Κολακεία: Η μάστιγα της καθημερινότητας

Από τις αυλές των μεγαλύτερων βασιλείων του κόσμου στα σαλόνια των αριστοκρατόρων και από τις πιο σημαντικές πολυεθνικές έως τις προσωπικές σχέσεις παντού θα συναντήσεις τον κόλακα. Ο κόλακας είναι εκείνος, που ξέρει πώς να επιβιώνει και επιβιώνει χάριν στις ανθρώπινες παρωπίδες, που οι περισσότεροι έχουν.

Ο καλός ο λόγος, το κομπλιμέντο, μία έξυπνη – ύπουλη κίνηση είναι δυνατή να μετατρέψει τα δεδομένα και ο κόλακας να μεταμορφωθεί από τον τελευταίο της αυλής σε δεξί χέρι του βασιλιά. Ο κόλακας είναι το δεύτερο κατά σειρά αρχαιότερο επάγγελμα στον κόσμο και δεν απέχει πολύ από το πρώτο, αν και υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις πως το πρώτο είναι πιο τίμιο.

Η επιστημονική εξήγηση της κολακείας

Η κολακεία μπορεί να ξένιζε τους Έλληνες, όμως εκείνη συμπεριλαμβανόταν στον Κώδικα Αξιών των παλατιών. Ήταν ο πανάρχαιος κανόνας, ο οποίος είχε τις ρίζες του σε μια εξελικτική ανάγκη. Σύμφωνα με τους ανθρωπολόγους, η αντίδραση και η μάχη με τον «αρχηγό» δε θα ήταν συμφέρουσα, απεναντίας ήταν προτιμότερο να επιζητούμε την προστασία του επιστρατεύοντας την κολακεία, «προίκα» πολύ πιο σημαντική για την καθημερινή ζωή από ότι η βία. Έτσι,δημιουργώντας φιλίες μέσω της κολακείας δρούμε σύμφωνα με το καθαρό γενετικό συμφέρον, το οποίο εξασφαλίζει την βιολογική ή κοινωνική επιβίωση.

Η ιστορία του κόλακα

Η ιστορία του κόλακα ξεκινά από την πρώιμη ιστορία. Πρώτη εμφάνισή της ήταν στην Αίγυπτο και στα διδάγματα του Πταχοτέπ για το πώς πρέπει να συμπεριφέρεται κανείς στον Φαραώ και συνεχίζεται στην αρχαία Ελλάδα στους κύκλους των ηγεμόνων. Αργότερα, οι αυλές των βασιλιάδων γεμίζουν με κόλακες, που προωθούν ύπουλα τα αιτήματά τους κερδίζοντας την εύνοια του βασιλιά με τα άκρως κολακευτικά τους σχόλια. Στη συνέχεια τους συναντούμε στις πολιτικές συνάξεις, πάντα δίπλα στο πλευρό του αρχηγού να του ανυψώνει το ηθικό.

Στην πρόσφατη ιστορία κόλακες μπορούμε να δούμε παντού. Η καθημερινότητα μας απαρτίζεται από κόλακες. Κόλακες στη δουλειά για μία καλύτερη θέση εργασίας, μία αλλαγή στο μισθό, μία προωθημένη απόλυση συναδέλφου ή έστω μία υποτίμησή του. Ο κόλακας φυσικά και δε δρα με βάση το συλλογικό συμφέρον. Τα πάντα γίνονται για εκείνον με κάθε τίμημα. Κόλακες συναντάμε στις παρέες, στους «φίλους» εκείνους, που πάντα σε βρίσκουν όμορφο, έξυπνο, γοητευτικό, επιτυχημένο και την ίδια στιγμή σκάβουν το λάκκο σου. Η κολακεία δεν είναι λίγες φορές, που μεταφράζεται σε ζήλια.

Η κολακεία φτιάχνει τη διάθεση

Στον κόσμο των ανθρώπων η κολακεία έχει αποτέλεσμα πάντα. Αυτό δεν οφείλεται στα ιδιαίτερα προσόντα του κόλακα, αλλά στον αποδέκτη, που όντως κολακεύεται από αυτό. Ποικίλοι ψυχολογικοί μηχανισμοί εξηγούν την ακατανίκητη έλξη της κολακείας, ο βασικότερος είναι η αμοιβαιότητα. Γενικά έχουμε την τάση να προτιμάμε ανθρώπους, που θεωρούμε ότι τους αρέσουμε, είναι σημαντικό να είμαστε αντικείμενο προσοχής. Δεν είναι τυχαίο πως στην κολακεία συνήθως υποκύπτουν εκείνοι, που δεν έχουν υψηλή αυτοεκτίμηση, καλύπτοντας έτσι τους μεγαλύτερους φόβους τους.

Η κολακεία είναι μία μάσκα, μία μάσκα που καλύπτει τους φόβους των μεν και μία μάσκα για τη νίκη των δε. Ο κόλακας πάντα θα επιζεί και θα φταις εσύ γι’ αυτό. Εσύ που πίστεψες απευθείας τα «καλά» του λόγια, εσύ που τον εμπιστεύτηκες στον κακό λόγο για τον διπλανό σου. Εσύ που στηρίχτηκες πάνω του στη δύσκολη στιγμή,μα πάνω από όλα εσύ που το θεώρησες πρότυπο και αντέγραψες την τεχνική του.

Είσαι και εσύ τελικά ένας κόλακας…