To «Army Love» του Αλέξανδρου Ρήγα, η ΕΡΤ και άλλες ιστορίες λογοκρισίας
Λογοκρισία, όχι! Μόνο παρατηρήσεις και διορθώσεις περιεχομένου, καλέ!
Περιεχόμενα
«Ο Τύπος είναι ελεύθερος. Η λογοκρισία και κάθε άλλο προληπτικό μέτρο απαγορεύονται»! Αυτά λέει το Σύνταγμα της Ελλάδας στο Άρθρο 14, παράγραφος 2, και ενώ γκουγκλάρουμε για να το βρούμε και πάλι, όταν το γράφουμε αισθανόμαστε συνεχιστές των Σβώλου, Τσάτσου, Κασσιμάτη, άντε, στα πιο ταπεινά και στα μεράκια μας, του Ευάγγελου Βενιζέλου! Και όλα αυτά γιατί, όπως ήδη θα αντιληφθήκατε, το αδηφάγο και ύπουλο τέρας της Λογοκρισίας μπορεί να καραδοκεί πάντα, στις σκιές, για να κατασπαράξει λέξεις, έννοιες, ιδέες, άλλες αντιλήψεις, κριτικές, θέσεις, αντιδράσεις, αντιρρήσεις, αμφιβολίες, δημιουργία και εκφράσεις, πληροφορία και την ανάλυσή της. Κι ας βαφτίζεται πλέον «θεσμικός ή εταιρικός» έλεγχος περιεχομένου!
«Army Love» προς διόρθωση και συμμόρφωση
Λίγο μετά της Παναγίτσας και με τον χαυνωτικό μήνα Αύγουστο, που ό,τι κι αν γίνεται όλοι μας προσποιούμαστε πως δεν έχει συμβεί τίποτα, ο σεναριογράφος, σκηνοθέτης, ηθοποιός, τέλος πάντων, το πολυεργαλείο στο θέμα και στις νυστεριές της κωμωδίας, Αλέξανδρος Ρήγας, διαμαρτυρήθηκε με επιστολή του και κατήγγειλε αυταρχισμό και παρέμβαση στο έργο του από την ΕΡΤ, σχετικά με τη νέα σειρά του, «Army Love».
Τα γυρίσματα της κωμικής σειράς πάγωσαν και, όπως όλα δείχνουν, είναι οριστικό, μιας που η εταιρεία παραγωγής έστειλε εξώδικο στο κανάλι της Μεσογείων, που με τη σειρά του προχώρησε σε καταγγελία της μεταξύ τους σύμβασης. Ο Ρήγας και η πλευρά του λένε πως το κρατικό κανάλι είχε παρεμβάσεις στο σενάριο, λογοκρίνοντας ολόκληρες σκηνές και διαλόγους που αφορούσαν την πολιτική κριτική και τις επιπτώσεις της άσκησης της εξουσίας στην κοινωνία.
Η απάντηση της ΕΡΤ ήταν ταχύτατη και κατηγόρησε την εταιρεία παραγωγής ότι εκείνη ευθύνεται για την καθυστέρηση παράδοσης των επεισοδίων και πως τα προγραμματισμένα επεισόδια ήταν 12, με μόνο 7 να έχουν ολοκληρωθεί, θεωρώντας τις παρεμβάσεις ως συνήθεις παρατηρήσεις – διορθώσεις περιεχομένου! Όπως κάνουν όλα τα κανάλια δηλαδή! Πράγμα εξίσου ασαφές, βέβαια!
Γιατί ναι μεν είναι λογοκρισία εκείνη που επιβάλλεται από νόμους ή υπηρεσίες της κυβέρνησης σε ΜΜΕ και βιβλία, αλλά η θεσμική ή εταιρική, που ασκείται από οργανισμούς, εργοδότες ή πλατφόρμες ψηφιακών μέσων που φιλτράρουν απόψεις, πάλι Λογοκρισία είναι! Και λογοκρισία είναι τόσο ο προληπτικός έλεγχος ενός έργου πριν φτάσει στο κοινό, ώστε να κοπούν κομμάτια ή ολόκληρα έργα, όσο και η απαγόρευση ή απόσυρσή του και η τιμωρία του δημιουργού με τη δημοσίευσή του.
Αυτές οι «παρατηρήσεις και διορθώσεις περιεχομένου», που επιβάλλονται για πολιτικά, θρησκευτικά αίτια ή ιδεολογικές διαφορές και κοινωνικές ηθικές αντιλήψεις, ε, και «Χαριλαριά» να το πεις, λογοκρισία παραμένει! Τι; Όχι;
Όταν δεν καίγονται πια βιβλία και δεν απαγορεύεται η Αντιγόνη και το γράμμα Ζήτα
Για να κάνουμε πάλι, τους κολοσσούς Σβώλο, Τσάτσο, Κασσιμάτη, άντε, στα πιο ταπεινά και στα μεράκια μας, τον Ευάγγελο Βενιζέλο, και εδώ, η τηλεόραση δεν προστατεύεται με τον ίδιο τρόπο που προστατεύεται ο γραπτός Τύπος και το Σύνταγμα λέει πως η ραδιοφωνία και η τηλεόραση υπάγονται στον άμεσο έλεγχο του Κράτους, με σκοπό την «αντικειμενική ενημέρωση» και την «εξασφάλιση της ποιοτικής στάθμης των προγραμμάτων».
Ο έλεγχος γίνεται μέσω του ΕΣΡ, που δεν διαβάζει από πριν σενάρια, αλλά, όταν μια σειρά προβληθεί και περιέχει στοιχεία που προσβάλλουν τη δημόσια αιδώ, προτρέπουν σε βία ή παραβιάζουν την προστασία των ανηλίκων, τότε παρεμβαίνει και βάζει πρόστιμα ή διοικητικές κυρώσεις στα κανάλια, που συνήθως, σκασίλα τους μεγάλη, πληρώνουν και συνεχίζουν τα ίδια και χειρότερα.
Και ναι! Δεν καίγονται, ανατριχιαστικά, βίαια, με φρικτό, ανόσιο τρόπο, βιβλία, όπως στη Ναζιστική Γερμανία ή και στην Ελλάδα του Μεταξά το 1936, που πετάγονταν σε δημόσιες πυρές βιβλία σπουδαίων Ελλήνων και ξένων κλασικών συγγραφέων και, αν μπορούσαν, θα πέταγαν και τους ίδιους!
Ούτε συμβαίνει, όπως στη Χούντα των Συνταγματαρχών το 1967, η παράλογη, αγράμματη, άσχετη, καθολική Λογοκρισία να απαγορεύει από τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη και την Αντιγόνη του Σοφοκλή, ταυτιζόμενο το καθεστώς με τον Κρέοντα, μέχρι το γράμμα «Ζ», που συμβόλιζε τη λέξη «Ζει» για τον Λαμπράκη, αλλά και τη μίνι φούστα!
Και ναι, δεν είναι παραβίαση του Συντάγματος, επειδή το Σύνταγμα απαγορεύει στο Κράτος να σου κλείσει το στόμα με νόμο, αλλά δεν απαγορεύει σε μια εταιρεία να επιλέξει τι θα αγοράσει και τι θα δείξει στο μαγαζί της.
Η ΕΡΤ εδώ δεν είναι κρατικός φορέας που επιβάλλει νόμο, αλλά εμπορικός συμβαλλόμενος.
Όμως, πώς θα ονομάζουμε από δω και μπρος την παρέμβαση στην άποψη του δημιουργού, την αλλοίωση του έργου του, όχι για οικονομικούς, αισθητικούς ή χρονικούς λόγους, αλλά για περιεχόμενο, φράσεις, εκφράσεις και, τελικά, ιδέες πιθανόν «ενοχλητικές» ή «επικίνδυνες»;
Δεν θα το λέμε Λογοκρισία, κρατική ή εταιρική, όμως ας το πούμε κάπως, να συνεννοούμαστε!
