Η μεγάλη Απάτη της Ιδεολογίας
Η Ιδεολογία δεν είναι κάτι για να ακολουθούν οι πολιτικοί. Είναι όμως το κατάλληλο εργαλείο για να διαχειρίζονται τις μάζες.- Από τον Άρη Τερζόπουλο
«Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ –ΑΝΕΛ είναι η μεγαλύτερη πολιτική απάτη της μεταπολίτευσης»,«Στην κυβέρνηση αξίζουν 3 Όσκαρ: Το Όσκαρ της αποτυχίας, το Όσκαρ του τυχοδιωκτισμού και το Όσκαρ του διχασμού», «H Δημοκρατική Συμπαράταξη δεν είναι γραφείο εύρεσης υπουργικών χαρτοφυλακίων για την επόμενη κυβέρνηση». Αυτά δήλωνε κάποτε ο Θάνος Μωραΐτης, αλλά μόλις του προτάθηκε η θέση του Υφυπουργού Υποδομών τα ξέχασε.
Είναι μια πολύ αποκαλυπτική περίοδος αυτή που περνάμε, όπου οι ιδεολογίες γίνονται φύλλο και φτερό όταν έρχονται αντιμέτωπες με το προσωπικό συμφέρον. Γιατί αυτό είναι το μεγάλο θέμα της πολιτικής για τα τελευταία 100 περίπου χρόνια. Πως να ξεχωρίσουμε τον Ιδεολόγο από τον Συμφεροντολόγο.
Ήταν τότε περίπου, πριν από 100 και κάτι χρόνια, που έγινε σαφής ο διαχωρισμός ανάμεσα στον Κομμουνισμό και τον Καπιταλισμό και που συχνά εκφράζεται και με την ατελή διάκριση Αριστερά-Δεξιά, χωρίς κανείς απ` όσους ισχυρίζονται πως είναι το ένα ή το άλλο ιδεολογικά, να μπορεί να πει τι είναι αυτό που εκφράζει η ιδεολογία του. Γιατί πολύ συχνά αυτό που υποτίθεται πως είναι το ένα στην πράξη καταλήγει να είναι το άλλο.
Η δημιουργία του Καπιταλισμού και του Κομμουνισμού ξεκίνησε λίγο παλιότερα και υπήρξε μια ανάγκη της εποχής. Η βιομηχανική επανάσταση είχε αρχίσει ήδη να εξαπλώνεται παντού και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τεράστιες μάζες, που μέχρι τότε ζούσαν απομονωμένες στα χωράφια τους ή στα μικρά χωριά τους, να βρεθούν σε αστικό περιβάλλον και να εργάζονται σε κάποια βιομηχανία. Αυτό το φαινόμενο δημιούργησε δυο προβληματισμούς. Ο πρώτος ήταν το ότι οι τεράστιες συγκεντρωμένες μάζες, θα μπορούσαν εύκολα να διαμορφωθούν σε ριζοσπαστικά επαναστατικά σύνολα. Άλλο να βρίσκεται ένα επαναστατικό μυαλό απομονωμένο στο χωράφι του, όπου θα μπορούσε να επηρεάσει μόνο τις ντομάτες ή το καλαμπόκι που καλλιεργούσε και άλλο να βρίσκεται στο κέντρο μιας συγκεντρωμένης μάζας στον αστικό χώρο ή έστω μέσα σ` ένα εργοστάσιο.
Το δεύτερο και επίσης εξ ίσου σοβαρό ήταν το ότι κανείς δεν ήξερε τότε,ποιος θα ήταν ο καλύτερος διαχειριστής της βιομηχανίας. Το Κράτος που έχει το μειονέκτημα να είναι δυσκίνητο ή ο ιδιώτης που είναι μεν πιο ευέλικτος αλλά που κανείς δεν ήξερε σε ποια δύναμη θα οδηγούσε ο συγκεντρωμένος πλούτος του ή σε ποιες κοινωνικές αντιθέσεις.
Εμείς μπορεί να ψηφίζουμε και να νομίζουμε ότι κάτι κάνουμε, αλλά οι σπουδαίες για την ανθρωπότητα αποφάσεις παίρνονται μέσα σε κλειστά γραφεία. Έπρεπε σε κάποιο μέρος του κόσμου να εφαρμοστεί ο κρατικός καπιταλισμός, δηλαδή ο κομμουνισμός και η πραγματικότητα να αποφασίσει ποιος θα ήταν ο καλύτερος διαχειριστής. Αλλά σε κάποιο μέρος όχι πολύ “κεντρικό” ώστε να είναι σχετικά ελέγξιμο. Η ευκαιρία δόθηκε όταν η Ρωσία κατέρρευσε στο τέλος του Πρώτου Παγκόσμιου Πόλεμου. Η τσαρική εξουσία κατέρρευσε μαζί με την Ρωσία και στην θέση του Τσάρου ήρθαν οι Μπολσεβίκοι που δημιούργησαν ένα εξ ίσου ολοκληρωτικό καθεστώς-ίσως και περισσότερο- όσο αυτό του Τσάρου.
Η Ιστορία έδωσε την απάντηση της μετά από 70 περίπου χρόνια.
Αλλά οι ιδεολογίες παρέμειναν. Με μια υποσημείωση. Τις ιδεολογίες καλούνται να τις εφαρμόσουν άνθρωποι. Και το κυρίαρχο στον άνθρωπο δεν είναι η ιδεολογία, αλλά το ένστικτο της επιβίωσης, που σε ανθρώπινα μέτρα μεταφράζεται σε προσωπικό συμφέρον. Σε κάθε εκατό ηγέτες που παρουσιάζονται σε όλα τα μέρη του κόσμου, ίσως μόνο ένας βάζει το συμφέρον της κοινωνίας ή της χώρας του πάνω από το προσωπικό του συμφέρον. Και αυτός συνήθως δεν έχει καλό τέλος. Η κυρίαρχη ιδεολογία πάνω από Κομμουνισμούς και Καπιταλισμούς, από Αριστερές και Δεξιές, είναι και ήταν πάντα ο Συμφεροντολογισμός.
Στην Ελλάδα οι δυο ιδεολογίες συγκρούστηκαν με δραματικό τρόπο στην διάρκεια του Εμφυλίου με πολλά θύματα και από τις δυο μεριές. Μια σύγκρουση κουτή και αναίτια μια και η Συμφωνία της Γιάλτας είχε καθορίσει την μοίρα ολόκληρης της Ευρώπης και μαζί και της Ελλάδας. Η Ελλάδα θα ανήκε στην Δύση και δεν επρόκειτο να γίνει κομμουνιστική χώρα.
Τα χρόνια που ακολούθησαν την πτώση της δικτατορίας το 1974, η Αριστερά επανήλθε δριμύτερη. Τότε λεγόταν Σοσιαλισμός και το κόμμα που τον εξέφραζε ήταν το Πασόκ με ηγέτη τον Ανδρέα Παπανδρέου και με κυρίαρχα συνθήματα “Έξω από την ΕΟΚ έξω από το ΝΑΤΟ”. Οι δεξιοί αστοί είχαν τρομοκρατηθεί τότε, μια και ο απειλητικός Ανδρέας έμοιαζε να εννοεί όσα έλεγε και ότι αν επικρατούσε ο Ανδρέας και το Πασόκ, η Ελλάδα θα γινόταν σοσιαλιστική χώρα. Ανοησίες… Όσοι ήξεραν καλά την Συμφωνία της Γιάλτας, ήξεραν πως όλα αυτά ήταν κουταμάρες. Ο Ανδρέας ήταν μια αναγκαιότητα, που είχε αποφασιστεί καιρό πριν μέσα σε κλειστά δωμάτια, ο απαραίτητος “χρήσιμος άνθρωπος”, για να χειραγωγήσει την αριστερή μάζα. Το Πασόκ κέρδισε την εξουσία, αλλά η Ελλάδα παρέμεινε και στην ΕΟΚ και στο ΝΑΤΟ. Λίγο μετά απαντώντας σε μια ερώτηση σε σχέση με το γιατί δεν τήρησε αυτά που εξήγγειλε είπε: “Άλλο η Κυβέρνηση, άλλο το κόμμα”. Σε μια συνέντευξη του στο CNN το ξεκαθάρισε ακόμη περισσότερο : “Μην κοιτάτε τι λέω, αλλά τι κάνω”.
Η εμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα στο πολιτικό προσκήνιο στην διάρκεια των Μνημονίων, έχει πολλές αντιστοιχίες με τη εμφάνιση γύρω στα 35 χρόνια πριν του Ανδρέα Παπανδρέου. Τα Μνημόνια που θα εφαρμόζονταν στην Ελλάδα θα δημιουργούσαν από τα πράγματα ένα αριστερό ρεύμα και υπήρχε η ανάγκη κάποιος να το διαχειριστεί. Καθώς όμως δεν ήταν σαφές προς τα που θα πήγαινε το κύμα της αντίθεσης, υπήρξε πρόνοια ώστε να δημιουργηθούν πολλές και διαφορετικές εκφράσεις, ώστε να είναι καλυμμένες όλες οι απόψεις. Είχαν μάλιστα υπολογιστεί όλα τόσο σωστά, ώστε να υπάρχουν πάντα οι απαραίτητες πλειοψηφίες και οι άνθρωποι, εκείνοι οι πρόθυμοι που θα άλλαζαν όσα υποστήριζαν πριν για μια θέση στο μέλλον. Εξ άλλου από την αρχή εκείνη η συγκυβέρνηση της αυτοαποκαλούμενης “ριζοσπαστικής Αριστεράς” με του εθνικιστές του Πάνου Καμμένου, ήταν αρκετή γι αυτό το ιδιαίτερο σαρκαστικό χιούμορ που διαθέτουν οι άνθρωποι που αποφασίζουν πίσω από κλειστές πόρτες, όταν θέλουν να ειρωνευτούν την μάζα, η οποία συνήθως δεν βλέπει ούτε δέκα πόντους πέρα από την μύτη της.
Ο Αλέξης Τσίπρας ξεκαθάρισε κι αυτός τι συνέβη και υπέγραψε το Τρίτο Μνημόνιο ενώ είχε υποσχεθεί ότι το πρώτο που θα έκανε θα ήταν να σκίσει τα Μνημόνια με ένα Νόμο και ένα άρθρο. “Είχαμε αυταπάτες” είπε ο Αλέξης. Μπορείς να το πεις κι έτσι…
Και τώρα περνάμε σιγά σιγά σε μια άλλη εποχή, που θα πρέπει να εκφραστεί για όσα θα προκύψουν μετά τις εκλογές και για όσα ήδη φαίνονται στον ορίζοντα, μερικά από τα οποία δεν είναι πάντα τόσο ευχάριστα.
Οι ιδεολογίες είναι καλές και χρήσιμες. Έχουν αποδειχτεί ιστορικά πως είναι το καλύτερο “εργαλείο” για την διαχείριση της μάζας και γι αυτό παρ` όλο που δεν εκφράζουν σχεδόν τίποτα και επίσης πολύ συχνά το αντίθετο από αυτό που υποτίθεται ότι εκφράζουν, θα εξακολουθούν να υπάρχουν μέχρις ότου αντικατασταθούν από κάτι πιο “σύγχρονο”. Θα σας ειδοποιήσουμε όταν έρθει η ώρα.
Μέχρι τότε το μόνο που ξεχωρίζει αυτούς που κυβερνούν είναι η προσωπική ικανότητα τους στην διακυβέρνηση. Η κοινωνική ζωή δημιουργεί πολλά προβλήματα και χρειάζεται μεγάλη ικανότητα για να βρίσκεις πάντα τις καλύτερες λύσεις. Όμως τίποτα δεν μπορεί να γίνει αν η ίδια η κοινωνία δεν καταλαβαίνει τι είναι τι. Ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα όταν μια κοινωνία έχει ιδιαίτερα ανεπτυγμένες τις αυτοκτονικές τάσεις, όπως η δική μας φερ` ειπείν, που σ`αυτό το σπορ κατέχει ένα από τα καλύτερα ρεκόρ παγκοσμίως.
