Kneecap: Οι χαρισματικοί προβοκάτορες του Μπέλφαστ
Αντισυμβατικότητα, προκλητικότητα, πολιτική άποψη, IRA και μεγάλες δόσεις ταλέντου δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ, ειδικά για τους Βρετανούς.
Περιεχόμενα
Όταν οι Kneecap εμφανίστηκαν στο φεστιβάλ του Glastonbury (μια εμφάνιση στην οποία ο Βρετανός πρωθυπουργός είχε εκφράσει την αντίθεσή του πριν καν ανέβει το συγκρότημα στη σκηνή), ο Mo Chara είπε στο πλήθος: «Εμείς οι τρεις δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να βρισκόμαστε σε αυτή τη σκηνή μπροστά σε τόσο κόσμο, ραπάροντας κυρίως σε μια γλώσσα που δεν τη μιλούν πια ούτε καν οι άνθρωποι στον τόπο μας».
Οι Kneecap, τρεις νεαροί από τη Βόρεια Ιρλανδία που ραπάρουν στα ιρλανδικά, έχουν γίνει ευρύτερα γνωστοί τα τελευταία χρόνια, με τις εμφανίσεις και τις πολιτικές τους δηλώσεις να προκαλούν αντιδράσεις.
Το χιπ-χοπ τρίο σχηματίστηκε το 2017 και αποτελείται από τους Mo Chara, Móglaí Bap και DJ Próvaί, που κατάγονται από το Μπέλφαστ. Τα μέλη του συγκροτήματος ανήκουν στη γενιά που είναι γνωστή ως «παιδιά της εκεχειρίας», καθώς μεγάλωσαν μετά τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής του 1998.
Η συμφωνία αυτή έβαλε επίσημα τέλος στις δεκαετίες βίας στη Βόρεια Ιρλανδία, που έμειναν γνωστές ως «Ταραχές». Οι στίχοι του γκρουπ αγγίζουν τα πάντα: από την κουλτούρα της νεολαίας της εργατικής τάξης στο Μπέλφαστ και τα δικαιώματα της ιρλανδικής γλώσσας έως την επιθυμία για ένωση της Βόρειας Ιρλανδίας με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η παρουσία του DJ Próvaί, ο οποίος εμφανίζεται πάντα με μια κουκούλα στα χρώματα της ιρλανδικής σημαίας. Η επιλογή αυτή ξεκίνησε από την ανάγκη να προστατευτεί η ταυτότητά του, καθώς την εποχή που σχηματίστηκε το γκρουπ, ο ίδιος εργαζόταν ως δάσκαλος ιρλανδικών σε σχολείο. Φορώντας τη μάσκα, μπορούσε να διαχωρίζει την επαγγελματική του ζωή από την προκλητική δράση του συγκροτήματος.
Παράλληλα, η χρήση της κουκούλας αποτελεί μια τολμηρή καλλιτεχνική παρέμβαση: ένα σύμβολο που ιστορικά συνδέθηκε με τις ένοπλες συγκρούσεις και τον IRA στη Βόρεια Ιρλανδία, επαναπροσδιορίζεται από το γκρουπ ως μέσο προστασίας της ιρλανδικής γλώσσας και κουλτούρας.
Ο DJ Próvaί τελικά παραιτήθηκε από τη δουλειά του ως δάσκαλος όταν το συγκρότημα έγινε διάσημο και η ταυτότητά του αποκαλύφθηκε, αλλά συνεχίζει να φοράει τη μάσκα ως αναπόσπαστο κομμάτι της σκηνικής τους παρουσίας.
Γιατί το τρίο ραπάρει στα ιρλανδικά
Οι Kneecap υποστηρίζουν ότι το να ραπάρεις στα ιρλανδικά αποτελεί πολιτική επιλογή, αφού πρόκειται για μια γλώσσα που για πολύ καιρό ήταν περιθωριοποιημένη υπό τη βρετανική κυριαρχία στη Βόρεια Ιρλανδία. Σε μια συνέντευξη του, ο Mo Chara εξήγησε: «Είναι αδύνατο να μην είσαι πολιτικοποιημένος εδώ στη Βόρεια Ιρλανδία όταν μιλάς ιρλανδικά. Είναι πολύ δύσκολο να μεγαλώσεις στο Μπέλφαστ και να μην είσαι πολιτικοποιημένος».
Οι Βρετανοί είχαν απαγορεύσει τη χρήση της ιρλανδικής γλώσσας στη δημόσια διοίκηση και στα δικαστήρια της Βόρειας Ιρλανδίας, βάσει ενός νόμου του 18ου αιώνα που καταργήθηκε πρόσφατα. Σήμερα η γλώσσα γνωρίζει αναβίωση, ιδίως ανάμεσα στους νέους. Τα τελευταία χρόνια ο αριθμός των ιρλανδόφωνων στη Βόρεια Ιρλανδία αυξάνεται σταθερά. Τα ιρλανδικά αναγνωρίστηκαν ως επίσημη γλώσσα της περιοχής το 2022 και σήμερα τα μιλάει περίπου το 12% του πληθυσμού.
Στους Kneecap αποδίδεται ηγετικός ρόλος σε αυτό που ορισμένοι αποκαλούν «επανάσταση της ιρλανδικής γλώσσας». Σύμφωνα με το συγκρότημα, το ραπ στα ιρλανδικά δεν είναι μόνο πολιτική αλλά και δημιουργική επιλογή. Οι Kneecap έχουν διευρύνει τα όρια της γλώσσας μέσα από το ραπ, με τον Mo Chara να δηλώνει ότι τα ιρλανδικά δεν είναι «μόνο βιολιά και τριφύλλια».
«Στην κουλτούρα της νεολαίας μας σήμερα υπάρχουν πολύ περισσότερα ναρκωτικά και τα παρελκόμενα τους», λέει ο Móglaί Bap. «Έπρεπε να επινοήσουμε νέες λέξεις για να μπορούμε να μιλάμε γι’ αυτά τα πράγματα. Η δημιουργία αυτού του νέου λεξιλογίου, που στην πραγματικότητα δεν υπήρχε, ήταν μέρος της ταυτότητας του συγκροτήματος».
Ο τίτλος του πρώτου τραγουδιού του συγκροτήματος, «C.E.A.R.T.A.», σημαίνει «δικαιώματα» στα ιρλανδικά. Σύμφωνα με τους Kneecap, το τραγούδι γεννήθηκε ένα βράδυ που ο Móglaί Bap και οι φίλοι του έκαναν γκράφιτι στο Μπέλφαστ, στο πλαίσιο μιας διαμαρτυρίας υπέρ της ιρλανδικής γλώσσας. Όπως λέει ο Móglaί Bap, το τραγούδι μιλά για το δικαίωμα να μιλάς ιρλανδικά, αλλά και για «το δικαίωμά μας να γινόμαστε λιώμα και να μαστουρώνουμε».
Οι επιρροές του συγκροτήματος είναι ποικίλες και φτάνουν από το αμερικανικό χιπ-χοπ έως την ιρλανδική επαναστατική μουσική. Όπως λέει ο Mo Chara, τα μέλη μεγάλωσαν ακούγοντας ιρλανδικά επαναστατικά τραγούδια. «Ήταν τραγούδια για την ενοποίηση της Ιρλανδίας», λέει. «Ήταν κάθετα αντίθετα στη βρετανική ανάμειξη στην Ιρλανδία».
Ο Mo Chara αναφέρει τραγούδια όπως το «Come Out Ye Black and Tans». Πρόκειται για ιρλανδικό επαναστατικό τραγούδι της δεκαετίας του 1920 για την αντίσταση σε μια βρετανική αστυνομική μονάδα, διαβόητη για τη βιαιότητα της. Η μονάδα αυτή πήρε το όνομά της από το χρώμα της στολής της και έμεινε στην ιστορία για τις δολοφονίες Ιρλανδών αμάχων στη διάρκεια του Ιρλανδικού Πολέμου της Ανεξαρτησίας. Ο Móglaί Bap λέει ότι το τραγούδι «μιλάει για αυτόν τον στρατό που ήρθε από την Αγγλία για να σκοτώνει κόσμο» και προσθέτει ότι «σήμερα θα μπορούσε κανείς να πει ότι έχει χιπ-χοπ θεματολογία».
Και η μουσική των ίδιων των Kneecap εκφράζει την επιθυμία να απελευθερωθεί η Βόρεια Ιρλανδία από τη βρετανική κυριαρχία. Μία από τις μεγαλύτερες επιτυχίες του γκρουπ έχει τίτλο «Get Your Brits Out».
Μια ημιβιογραφική ταινία για τα πρώτα βήματα του συγκροτήματος, στην οποία τα μέλη υποδύονται τους εαυτούς τους, απέσπασε εγκωμιαστικές κριτικές και κέρδισε βραβείο BAFTA τον Φεβρουάριο του 2025. Παρόλο που η ταινία ήταν η επίσημη πρόταση της Ιρλανδίας για τα Όσκαρ του 2025, τελικά δεν κατάφερε να εξασφαλίσει υποψηφιότητα. Επιπλέον, η μουσική του συγκροτήματος τους χάρισε υποψηφιότητα για το βραβείο Mercury του 2024.
Το συγκρότημα ασκεί επίσης έντονη κριτική στο Ισραήλ και χαρακτηρίζει γενοκτονία τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα. Οι δηλώσεις αυτές έχουν προκαλέσει την οργή πολιτικών και δημόσιων προσώπων στο Ηνωμένο Βασίλειο και αλλού. Στο Coachella, οι Kneecap ξεσήκωσαν το πλήθος με συνθήματα «Λευτεριά στην Παλαιστίνη». Έκλεισαν την εμφάνισή τους προβάλλοντας μηνύματα που κατηγορούσαν το Ισραήλ για γενοκτονία και την κυβέρνηση των ΗΠΑ ότι το χρηματοδοτεί.
Ο Mo Chara αντιμετώπισε κατηγορίες για τρομοκρατία επειδή επέδειξε σημαία της Χεζμπολάχ, και η υπόθεση είχε πλέον οριστική εξέλιξη: τον Μάρτιο του 2026, το Ανώτατο Δικαστήριο απέρριψε την έφεση της Εισαγγελικής Αρχής και επιβεβαίωσε ότι ο καλλιτέχνης δεν θα δικαστεί. Η υπόθεση τέθηκε στο αρχείο για διαδικαστικούς λόγους, επειδή οι κατηγορίες απαγγέλθηκαν εκπρόθεσμα (μετά τη νόμιμη προθεσμία των έξι μηνών). Το δικαστήριο δεν εξέτασε την ουσία της υπόθεσης ούτε αποφάνθηκε για την ενοχή ή την αθωότητά του.
Σε δήλωσή τους, οι Kneecap ανέφεραν: «Δεν υποστηρίζουμε, και δεν υποστηρίξαμε ποτέ, τη Χαμάς ή τη Χεζμπολάχ. Καταδικάζουμε κάθε επίθεση κατά αμάχων». Το γκρουπ υποστήριξε ότι τα βίντεο παρουσιάστηκαν μονταρισμένα και ότι είχε στηθεί εναντίον τους «εκστρατεία λασπολογίας».
Παρά τις αντιδράσεις και την αρχική άρνηση του BBC να μεταδώσει ζωντανά την εμφάνισή τους στο Glastonbury, το συγκρότημα συγκέντρωσε πλήθος εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων. Τα μέλη του αξιοποίησαν τη σκηνή για να εκφράσουν ξανά τη στήριξή τους στους Παλαιστίνιους και να απαντήσουν στους επικριτές τους, χαρακτηρίζοντας τις κατηγορίες εναντίον του Mo Chara «κατασκευασμένες».
Ο Mo Chara παραλλήλισε τον αγώνα των Ιρλανδών με τη δεινή θέση των Παλαιστινίων στη Γάζα. Είπε στο πλήθος ότι «οι Ιρλανδοί υπέστησαν 800 χρόνια αποικιοκρατίας από το βρετανικό κράτος» και πρόσθεσε: «Καταλαβαίνουμε τι σημαίνει αποικιοκρατία και καταλαβαίνουμε πόσο σημαντική είναι η διεθνής αλληλεγγύη».
