Βιολάντα: Πέντε γυναίκες, μία νύχτα, καμία επιστροφή

Πέντε γυναίκες δεν γύρισαν σπίτι τους από τη βάρδια και αυτό δεν είναι «ατύχημα»

Υπάρχουν ειδήσεις που τις διαβάζεις μηχανικά κι υπάρχουν άλλες που σε σταματούν. Που σε κάνουν να αφήνεις το κινητό κάτω και να σκέφτεσαι: θα μπορούσε να είναι οποιαδήποτε από εμάς.

Η έκρηξη στη βιομηχανία «Βιολάντα» στα Τρίκαλα δεν είναι απλώς ένα ακόμη τραγικό γεγονός στο αστυνομικό δελτίο. Είναι πέντε γυναίκες που πήγαν στη δουλειά τους και δεν γύρισαν ποτέ. Πέντε μητέρες, εργαζόμενες, άνθρωποι που έκαναν το αυτονόητο: δούλευαν για να ζήσουν.

Και τελικά, πέθαναν εκεί.

Δεν ήταν «η κακιά στιγμή».

Κάθε φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο, υπάρχει ένας πειρασμός. Να το πούμε «ατύχημα». Να το αποδώσουμε στη «μοίρα», στην «κακιά στιγμή», σε μια ατυχία που δεν μπορούσε να προβλεφθεί.

Όμως η εργασία δεν είναι ρώσικη ρουλέτα. Δεν μπαίνει κανείς σε ένα εργοστάσιο αποδεχόμενος σιωπηλά ότι μπορεί να μη βγει ζωντανός. Η νυχτερινή βάρδια δεν είναι συνώνυμο του κινδύνου. Δεν θα έπρεπε να είναι.

Όταν πέντε άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στον ίδιο χώρο εργασίας, την ίδια στιγμή, κάτι δεν λειτούργησε. Και αυτό το «κάτι» δεν μπορεί να κουκουλωθεί πίσω από γενικόλογες ανακοινώσεις και τυπικές έρευνες.

Οι γυναίκες πίσω από τους αριθμούς

Δεν ήταν απλώς «πέντε νεκρές».

Ήταν γυναίκες που είχαν παιδιά να ξυπνήσουν το πρωί.

Γυναίκες που άφησαν το σπίτι τους για μια βάρδια που έμοιαζε ίδια με όλες τις άλλες.

Γυναίκες που πιθανότατα σκέφτονταν τι θα μαγειρέψουν την επόμενη μέρα ή αν θα φτάσουν εγκαίρως στο σχολείο.

Και τώρα, αυτά τα παιδιά μεγαλώνουν χωρίς μητέρα.

Όχι από αρρώστια. Όχι από τροχαίο.

Αλλά από τη δουλειά.

Η ευθύνη δεν είναι αφηρημένη

Η έρευνα θα δείξει τα αίτια. Τεχνικές εκθέσεις, πραγματογνωμοσύνες, πορίσματα. Όλα απαραίτητα. Αλλά ας μην κοροϊδευόμαστε: το βασικό ερώτημα είναι απλό.

Ήταν ο χώρος ασφαλής;

Τηρούνταν όλα τα πρωτόκολλα;

Είχε ελεγχθεί επαρκώς;

Υπήρχαν προειδοποιητικά σημάδια;

Και αν υπήρχαν, ποιος τα αγνόησε;

Η ευθύνη δεν είναι θεωρητική. Είναι συγκεκριμένη. Και δεν αφορά μόνο μία εταιρεία. Αφορά ένα ολόκληρο σύστημα που συχνά αντιμετωπίζει την ασφάλεια ως κόστος και όχι ως υποχρέωση.

Όταν η κοινωνία σωπαίνει, η τραγωδία επαναλαμβάνεται

Σήμερα όλοι μιλούν για τη «Βιολάντα». Αύριο, η επικαιρότητα θα αλλάξει. Κι αν δεν αλλάξει κάτι ουσιαστικό, κάποια άλλη οικογένεια, σε κάποιο άλλο εργοστάσιο, θα ζήσει το ίδιο.

Η μνήμη αυτών των πέντε γυναικών δεν πρέπει να εξαντληθεί σε ένα συλλυπητήριο μήνυμα. Αν δεν οδηγήσει σε πραγματικούς ελέγχους, αυστηρότερη εποπτεία και μηδενική ανοχή στην προχειρότητα, τότε θα έχουμε αποτύχει όλοι.

Γιατί η δουλειά δεν είναι θυσία και κανένα μεροκάματο δεν αξίζει μια ζωή.

Αν αυτή η ιστορία κλείσει απλώς με ένα πόρισμα, αν χαθεί μέσα σε φακέλους, δικαστικές καθυστερήσεις και «θα δούμε», τότε δεν θα μιλάμε απλώς για πέντε χαμένες ζωές. Θα μιλάμε για μια κοινωνία που έμαθε να αντέχει το αδιανόητο. Που συμβιβάστηκε με την ιδέα ότι κάποιοι άνθρωποι πεθαίνουν «στη δουλειά» σαν να είναι μέρος του επαγγέλματος. Δεν είναι. Δεν ήταν ποτέ. Και αν δεν το πούμε καθαρά, δυνατά και επίμονα, τότε το επόμενο όνομα που θα γραφτεί σε μια τέτοια είδηση θα βαραίνει όλους μας. Γιατί η σιωπή, σε αυτές τις τραγωδίες, δεν είναι ουδετερότητα, αλλά συνενοχή.