Μία βόλτα στην αρχαιότερη πόλη της Ευρώπης…

Η Βουλγαρία είναι ένας άγνωστος γείτονας σε πολλούς από μας. Ο άλλοτε ιστορικός εχθρός με τις βλέψεις του προς το Αιγαίο, σήμερα μας καλωσορίζει για να απολαύσουμε χειμωνιάτικες εξορμήσεις στα χιονοδρομικά του κέντρα στο Μπάνσκο.

Το Μπάνσκο (και το Σαντάνσκι) είναι οι πρώτες πόλεις που συναντάμε μόλις περάσουμε τα σύνορα και ανηφορίσουμε προς τον βορρά έχοντας δίπλα μας τον ποταμό Στρυμόνα να κυλάει αιώνια προς τον νότο. Χανόμαστε σε απότομες στροφές ανάμεσα σε απόκρημνες πλαγιές με τραχιά βράχια και πανύψηλα κωνοφόρα δέντρα που μας κρύβουν τον ορίζοντα. Έτσι πολύ πριν το καταλάβουμε φτάνουμε σε ένα ψηλό οροπέδιο με φόντο τα υπέροχα βουνά του Πιρίν.

Ο προορισμός μας όμως είναι άλλος. Αφού πάρουμε μερικές δροσερές ανάσες του βουνού και γεμίσουμε τις μπαταρίες μας ενέργεια, απολαμβάνοντας τις χιονισμένες κορφές που μας περιβάλλουν, αλλάζουμε κατεύθυνση προς τ’ ανατολικά κι αρχίζουμε να κατηφορίζουμε προς τους πρόποδες του βουνού. Αφού διασχίσουμε μερικά ξεχασμένα μουσουλμανικά χωριά, θα καταλήξουμε σε μία ατελείωτη πεδιάδα βόρεια από την οροσειρά της Ροδόπης. .

Μπροστά μας απλώνεται πλέον μία χαώδης κι έρημη χώρα. Οι κωμοπόλεις που συναντάμε στο δρόμο μας, διαφέρουν από τα χωριά του βουνού. Μεγάλα εγκαταλελειμμένα εργοστάσια περιτριγυρισμένα από ετοιμόρροπες εργατικές πολυκατοικίες μου προκαλούν αποστροφή. Όμως γνωρίζω πως στο τέρμα της διαδρομής με περίμενε η Φιλιππούπολη.

Η Φιλιππούπολη είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Βουλγαρίας. Είναι χτισμένη στις όχθες του ποταμού Μαρίτσα. Ο συγκεκριμένος ποταμός στη συνεχεία της πορείας του μετονομάζεται σε Έβρος, το φυσικό μας σύνορο με την Τουρκία. Η Φιλιππούπολη θεωρείται ως μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Ευρώπης (αν όχι η αρχαιότερη) διότι στα θεμέλιά της έχουν βρεθεί ίχνη κατοίκησης από την νεολιθική εποχή, το 6000 π.Χ.

Η πόλη άλλαξε πολλά χέρια και ονόματα. Οι πρώτοι κάτοικοί της την ονόμασαν Ευμολπίας. Τον 4 αι. π.Χ. την κατέλαβε ο Φίλιππος Β` και την ονόμασε Φιλιππούπολη. Ακολούθησαν οι Θράκες οι οποίοι την μετονόμασαν σε Πουλπουδέβα ενώ οι Ρωμαίοι της έδωσαν το όνομα Τριμόντιον που σήμαινε η Πόλη των Τριών Λόφων (αν και η Φιλιππούπολη πατάει σε επτά λόφους). Ερχόμενοι οι Σλάβοι στην περιοχή επανέφεραν το όνομα των Θράκων και η πόλη ονομάστηκε Πουλντίν. Οι Οθωμανοί σεβόμενοι την Ιστορία της περιοχής την ονόμασαν Φιλίμπε. Τον 19ο αιώνα η πόλη έζησε αρκετές αλλαγές. Πέρασε στα χέρια των Βουλγάρων για να καταλήξει μετά πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμυλίας και στο τέλος να επανέλθει στα βουλγαρικά χέρια καταλήγοντας στο σημερινό όνομα Plovdin.

Όταν μία πόλη έχει μία τόσο μεγάλη ιστορία όπως είναι η Φιλιππούπολη δεν έχει άλλη επιλογή από το να είναι γεμάτη αρχαιότητες και μνημεία όλων των χρονολογιών και ιστορικών περιόδων.

Μία περιπλάνηση στην Φιλιππούπολη αρχίζει μέσα από τα πλακόστρωτα της παλιάς πόλης, η οποία μου θύμιζε έντονα την παλιά πόλη της Ξάνθης. Τα έντονα χρώματα στους τοίχους και το παιχνίδισμά τους στο φως του ήλιου, μου πρόσφεραν μία οικειότητα και μία διάθεση να ανακαλύψω τις γειτονιές της. 

Οι απότομες ανηφόρες βεβαιώνουν το γεγονός πως η πόλη απλώνεται πάνω στους τρεις λόφους Νεμπέτ, Τζαμπάζ και Ταξιμ. Προχωρώντας στα στενά σοκάκια συναντάμε μία πλούσια αρχιτεκτονική και διακοσμητική ποικιλία η οποία διαφέρει από πρόσοψη σε πρόσοψη, δείχνοντας έτσι τον πλούτο της αρχιτεκτονικής βουλγαρικής αναγέννησης που άνθισε στην περιοχή. 

 Προσωπικά ενθουσιάστηκα με τις πόρτες των κτιρίων. Εκεί βρίσκεται και το υπέροχο λαογραφικό μουσείο της πόλης το οποίο στεγάζεται στην οικία ενός Έλληνα εμπόρου, του Αργύρη Κουμιουτζόγλου, χτισμένο το 1847. 

Η παλιά πόλη έχει διατηρήσει το ελληνικό της στοιχείο, το οποίο γίνεται περισσότερο εμφανές στην ύπαρξη ορθόδοξων εκκλησιών, όπως είναι η εκκλησία του Κωνσταντίνου κι Ελένης η οποία βρίσκεται ακριβώς δίπλα από το λαογραφικό μουσείο.

Όμως η Φιλιππούπολη δεν υπερηφανεύεται μόνο για την ομορφιά της παλιάς της πόλης. Στην κεντρική αγορά του νησιού κι ακριβώς δίπλα από το μεγάλο τζαμί υπάρχουν τα απομεινάρια του ρωμαϊκού σταδίου το οποίο χτίστηκε από τον Αδριανό, ο οποίος είχε ως πρότυπο το αντίστοιχο στάδιο των Δελφών. Επίσης στην παλιά πόλη δεσπόζει ένα αρχαίο θέατρο χωρητικότητας 7.000 θεατών το οποίο χρονολογείται από τον 2ο αι. μ.Χ. και καταστράφηκε τον 5ο αι. μ.Χ. από τον Αττίλα τον Ούνο. Το θέατρο αυτό είναι το γνωστότερο αρχαίο μνημείο της Βουλγαρίας. 

Μιας και μιλάμε για τέχνη, η πόλη είναι πλούσια σε υπαίθρια καλλιτεχνική έκφραση όπως τεράστια οργανωμένα γκράφιτι, αγάλματα που ξεπροβάλλουν σε κάθε γωνιά της πόλης, αφαιρετικά ψηφιδωτά στους τυφλούς τοίχους κτιρίων και το δραματικό θέατρο το οποίο βρίσκεται στην κεντρική αγορά της πόλης.

Κατηφορίζοντας προς τη νέα πόλη δεν απογοητευόμαστε με την αλλαγή του περιβάλλοντος από τη γραφικότητα του πολιτιστικού στην οικειότητα του αστικού. Και τα νεότερα κτίρια είναι καλαίσθητα, προσπαθώντας να μεταφέρουν την αίγλη της παλιάς πόλης στα επίπεδα της καθημερινής ζωής των κατοίκων. Έτσι έχουμε ένα άκρως πετυχημένο μείγμα του νεοκλασικού ύφους με το μπαρόκ και του γοτθικού ρυθμού με τον βαλκανικό και βουλγαρικό. 

Δύσκολα βαριέται κανείς τον περίπατο στην Φιλιππούπολη. Τα συναισθήματα που σου αφήνει είναι όμορφα. Το διαπιστώνεις καθώς πίνεις το απογευματινό σου καφέ στην κεντρική πλατεία της πόλης η οποία έχει κρατήσει αρχιτεκτονικά στοιχεία του πρόσφατου καθεστωτικού παρελθόντος. Έτσι μία μεγάλη χρονική περίοδος κλείνει αρμονικά στο τελείωμα του περιπάτου.

Η Φιλιππούπολη μπορεί να σου κλέψει πολύ άνετα την καρδιά. Εξάλλου δεν είναι τυχαίος ο πετυχημένος αναγραμματισμός της ονομασίας της στα τείχη της παλιάς πόλης όπου το Plovdin γράφεται Plovediv. 

Η Φιλιππούπολη είναι ένας πολύ κοντινός προορισμός τον οποίον οφείλουμε να επισκεφθούμε κάποια στιγμή μιας και είναι ένα αξιοσημείωτο κομμάτι της βαλκανικής γειτονιάς μας.

Είναι βέβαιο πως κανείς δε θα μείνει απογοητευμένος…