Θάνος Μικρούτσικος Ι Με μια πιρόγα φεύγεις και γυρίζεις

Σάββατο 28 Δεκεμβρίου του 2019 πέφτει η αυλαία για έναν σπουδαίο καλλιτέχνη που για πολλούς μήνες έδινε τη μάχη του να κρατηθεί στη ζωή. Μπορεί η ασθένεια να τον νίκησε όμως θα είναι  ο δικός μας ήρωας κι αυτό γιατί  δεν το έβαζε κάτω ως το τέλος. Γνώριζε τα πάντα για την κατάστασή του κι όμως έδινε κουράγιο στους δικούς του ανθρώπους μέχρι την τελευαία του πνοή.  Κι έφυγε έτσι  ακριβώς όπως επιθυμούσε. Πλαισιωμένος από την οικογένειά του που υπεραγαπούσε. 

Σκέφτομαι τα τραγούδια του και συγκινούμαι. Πρώτα έρχονται στο μυαλό μου… Ο Άμλετ της Σελήνης, Ρόζα, Πάντα γελαστοί, Θάλασσα, Το μηδέν, Μια παλιά φωτογραφία, Άννα μην κλαις… Ίσως γιατί καθένα τους τα έχω συνδέσει με ένα κομμάτι της ζωής μου. Και είναι ακόμα τόσα πολλά. Πριν καιρό, διάβασα την ιστορία του συγκλονιστικού τραγουδιού του: Με μια πιρόγα ή Ερωτικό και σκέφτηκα να την μοιραστώ μαζί σας. 

Ο αξέχαστος Θάνος Μικρούτςικος έχει δηλώσει χαρακτηριστικά γι’αυτό:

“Το τραγούδι έχει διάσταση ερωτική με την έννοια του έρωτα, αλλά από την άλλη μεριά ακουμπάει στη δραματική συγκυρία της εκάστοτε εποχής. Δεν είναι μονοδιάστατο, αλλά ένα ερωτικό τραγούδι πολύ υψηλών προδιαγραφών. Πρόκειται για ένα πολυδιάστατο ποιητικό κείμενο που απηχεί πάνω στις κοινωνικές συνθήκες της εκάστοτε εποχής. Πατάει πάνω σε αυτό που εγώ ονομάζω δραματική συγκυρία, διασχίζοντας το χρόνο. Και στο τέλος του συνδέει τον έρωτα με τις συνθήκες ζωής την περίοδο που γράφτηκε. Ασφαλώς μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε διαχρονικό, από τη στιγμή που έχει περάσει ήδη σε τουλάχιστον δύο γενιές”.

Όταν ερωτήθηκε  αν υπήρξε πράγματι κάποια Αντιγόνη στη ζωή του ποιητή, ή αν πρόκειται για καθαρή αλληγορία, ο στενότερος μουσικός συνεργάτης του Άλκη Αλκαίου απέφυγε να γίνει ξεκάθαρος και είπε: 

“Η αναφορά σε αυτή τη γυναίκα λειτουργεί αλληγορικά. Ακόμα και αν για αυτόν σημαίνει ένα συγκεκριμένο πρόσωπο, για όλους εμάς αντιπροσωπεύει κάποιο άλλο”.

Τους στίχους  υπογράφει ο Άλκης Αλκαίος, ενώ το τραγούδι πρωτοερμήνευσε ο Μανώλης Μητσιάς και συμπεριλήφθηκε στον δίσκο του με τίτλο “Εμπάργκο” που κυκλοφόρησε το 1982.

Κάποιες από τις σημαντικές  επανεκτελέσεις του τραγουδιού έκαναν οι :Χαρούλα Αλεξίου, Βασίλης Παπακωνσταντίνου, Νότης Σφακιανάκης, Βασίλης Καρράς, Δημήτρης Μητροπάνος, Δημήτρης Μπάσης, Θέμης Αδαμαντίδης και Φίλιππος Νικολάου.

Με μια πιρόγα φεύγεις και γυρίζεις

τις ώρες που αγριεύει η βροχή

στη γη των Βησιγότθων αρμενίζεις

και σε κερδίζουν κήποι κρεμαστοί

μα τα φτερά σου σιγοπριονίζεις

Σκέπασε αρμύρα το γυμνό κορμί σου

σου `φερα απ` τους Δελφούς γλυκό νερό

στα δύο είπες πως θα κοπεί η ζωή σου

και πριν προλάβω τρις να σ` αρνηθώ

σκούριασε το κλειδί του παραδείσου

Το καραβάνι τρέχει μες στη σκόνη

και την τρελή σου κυνηγάει σκιά

πώς να ημερέψει ο νους μ` ένα σεντόνι

πώς να δεθεί η Μεσόγειος με σχοινιά

αγάπη που σε λέγαμ` Αντιγόνη

Ποια νυχτωδία το φως σου έχει πάρει

και σε ποιο γαλαξία να σε βρω

εδώ είναι Αττική φαιό νταμάρι

κι εγώ ένα πεδίο βολής φτηνό

που ασκούνται βρίζοντας ξένοι φαντάροι