Η παράλογη εγκληματικότητα της εποχής μας
Τι μπορεί να κάνει ένα πατέρα να σηκώσει το πιστόλι και να σκοτώσει την 3 ετών κόρη του αφού πρώτα είχε σκοτώσει την γυναίκα και την πεθερά του;
Ποιος ξέρει τι να σκεφτόταν ο Χρήστος Ζαπαντιώτης αυτήν την μιάμιση ώρα που κάθισε μόνος σπίτι του, δίπλα στους νεκρούς που είχε αφήσει πίσω του, πριν στρέψει τελικά στο όπλο και εναντίον του εαυτού του, ολοκληρώνοντας έτσι την τραγωδία. Με κάποιο τρόπο μπορεί να μας μοιάζει κατανοητό, το ότι πάνω στην ένταση του καυγά, με την γυναίκα και την πεθερά του και σε μια σχέση που όπως δείχνουν τα πράγματα δεν πήγαινε καλά, να βγει εκτός εαυτού, καθώς όπως λένε οι μέχρι στιγμής πληροφορίες, δεν του παραχωρούσαν το σπίτι που ήθελε. Ακόμη κι αυτό είναι ακραίο, αλλά ας πούμε πως είναι κατανοητό, πάνω στην ένταση του καυγά και εν βρασμώ ψυχής, όπως λέμε, να πυροβολήσει και να σκοτώσει την γυναίκα του και την πεθερά του. Η συνέχεια δεν μας είναι κατανοητή. Πως παίρνεις το όπλο και το στρέφεις πάνω σε ένα τρίχρονο παιδί, που είναι και το παιδί σου και το σκοτώνεις; Όλο μαζί σε εμάς που το πληροφορούμαστε μοιάζει παράλογο.
Υπήρχε μια άλλη εποχή, αρκετές δεκαετίες πριν, που τα εγκλήματα ήταν σπάνια. Συνήθως εγκλήματα πάθους ή συμφέροντος, που θα απασχολούσαν την κοινή γνώμη για μήνες. Μετά σε κάπως πιο κοντινές δεκαετίες τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν και τα εγκλήματα έγιναν πιο συχνά και κάθε τόσο όλο και πιο παράλογα. Και δεν είναι μόνο στην Ελλάδα. Είναι σε όλον τον κόσμο.
Πριν από κάποιο καιρό, στην Αμερική, ένας πρώην στρατιωτικός πήρε το όπλο και άρχισε να πυροβολεί το πλήθος που παρακολουθούσε μια συναυλία. Και δεν ήταν ο μόνος. Είναι γεγονότα επαναλαμβανόμενα, τα εγκλήματα από μοναχικούς δράστες που παίρνουν ένα όπλο και σκοτώνουν αδιακρίτως.
Τζιχαντιστές παίρνουν τα αυτοκίνητα τους και πέφτουν πάνω στο πλήθος ή ανατινάζονται έχοντας στο μυαλό τους το πως να σκοτώσουν όσο περισσότερους ανθρώπους μπορούν. Κάποι άλλοι, στην Μέση Ανατολή, ακόμη και παιδιά, έπιαναν του γονατισμένους αιχμαλώτους από τα μαλλιά και τους έκοβαν τον λαιμό και μετά έστελναν το βίντεο στους λαούς της Δύσης για να δουν τις τους περιμένει.
Είναι φανερό πως στην εποχή μας κάτι έχει αλλάξει. Υπήρχε μια άλλη εποχή, αμέσως μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, που ο κόσμος κουρασμένος από την μεγάλη σφαγή που τέλειωσε με την ρίψη μιας ατομικής βόμβας, είχε αρχίσει μια πορεία που έκανε πολλούς να ελπίζουν πως ένας καλύτερος κόσμος είναι δυνατός.
Αλλά δεν είναι.
Ο άνθρωπος παραμένει το πιο άγριο ζώο της φύσης και είναι ένα σχετικό ευτύχημα το ότι ακόμη καταφέρνουμε να ζούμε σχετικά πολιτισμένα.
Η εποχή μας έχει ξεπεράσει κάποιο όριο. Είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσουμε το που και πως ξεπεράστηκε αυτό το όριο. Οι κοινωνίες έτσι όπως ζουν σήμερα, έχουν υποστεί μια συνεχή εξοικείωση με το δεδομένο του θανάτου. Σε κάποιες άλλες εποχής που η επαφή και η επικοινωνία δεν είχαν τις δυνατότητες που υπάρχουν σήμερα, μακρινά γεγονότα δεν θα έφταναν ποτέ στην γνώση μας. Σήμερα με την υπερπληροφόρηση που υπάρχει ότι και να συμβεί σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου, το μαθαίνουμε σχεδόν άμεσα. Και επειδή ειδήσεις είναι συχνά τα δυσάρεστα νέα, βομβαρδιζόμαστε όλοι καθημερινά με δυσάρετσες ειδήσεις που συχνά περιέχουν τον θάνατο. Έτσι έχουμε εξοικειωθεί με την διέα του θανάτου και αυτό δυσκολεύει το να ξεχωρίσουμε τα όρια ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο.
Αυτό όμως δεν είναι αρκετό για να κάνει κατανοητή την παράλογη εγκληματικότητα της εποχής μας. Είναι ένας από τους λόγους αλλά όχι ο βασικός.
Ο βασικός λόγος είναι η μεγάλη ένταση που έχει φέρει η σημερινή εποχή. Είναι κατ` αρχάς τα μεγάλα και δυσεπίλητα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μεγάλες μάζες του πληθυσμού σχεδόν σε όλα τα μέρη της Γης. Και συγχρόνως η εντύπωση πως ζούμε σε έναν άδικο κόσμο. Ο πλούτος έχει συγκεντρωθεί στα χέρια λίγων σε δυσανάλογο βαθμό και αυτό δημιουργεί ένα φαινόμενο που στα αγγλικά ονομάζεται friction. To friction δημιουργεί ένταση και πίεση. Όμως ακόμη και αν δεν το αντιλαμαβανόμαστε, είμαστε όλοι συνδεδεμένοι, μέσα από αυτό που ονομάζεται-πάλι στα αγγλικά- morfogenetic field. Στα ελληνικά Μορφογενετικό Πεδίο.
Η μεγάλη πίεση και η μεγάλη ένταση που υπάρχει σε όλο τον κόσμο, εκφράζεται συνηθως από τους πιο “ευαίσθητους” αποδέκτες, που τους οδηγεί στο να ξεπεράσουν τα όρια, πέρα από τις ιδιαίτερες συνθήκες που εμφανίζονται σε κάθε περίπτωση. Αν κάποιος άλλος βρισκόταν στην θέση του πρωταγωνιστή της προχθεσινής τραγωδίας, είναι μάλλον σίγουρο ότι δεν θα έφτανε σε αυτά τα άκρα. Ο συγκεκριμένος , παρ` όλο που φαινομενικά το επάγγελμα του ήταν να αντέχει στην πίεση, βγήκε έξω από τα όρια.
Κάθε έγκλημα είναι μια ξεχωριστή περίπτωση και θα πρέπει να εξετάζεται αυτοτελώς, αλλά το ανησυχητικό γεγονός είναι ότι τα εγκλήματα, που σε μεγάλο βαθμό φαίνονται -αλλά και είναι συχνά-παράλογα δεν παύουν να πολλαπλασιάζονται.
Η εποχή μας δεν θα πάψει να εκφράζεται με τέτοια περιστατικά παράλογης βίας. Οι αιτίες που τα προκαλούν δεν πρόκειται να κελείψουν σύντομα. Η πίεση και η ένταση που δημιουργεί η εποχή μας, για την ώρα δεν έχει λύση.
