Δεν πειράζει, φαίνεται πως ήταν μοιραίο και πως έπρεπε να γίνει έτσι». Δεν επαναστατώ.
Πηγές: To Bήμα, La stampa, βικιπαίδεια,
