Μπριζίτ Μπαρντό: 5 στιλ που έκανε διαχρονική μόδα το απόλυτο pop icon του 20ου αιώνα

Αντισυμβατική και αιθέρια, η  Μπριζίτ Μπαρντό έγινε το σύμβολο της σεξουαλικής απελευθέρωσης, όρισε το γυναικείο στιλ για τις επόμενες δεκαετίες και αποθεώθηκε για τον νατουραλισμό της. Είναι τόσο ισχυρή η δημόσια εικόνα που έχτισε, που ούτε η ίδια δεν κατάφερε να μουτζουρώσει με τη ρητορική μίσους που υιοθέτησε τα τελευταία χρόνια της ζωής της.

Η Μπριζίτ Μπαρντό τα έζησε όλα, απομυθοποίησε ακόμη και την εικόνα της, απέρριψε τον ίδιο της τον εαυτό. Κι όμως μέσα σε μερικά μόλις χρόνια η «Μπεμπέ» του Γαλλικού κινηματογράφου κατάφερε να γίνει η απόλυτη σταρ, ενσαρκώνοντας μια διαφορετική εκδοχή της μοιραίας γυναίκας, αφήνοντας πίσω της μια πλούσια παρακαταθήκη, όχι μόνο ως ηθοποιός και τραγουδίστρια, αλλά κυρίως ως περσόνα. Αιρετική και προβοκατόρισσα έκανε πάντα ό,τι γούσταρε, σφραγίζοντας τη δεκαετία του 1960 με την ελευθεριότητα που απολάμβανε.

Μπριζίτ Μπαρντό: Φιλοτεχνώντας το είδωλο

Το μεταπολεμικό Παρίσι της δεκαετίας του 1950 ήταν χωρισμένο σε δύο στρατόπεδα. Οι παλαιοσυντηρητικοί από τη μία με τις κλασικές αξίες τους (θρησκεία και οικογένεια) και μια νέα γενιά προοδευτικών ανθρώπων -και ιδιαίτερα γυναικών, υπό την… επήρεια του Φρόιντ, της Σιμόν ντε Μποβουάρ και του Αλμπέρ Καμί, που αναζητούσαν μια νέα ταυτότητα, μια νέα ανάγνωση των κοινωνικών και ερωτικών σχέσεων. Και ένα νέο πρόσωπο πίσω από το οποίο θα συνασπίζονταν, το οποίο έμελλε να κάνει την πρώτη της εμφάνιση στο εξώφυλλο του Elle, μόλις στα 15 της. Βλέπετε η Ελέν Λαζαρέφ, η διευθύντρια του περιοδικού, ήταν καλή φίλη της μητέρας της Μπαρντό και έτσι δεν έχασε την ευκαιρία να την ανεβάσει πρώτη στην «κεντρική σκηνή» της «πόλης του φωτός».

Μεγαλωμένη στο Παρίσι σε μια ευκατάστατη οικογένεια, η Μπαρντό δε χρειάστηκε να παλέψει με δαίμονες, απορρίψεις και οικογενειακά δράματα. Σε όλη της τη ζωή περιβαλλόταν από ένα πέπλο ασφάλειας, που σε συνδυασμό με τη συγκλονιστική ομορφιά της, της έδωσε απλόχερα όλα όσα χρειαζόταν για να πετύχει.

Κάποιος μήνες αργότερα, ο  σκηνοθέτης Μαρκ Αλεγκρέ την κάλεσε σε δοκιμαστικό για την ταινία Les lauriers sont coupés, όπου συναντήθηκε για πρώτη φορά τον επίσης σκηνοθέτη Ρότζερ Βαντίμ, τον άνθρωπο που έμελλε να της αλλάξει τη ζωή. Οι δυό τους παντρεύτηκαν το 1952, όταν εκείνη ήταν μόλις 18 ετών.

Ο  Βαντίμ συνάντησε σε εκείνη την απόλυτη μούσα του, επινοώντας μια σύγχρονη εκδοχή του «αιώνιου θηλυκού», έναν νέο τύπο ερωτισμού, πιο ατίθασου και αντισυμβατικού. Με την ταινία «Και ο Θεός έπλασε τη γυναίκα» ο Ρότζερ Βαντίμ έβγαλε από τη Μπαρντό όλο τη σεξουαλικότητα και τη θηλυκότητα της, χωρίς όμως να την αντικειμενοποιήσει.

Σε αντίθεση με την Μέριλιν -το αντίστοιχο θηλυκό είδωλο στην άλλη άκρη του Ατλάντικου, που όλη της τη ζωή έψαχνε εναγωνίως αποδοχή και αγάπη, η Μπριζίτ  ήταν δυναμική και αυτάρκης. Ερωτεύτηκε με πάθος, αλλά χωρίς εξαρτήσεις. Ακόμα και η εικόνα της ήταν ζωηρή, με τα ατίθασα μαλλιά της να πέφτουν πάνω στους γυμνούς της ώμους.

Από τα μεγαλύτερα της πλεονεκτήματα ήταν ότι γοήτευε και σόκαρε παράλληλα. Ζούσε χωρίς να απολογείται και δεν προσπαθούσε να προκαλέσει- απλά συνέβαινε. Στην προσωπική της ζωή μισούσε τις συμβάσεις και τη δέσμευση, εξάλλου, ερωτευόταν πολύ και συνέχεια. Η ίδια είχε παραδεχτεί ότι ερωτευόταν κάθε εβδομάδα λέγοντας ότι «Κάθε φορά που ερωτεύομαι, πιστεύω πως είναι για πάντα». Οι συντηρητικοί Γάλλοι είναι υπό ένα διαρκές σοκ, καθώς η Μπαρντό αναδεικνύει και στηλιτεύει την υποκρισία τους.

Τελικά παντρεύτηκε συνολικά τέσσερις φορές, παρότι ο γάμος ήταν πολύ cliché για εκείνη. Ακόμα και παντρεμένη όμως, συνέχιζε να ερωτεύεται άλλους άντρες, αρνούμενη να καταπιέσει τα θέλω και την ορμή της. Για την Μπριζίτ ο έρωτας είχε μια απροκάλυπτη απλότητα και εκείνη δεν μπορούσε παρά να κάνει αυτό που ήθελε. Όπως είχε γράψει η Σιμον Ντε Μποβουάρ στο περιοδικό Esquire: «Τα ηθικά παραπτώματα μπορούν να διορθωθούν, αλλά πώς θα μπορούσε να θεραπευτεί η BB από εκείνη την εκθαμβωτική αρετή —τη γνησιότητα; Είναι η ίδια της η ουσία. Ούτε τα χτυπήματα ούτε τα ωραία επιχειρήματα ούτε η αγάπη μπορούν να της την αφαιρέσουν».

Όταν ο Θεός έπλασε την BB

Όλα πάνω της ήταν ελκυστικά. Το σώμα της υπήρξε ένα αμάλγαμα κοριτσίστικης αθωότητας και θριαμβευτικής θηλυκότητας. Τα μαλλιά της έμοιαζαν πάντα ελαφρώς αχτένιστα, σαν να σηκώθηκε μόλις από το κρεβάτι. Τα σαρκώδη χείλη της σε καλούσαν να τα φιλήσεις, ενώ η μπλαζέ έκφραση του προσώπου της έδειχνε ανεπηρέαστη από όσα συμβαίνουν γύρω της.

Το πρόσωπό της, οι εκφράσεις της, το πορτραίτο της θα υιοθετηθούν από γυναίκες σε όλες τις γωνίες της γης, με το copy – paste να συνεχίζεται ακόμη και σήμερα. Κι αν η Κέιτ Μος και η Κλόντια Σίφερ είναι μοντέλα, τι να πει κανείς για τις ηθοποιούς που οικειοποιήθηκαν κάθε πόζα και έκφρασή της. Ας μην πάμε μακριά, η επιρροή της Μπαρντό είναι ξεκάθαρη στα κοντινά πλάνα της Αλίκης Βουγιουκλάκη.

Ακόμη και σήμερα, 50 χρόνια μετά, σχεδόν σε κάθε account στο Instagram θα βρει κανείς τις signature πόζες ή την Μπαρντόνια κουπ, το Choucroute: Τα μισά μαλλιά, δηλαδή, πιασμένα ψηλά και τα υπόλοιπα λυτά.  Μια χαλαρή εκδοχή του αγγλικού «beehive» ή του γαλλικού «chignon», εκλεπτυσμένη αλλά όχι αυστηρή, έδινε μια αίσθηση ανεμελιάς. Η ίδια πάντα έλεγε ότι μπορούσε να το καταφέρει καλύτερα και γρηγορότερα από οποιονδήποτε κομμωτή του Χόλιγουντ.

Κι όμως, παρά την μυθιστορηματική ζωή της η ίδια αποδείχθηκε θαρραλέα ακόμα και όταν αποφάσισε να αποσυρθεί.  «Είμαι η Μπριζίτ Μπαρντό, είμαι πλούσια, πετυχημένη και δυστυχισμένη», αυτό δήλωνε λίγο πριν αποχωρίσει οριστικά από τα κινηματογραφικά πλατό και τα στούντιο ηχογράφησης. Και το τήρησε. Σε αντίθεση με άλλες σταρ, η αποχή της από τον κόσμο που την καθιέρωσε δεν ήταν επικοινωνιακό τέχνασμα, ούτε στιγμιαία ανάγκη. Ήταν επιλογή ζωής και ελευθερίας. Στα 39 της επέλεξε να μείνει μακριά από τα φώτα που την ήθελαν πάντα αψεγάδιαστη και να αφοσιωθεί στην προστασία των ζώων.

Ακόμα και η ταραχώδης σχέση της με το ένα και μοναδικό παιδί που γέννησε, τον Νικολά, αποδεικνύει ότι υπήρξε μια γυναίκα που ζούσε για τον εαυτό της, αδιαφορώντας για τη γνώμη των άλλων. Η μητρότητα για εκείνη έμοιαζε με φυλακή ενώ δεν είχε διστάσει να πει ότι ο γιος της ήταν το αντικείμενο της δυστυχίας της, ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων και μια σειρά από δικαστικές διαμάχες με το ίδιο της το παιδί. Στην αυτοβιογραφία της ανέφερε επίσης ότι είχε κάνει δύο εκτρώσεις, ενώ αποκαλύπτει ότι όταν ήταν έγκυος στον γιο της, προσπάθησε να αυτοκτονήσει. Όλα αυτά στη Γαλλία του 60 που μια γυναίκα όφειλε -πρωτίστως στον εαυτό της- να γίνει καλή μητέρα και σύζυγος. Ωστόσο η Β.Β. δεν επεδίωκε να είναι συμπαθής, προτιμούσε να είναι ειλικρινής και το αποδείκνυε κάθε στιγμή, ακόμη και σε εκείνες που θέλουμε να ξεχάσουμε, όπως για παράδειγμα οι ακροδεξιές απόψεις της για τους μετανάστες και η σκληρή στάση που κράτησε στο #Metoo.

Μπριζίτ Μπαρντό: Το αιώνιο fashion icon

Η Μπριζίτ Μπαρντό είχε το δικό της στιλ, που τελικά καθόρισε εκατομμύρια γυναίκες σε όλον τον κόσμο. Αν και η ίδια διατεινόταν ότι «το στιλ μου είναι ότι δεν έχω στιλ» εντούτοις, κατάφερε να δημιουργήσει μια αέρινη, girly φιγούρα, που έδειχνε ανεπιτήδευτα κομψή και θηλυκή.  Ήταν η πρώτη που έκανε τόσο διάσημες τις μπαλαρίνες, φόρεσε με αυτοπεποίθηση μπικίνι και καθιέρωσε τα off-shoulder μπλουζάκια -γνωστά και ως Bardot Neckline, που αναδείκνυαν το πλούσιο στήθος της. Μόνο που ως Pop Icon, η Μπαρντό έδωσε πολλά περισσότερα στο γυναικείο lifestyle.

Ούσα χορεύτρια η ίδια, η Μπριζίτ ζήτησε από την Ιταλίδα σχεδιάστρια παπουτσιών Ρόουζ Ρεπετό να της φτιάξει ένα ζευγάρι μπαλαρίνες για να τις φορέσει στην ταινία “Και ο Θεός έπλασε τη γυναίκα¨. Έκτοτε τα γλυκά αυτά παπούτσια που φορούσαν οι χορεύτριες στο μπαλέτο, μπήκαν δυναμικά και αμετάκλιτα στην καθημερινή ζωή των γυναικών.

Ωστόσο η πιο επαναστατική στιλιστική της επιλογή ήταν το μπικίνι. Το 1953 η 18χρονη τότε Μπριζίτ φωτογραφήθηε στις Κάννες με ένα μικροσκοπικό φλοράλ μπικίνι, με τις φωτογραφίες να κάνουν τον γύρο του διαδικτύου προκαλώντας παγκόσμιο σοκ στις πουριτανικές κοινωνίες της εποχής. Με bikini εμφανίστηκε και σε αρκετές από τις ταινίες της μεταξύ των οποίων στην ταινία του 1952 «Manina, the Girl in the Bikini» μεταφέροντας τον αισθησιασμό στη μεγάλη οθόνη. 

Τέλος, το off -shoulder μπλουζάκι, σήμα κατατεθέν της έγινε από τα αγαπημένα των νεαρών Γαλλίδων. Το συγκεκριμένο τοπ που αφήνει ακάλυπτους τους ώμους προϋπήρχε, όμως, η επαναστατική εικόνα της Μπριζίτ το έκανε να μοιάζει τρομερά ελκυστικό. Η επιρροή της Μπαρντό ήταν τέτοια που σχεδιαστές όπως ο Pierre Cardin και ο Jean Paul Gaultier εμπνεύστηκαν από το στιλ της, ενσωματώνοντας το στις συλλογές τους. 

Η «μπεμπέ» του γαλλικού κινηματογράφου

Η Μπριζίτ είχε το γαλλικό σινεμά στα πόδια της και αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι στη σύντομη καριέρα της συμμετείχε σε περισσότερες από 47 ταινίες. Το Χόλυγουντ διψούσε επίσης για εκείνη, αν και το απέρριπτε διαρκώς, καθώς έδειχνε να απεχθάνεται την αμερικανική κουλτούρα και τον τρόπο που αυτή είχε εισχωρήσει στα κινηματογραφικά πλατό.

Η καριέρα της εκτοξεύτηκε από νωρίς όταν ο  Βαντίμ της έδωσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο «Και ο Θεός έπλασε τη γυναίκα». Η ταινία ήταν φρέσκια, τολμηρή, πλημμυρισμένη από ερωτισμό, ένας συνδυασμός που προκάλεσε έντονα τη γαλλική κοινωνία της εποχής, απογειώνοντας τη φήμη της. Εφτά χρόνια αργότερα ήρθε στη ζωή της ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ με την «Περιφρόνηση», ένα έργο του Γαλλικού Νέου Κύματος που τη βοήθησε να αποδείξει τις υποκριτικές της ικανότητες. Το 1965 με την κωμική περιπέτεια «Viva Maria!» η Μπαρντό ενίσχυσε την εικόνα της απελευθερωμένης και δυναμικής γυναίκας, που αψηφά τους κανόνες, συνεχίζοντας να αποτελεί πρότυπο γυναικείας χειραφέτησης.

“Je t’aime… moi non plus” …

Η Μπριζίτ Μπαρντό άφησε μια μεγάλη μουσική παρακαταθήκη όχι μόνο ως τραγουδίστρια, αλλά και ως μούσα, αποτελώντας τον λόγο που γράφτηκαν μερικά από τα πιο διάσημα τραγούδια της ιστορίας. Ο θρυλικός τραγουδιστής της γαλλικής μουσικής Σερζ Γκενσμπούρ και η Μπαρντό έζησαν μια κινηματογραφική γνωριμία από την οποία γεννήθηκε το “Je t’aime… moi non plus”. Το 1967 και οι δύο βρίσκονται σε διαφορετικούς γάμους, συνθήκη που δεν τους εμπόδισε από το να βγουν ραντεβού. Η εκτυφλωτική ομορφιά και ο ορμητικός αισθησιασμός της παραλύουν τον Σερζ Γκενσμπούρ, που αδυνατεί να ανταπεξέλθει και φεύγει από τη συνάντηση του απογοητευμένος και σίγουρος ότι την έχασε για πάντα. Λίγες ώρες αργότερα και ενώ βρίσκεται στο σπίτι του, χτυπάει το τηλέφωνο και ακούει τη Μπριζίτ να του ζητά να της γράψει το πιο ερωτικό τραγούδι που είχε υπάρξει ποτέ, προκειμένου να τον συγχωρήσει για το κακό ραντεβού που της πρόσφερε.

Η ηχογράφηση του τραγουδιού έγινε σε ένα στούντιο στο Παρίσι και διήρκησε περίπου δύο ώρες. Ο ηχολήπτης είχε δηλώσει αργότερα ότι είχε δει τους δυο τους σε τρυφερές στιγμές, ενώ οι αναστεναγμοί τους και οι ψίθυροι ακούγονται σε εκείνη την πρώτη ηχογράφηση, η οποία όμως άργησε πολύ να δημοσιευτεί εξαιτίας του τότε συζύγου της Μπαρντό Γκίντερ Ζάκς. Ο Γκενσμπούρ και η Μπαρντό έκαναν αργότερα ένα μοναδικό ντουέτο για το τραγούδι Bonnie and Clyde. Η εμβληματική Γαλλίδα αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλά ιερά τέρατα της μουσικής όπως ο Έλτον Τζον, ο Μπομπ Ντίλαν και οι Red Hot Chili Peppers.

Αναφορικά με τα κομμάτια που τραγούδησε η ίδια το Moi je joue από την ταινία Viva Maria είναι ίσως το πιο γνωστό της, όπως και το νοσταλγικό La Madrague, που είναι αφιερωμένο στο καταφύγιο της, στο σπίτι της στο Σαιν – Τροπέ.

Η Μπριζίτ Μπαρντό που δε θα μπορούσε να είναι τίποτα άλλο από Γαλλίδα δημιούργησε τον μύθο της και έζησε με πλήρη συνείδηση μέσα σε αυτόν, μέχρι το τέλος της πλούσιας ζωής της, αφήνοντας παράλληλα έντονο πολιτιστικο αποτύπωμα. Δεν είναι τυχαίο ότι έγινε η πρώτη διασημότητα που αποτέλεσε πρότυπο για τη Marianne, την αλληγορική γυναικεία μορφή που ενσαρκώνει τη Γαλλική Δημοκρατία, εκπροσωπώντας τις αξίες «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα».

Η  Σιμόν Ντε Μποβουάρ είχε γράψει για την Μπριζίτ Μπαρντό «ελπίζω να ωριμάσει, αλλά να μην αλλάξει» και η Β.Β. την άκουσε. Μέχρι την τελευταία της πνοή παρέμεινε ελεύθερη και αντισυμβατική. Το «αιώνιο θηλυκό», ατίθαση και γνήσια. Η Μπαρντό σκηνοθέτησε τη δική της πραγματικότητα, που υπήρξε συγκλονιστικά γεμάτη και περιπετειώδης, το καλύτερο σενάριο με πρωταγωνίστρια την ίδια.