Σαν σήμερα, 19 Αυγούστου | Coco Chanel: Ωραία μάτια είναι μόνο εκείνα που μας κοιτούν με τρυφερότητα.

Σαν σήμερα, στις 19 Αυγούστου του 1883 γεννήθηκε η Κοκό Σανέλ…

Η Κοκό Σανέλ, αν και έχει φύγει από τη ζωή εδώ και 45 χρόνια, με την καινοτόμο φιλοσοφία της για τη μόδα, για τη ζωή και με το ανατρεπτικό στυλ που έδωσε μέσα από τις δημιουργίες της…άφησε εποχή!

Δεν είναι λίγες οι γυναίκες, κυρίως της νεότερης γενιάς, που θεωρούν τη λέξη Σανέλ, συνώνυμη του κλασικού ή του συντηρητικού στη μόδα -καθώς ανακαλεί στη μνήμη, τα αθάνατα ταγεράκια με τη λαιμόκοψη και την τρέσα. Ωστόσο, η Γαλλίδα Κοκό Σανέλ έκανε κάτι πολύ πιο σημαντικό. Μέχρι το 1900, το γυναικείο σώμα ήταν “κορνιζαρισμένο”, φετιχοποιημένο, “εγκλωβισμένο” μέσα σε κορσέδες, ένα “έκθεμα” για το ανδρικό βλέμμα. Χάρη σε εκείνη, το “άκαμπτο” κορμί, παραχωρεί τη θέση σε ένα σώμα που είναι πια “υγιές, ευφυές και προοδευτικό”. Η γυναικεία φιγούρα απαλλάσσεται από τα φτερά, τις δαντέλες και τους φιόγκους της Belle Epoque. Γίνεται τώρα πια πιο φυσική και λειτουργική. Η πειθαρχία παύει να επιβάλλεται με τις μπαλένες και το ανελέητο σφίξιμο των κορδονιών. Οι γυναίκες αρχίζουν να προσέχουν την εμφάνισή τους με την υγιεινή διατροφή, την άσκηση, την επαφή με τη φύση. Γύρω στο 1925, αρχίζει να  ολοκληρώνεται  αυτή η αλλαγή  με την καθοριστική συμβολή τη Κοκό.  Και ποιά γυναίκα δεν έχει φορέσει κάτι από Σανέλ ή κάτι που εμπνεύστηκε η σπουδαία σχεδιάστρια και παραλλάχτηκε στο χρόνο;

Για τη σπουδαία εκείνη γυναίκα – που δικαίως έχει αναδειχθεί ως ένα από τα “ιερά τέρατα” του 20ου αιώνα-  έχουν γραφτεί τόνοι μελάνης.

Κάποιος θα μπορούσε να πει πως η ζωή της θυμίζει το παραμύθι της Σταχτοπούτας, με τη διαφορά ότι η φτωχή αυτή αγροτοπούλα- η οποία έμαθε την τέχνη της μοδίστρας σε ένα μοναστήρι – στάθηκε η ίδια ο ωραίος πρίγκιπας του εαυτού της.

To περίφημο ψευδώνυμο “Koκό” προέκυψε  το 1905. Σε μια παράστασή της, στη μουσική σκηνή La Rotande μιας επαρχιακής πόλης, τραγούδησε το “Qui qu’a vu Coco, dans le Trocadero”. Και από τότε είναι η “Κοκό”…

Μεγαλώνει σε ένα γαλλικό ορφανοτροφείο αντιμετωπίζοντας αρκετά  δύσκολα παιδικά χρόνια. Η λέξη “μοναξιά” είναι αντιπροσωπευτική για εκείνη την περίοδο της ζωής της… Στο βιβλίο “Η αύρα της Σανέλ” του Πωλ Μωράν, όπου εμπεριέχει τα απομνημονέυματά της, η Κοκό διηγείται…

“Στα έξι μου χρόνια είμαι κιόλας μόνη. Η μητέρα μου μόλις είχε πεθάνει. Ο πατέρας μου με αποθέτει, σαν φορτίο, στις θείες μου, και ξαναφεύγει αμέσως για μιαν Αμερική από όπου δεν θα επιστρέψει ποτέ. Ορφανή…από τότε, η λέξη αυτή πάντοτε με κάνει να παγώνω από τρόμο- ακόμη και τώρα αν δω να περνάει οικοτροφείο μικρών κοριτσιών κι ακούσω τη φράση “είναι ορφανές” μου είναι αδύνατον να μη δακρύσω. Μισός αιώνας έχει περάσει, αλλά τριγυριδσμένη από την πολυτέλεια και την ευδαιμονία των τελευταίων τυχερών ενός δυστυχισμένου κόσμου, εγώ παραμένω μόνη, ακόμη μόνη. Πιο μόνη από ποτέ. (…) Η μοναξιά σκλήρυνε το χαρακτήρα μου, που είναι κακός, σφυρηλάτησε την ψυχή μου, που είναι περήφανη, και το κορμί μου, που είναι γερό.”

“Με ένα μαύρο πουλόβερ και δέκα σειρές μαργαριτάρια, η Σανέλ ξεσήκωσε τη μόδα.” είπε κάποτε ο Christian Dior για την Κοκό. Και είναι αλήθεια. Ακόμα και σήμερα “ορίζει” τί έχει στυλ, prestige, τί είναι σικ, τί πρόκειται να φορεθεί.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ερωτική της ζωή υπήρξε θυελλώδης. Μπορεί να μην παντρεύτηκε ποτέ η Σανέλ, αλλά αγαπήθηκε από σημαντικούς άντρες της εποχής – που ανήκαν σε κάποια ανώτερη κοινωνικά τάξη. Μέσα από την καταγραφή του Πωλ Μοράν, η Κοκό μιλά για τους άνδρες της ζωής της – εραστές και συνεργάτες-. Χαρακτηριστικό στοιχείο στις σχέσεις της είναι ο δυναμισμός της και πως δεν χαρίζεται σε κανέναν.

Ρήσεις της Κοκό Σανέλ…

– “Το ωραιότερο δώρο που μου χάρισε ο Θεός, ήταν να μη μου επιτρέψει να αγαπήσω όποιον δεν με αγαπά.”

-”Μου αρέσει απείρως περισσότερο να δίνω από το να παίρνω, είτε στη δουλειά είτε στον έρωτα είτε στη φιλία.”

– “Υπάρχει καιρός για δουλειά και υπάρχει καιρός για αγάπη. Έτσι δεν υπάρχει καιρός για τίποτα άλλο.”

-”Ωραία μάτια είναι μόνο εκείνα που μας κοιτούν με τρυφερότητα.”

– “Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν λεφτά και υπάρχουν άνθρωποι που είναι πλούσιοι.”

– “Η πιο θαρραλέα πράξη είναι να σκέφτεσαι μόνος σου, φωναχτά.”

– “Έχω διατηρήσει τον μαύρο χαρακτήρα μου σαν την καρδιά μιας χώρας που δεν συνθηκολόγησε ποτέ. Υπήρξα επαναστάτρια ως παιδί, επαναστάτρια ως ερωμένη και ως μοδίστρα, ένας αληθινός Σατανάς.”

– “Η φύση σου δίνει το πρόσωπο που έχεις στα 20. Η ζωή διαμορφώνει το πρόσωπο που έχεις στα 30. Αλλά στα 50 έχεις το πρόσωπο που σου αξίζει.”

– “Μια γυναίκα που γερνάει πρέπει να είναι στη μόδα. Μόνο μια νέα γυναίκα μπορεί να έχει τη δική της μόδα.”

– “Κρίνω τους ανθρώπους από τον τρόπο που ξοδεύουν τα λεφτά τους. Θα’λεγα στις γυναίκες : Mην παντρευτείτε ποτέ άντρα που χρησιμοποιεί πορτοφόλι.”

– “Mιλάμε για περιποίηση του σώματος, και η περιποίηση της ψυχής πού είναι; H περιποίηση της ομορφιάς πρέπει ν`αρχίζει από την καρδιά και την ψυχή, αλλιώς τα καλλυντικά δεν χρησιμεύουν σε τίποτε.”

– “Η πολυτέλεια πρέπει να είναι άνετη, αλλιώς δεν είναι πολυτέλεια.”

– Ψάξε για τη γυναίκα μέσα στο φόρεμα. Αν δεν υπάρχει γυναίκα, δεν υπάρχει φόρεμα.

– ” Μια άσχημα αρωματισμένη γυναίκα δεν έχει μέλλον.” (έκφραση του ποιητή Paul Valery  που αγαπούσε να αναφέρει) 

– “Αν ντυθείτε άκομψα θα θυμούνται το ρούχο. Αν ντυθείτε άψογα, θα θυμούνται εσάς.”

– “Μια γυναίκα πρέπει να είναι κομψή, υπέροχη και να γνωρίζει δύο πράγματα:ποιά είναι και τί θέλει.”

– “Δεν καταλαβαίνω πώς μια γυναίκα φεύγει από το σπίτι της απεριποίητη. Ποτέ δεν ξέρεις πότε θα συναντήσεις το πεπρωμένο σου και τότε θα πρέπει να είσαι όσο το δυνατόν πιο όμορφη γίνεται.”

– “Το καλύτερο χρώμα στον κόσμο είναι αυτό που δείχνει ωραίο επάνω σου.”

– “Οι γυναίκες κάνουν τα ρούχα, όχι τα ρούχα τις γυναίκες.”

– “Mια γυναίκα οφείλει να είναι δυο πράγματα: αριστοκρατική και υπέροχη.”

-”Κάθε γυναίκα έχει την ηλικία που της αξίζει.”

– “Στα τριάντα της μια γυναίκα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στο πισινό της και στο πρόσωπό της.”

– “Δεν κάνω μόδα, ΕΙΜΑΙ μόδα.”

Βοήθησε τη γυναίκα να βγει στον πραγματικό κόσμο με κομψότητα, χάρη και σιγουριά. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του Ζαν Κοκτώ για εκείνη“ Η Σανέλ ήταν κάτι σαν θαύμα, δούλεψε στον κόσμο της μόδας, με κανόνες οι οποίοι είχαν αξία μόνο για τους ζωγράφους, τους ποιητές, τους μουσικούς. Η αφρικανική τέχνη, τα σπορ, ο Πικάσο και η Σανέλ σάρωσαν την ομίχλη της μουσελίνας”.

Ο μύθος της γυναίκας που ήρθε για να αλλάξει ριζικά την ιστορία της μόδας, θα ζει για πάντα μέσα σε συλλογές pret-a-porter, εντυπωσιακές πασαρέλες, αρώματα, καλλυντικά, κοσμήματα,  διαφημίσεις, πρωτοσέλιδα μεγάλων περιοδικών μόδας…

“Για να είναι κάποιος αναντικατάστατος, πρέπει να είναι διαφορετικός…” είπε η Σανέλ… Και εκείνη είναι αναντικατάστατη, χωρίς καμία αμφιβολία…