Άγγελος Τερζάκης : Τι σχέση έχει με την αγάπη ο έρωτας; Η αγάπη είναι αυταπάρνηση, ο έρωτας εγωισμός.
10 αποφθέγματα και το κορυφαίο βιβλίο `Μενεξεδένια Πολιτεία` του σπουδαίου πεζογράφου, ο οποίος έφυγε από τη ζωή στις 3 Αυγούστου του 1979.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες πεζογράφους, θεατρικούς συγγραφείς και δοκιμιογράφους της λεγόμενης “γενιάς του `30”. Είναι ο άνθρωπος που έφερε τον αέρα της ανανέωσης στα ελληνικά γράμματα. Μαζί με τον Θεοτοκά είναι οι κύριοι εκφραστές του θεωρητικού προβληματισμού και των αναζητήσεων της γενιάς τους. Δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από τον Άγγελο Τερζάκη.
Τα μυθιστορήματα του Άγγελου Τερζάκη είναι αστικά, απεικονίζοντας την κοινωνία του μεσοπολέμου, όπως βγήκε τραυματισμένη από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Το έργο του το χαρακτηρίζουν: το καταθλιπτικό κλίμα, η ασφυκτική ατμόσφαιρα, οι ήρωες που είναι δέσμιοι των οικονομικών δυσκολιών και των κοινωνικών προκαταλήψεων και η απαισιοδοξία.
Η “Μενεξεδένια Πολιτεία” είναι το πρώτο θεατρικό έργο του. Το ιστορικό δράμα “Αυτοκράτωρ Μιχαήλ”, σημειώνει και αυτό μεγάλη επιτυχία. Τότε είναι που ο σπουδαίος λογοτέχνης διορίζεται γενικός γραμματέας του Εθνικού Θεάτρου, το οποίο υπηρετεί από διάφορες θέσεις έως το 1971.
Το 1957 δημοσιεύει τη “Μυστική ζωή”. Με αυτό ο Τερζάκης κλείνει τον κύκλο των πεζογραφικών του έργων, ο οποίος ξεκίνησε το 1930 με τους Δεσμώτες και συμπεριέλαβε οκτώ μυθιστορήματα.
Η “Μενεξεδένια Πολιτεία” είναι ένα γνήσιο αθηναϊκό μυθιστόρημα που άφησε εποχή, ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα τόσο του συγγραφέα, όσο και του λογοτεχνικού ρεύματος που κυριάρχησε τη δεκαετία του 1930. Μπορεί ο τίτλος να είναι παραπλανητικός, ωστόσο, η μενεξεδένια πολιτεία είναι η ΑΘήνα. Μια πόλη που σταδιακά αρχίζει να χάνει την ειδυλλιακή της όψη, ενώ η ζωή των ηρώων που περιγράφει ο συγγραφέας είναι άχαρη.
Αναφέρεται στην ιστορία μιας αστικής οικογένειας και του στενού περιβάλλοντός της. Η πλοκή της εξελίσσεται στην Πλάκα με επίκεντρο την οικογένεια Μαλβή, που αποτελείται από έναν άβουλο και ασήμαντο πατέρα, μια όμορφη και φιλόδοξη μητέρα που τελικά εγκαταλείπει την οικογένεια, και τα παιδιά που καλούνται να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.
Κάποια μέρη της “Μενεξεδένιας Πολιτείας”, όπως η περιφορά του Επιταφίου της Μεγάλη Παρασκευή στην Πλάκα, η περιγραφή της Αθήνας ιδωμένης από εκείνο το δάσος, η ερωτική σκηνή στο Δαφνί, ο θάνατος του πατέρα, θεωρούνται κλασικά…
Επέλεξα αποφθέγματά του Άγγελου Τερζάκη από τα έργα του και σας τα παραθέτω…
Το μεγαλείο του έρωτα βρίσκεται στην προσφορά. Όχι σ’ αυτό που παίρνεις.
Τι άλλο είναι ο έρωτας , λογουχάρη, από ένας βασανισμός του ενός για τον άλλο, του ενός από τον άλλο;
Τι σχέση έχει με την αγάπη ο έρωτας; Η αγάπη είναι αυταπάρνηση, ο έρωτας εγωισμός.
Η ομορφιά του έρωτα δε βρίσκεται στην αιωνιότητα, βρίσκεται στην προσωρινότητα!
Λένε τον παράνομο έρωτα πρόστυχο. Ψέματα! Ο νόμιμος έρωτας είναι ο πρόστυχος, γιατί έχασε αυτό το μυστηριακό, το αμαρτωλό, το μαρτύριο που σε ξεσκίζει.
Οι άλλοι αγαπούν τον άνθρωπο για ό,τι είναι. Εγώ τον αγαπώ γι’ αυτό που θα μπορούσε να είναι.
Από τους δέκα ανθρώπους που σου ζητάν τη γνώμη σου για κάτι, οι εννέα το κάνουνε μονάχα για να σου πούνε τη δική τους.
Αν κάποιος ανεκάλυψε την αγάπη, (…) αυτός ο κάποιος είναι ο άνθρωπος. Την ανεκάλυψε σε πείσμα του Θεού!
Να βλέπουμε τον κόσμο, τη Δημιουργία ολάκερη, παραδομένη στην αλληλοεξόντωση, κυλισμένη στο αίμα, να σπαράζει και ν’ αχνίζει, να βλέπουμε τη Φύση εχθρό ορκισμένο του ανθρώπου, και να λέμε το Δημιουργό αγαθό, αυτό – συμπαθάτε με – είναι κάτι που δεν το καταλαβαίνω.
Φαίνεται πως η εντολή της ζωής είναι τέτοια: να ιδρώσεις, να σκοντάψεις, να δακρύσεις, ώσπου, μέσα στην απέραντη βουρκοθάλασσα, ν’ αγγίξεις κάποια στιγμή με τ’ ακροδάχτυλα το σπάνιο διαμάντι της χαράς, που μόλις το βρεις το χάνεις, κι αρχίζεις πάλι από την αρχή.
