Το χαμένο μπρελόκ του Ανδρέα
Τι θα έκανε σήμερα ο Ανδρέας Παπανδρέου για να επιβιώσει πολιτικά και να διεκδικήσει ξανά την εξουσία;
Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν περνάει και την καλύτερη του περίοδο. Από τη μια, η αμετακίνητη βελόνα και από την άλλη τα εσωκομματικά «αντάρτικα» με πρώτο και καλύτερο αυτό του Χάρη Δούκα, δημιουργούν ένα κλίμα μόνιμης δυσφορίας στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Κι όλα αυτά ενάμιση χρόνο μετά τις εσωκομματικές εκλογές που τον ανέδειξαν αρχηγό -σημειωτέον-για δεύτερη φορά.
Και μιας και μιλάμε για «βελόνες» δεν μπορώ να μη σταθώ σε ένα βίντεο που ανέβασε ο Παύλος Γερουλάνος από την εκδήλωση της κοπής της πίτας του. Storytime: περιέγραφε τη συνάντηση του με ένα πολίτη-σεκιουριτά στο επάγγελμα, όπως είπε -ο οποίος μόλις τον είδε του φώναξε «Έλα Πασοκάρα». Και πριν προλάβει να φύγει, έβγαλε από την τσέπη του ένα μπρελόκ. Διπλής όψης. Με τη φωτογραφία του Ανδρέα Παπανδρέου να φιγουράρει και στις δύο πλευρές.
Ο Γερουλάνος περιέγραψε το περιστατικό με εμφανή ενθουσιασμό. Τόσο, που στο τέλος ευχαρίστησε δημόσια μέσα από την καρδιά του τον άνθρωπο-ο οποίος βρισκόταν ανάμεσά στους παρευρισκομένους – λέγοντας πως του θύμισε τρεις φράσεις που συνοψίζουν την ουσία του κόμματος: «Από το λαό, Με το λαό, Για το λαό». Όσο κι αν αυτό ακούγεται λίγο παράδοξο από το στόμα του Γερουλάνου θα το αποδώσω καλύτερα στη γνωστή ρήση του Αβραάμ Λίνκολν «government of the people, by the people, for the people».
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δεν ξέρω αν το περιστατικό ήταν αυθόρμητο ή επιμελώς σκηνοθετημένο. Σε κάθε περίπτωση η επιλογή του να το συμπεριλάβει στην ομιλία του ήταν επικοινωνιακά έξυπνη.
Γιατί ο Παπανδρέου πάντα προκαλούσε ενθουσιασμό στο κοινό του. Κάποια περίοδο ίσως και ρίγη συγκίνησης διαπερνούσαν το πλήθος που τον άκουγε σχεδόν εκστασιασμένο να μιλάει πότε ριζοσπαστικά, πότε φουσκώνοντας τους με περηφάνια και πότε «κλείνοντας το μάτι» με υποσχέσεις και παροχολογία.
Και κάπως έτσι, δεκαετίες μετά, ένα μπρελόκ στην τσέπη θυμίζει τις άλλοτε ένδοξες μέρες του ΠΑΣΟΚ. Νοσταλγικές για τους φανατικούς του Ανδρέα που είναι ταυτισμένος με τις μεγάλες στιγμές του κόμματος και της ευμάρειας -το παλιό, καλό ορθόδοξο ΠΑΣΟΚ- κι ας ξεχνούν ή επιλέγουν να αγνοούν τα δεινά που κληροδότησε στη χώρα. Τη νοοτροπία της δημοσιονομικής ανεμελιάς και κρεπάλης, όπως γράφει και ο Θανάσης Διαμαντοπουλος στο βιβλίο του «Οι Πρωθυπουργοί της Μεταπολίτευσης» περιγράφοντας την πρώτη περίοδο διακυβέρνησης Παπανδρέου.
Σε ένα όμως φαντασιακό επίπεδο, αναρωτιέμαι, τι θα έκανε σήμερα ο Ανδρέας για να επιβιώσει πολιτικά και να διεκδικήσει ξανά την εξουσία; Ο Ανδρέας ήταν αδιαμφισβήτητα ένας πολιτικός που ήξερε να εμπνέει. Να μετατρέπει την πολιτική σε πάθος. Ένας χαρισματικός λαοπλάνος που ισορροπούσε μαεστρικά ανάμεσα στο όραμα και την παροχολογία πουλώντας κάθε φορά το παραμύθι του.
Τον φαντάζομαι στη συνεδρίαση της ΚΟΕΣ να δίνει κανονική παράσταση. Να σκηνοθετεί κάθε νεύμα, κάθε παύση, κάθε βλέμμα. Και στο τέλος να αφήνει πίσω του κι ένα σύνθημα που θα έμενε. Όχι σαν αυτό το άχρωμο «αναγέννηση της προοδευτικής παράταξης της σύγχρονης κεντροαριστεράς».
Πιθανότατα αν ήταν σήμερα στη θέση του Νίκου Ανδρουλάκη, το ΠΑΣΟΚ δεν θα έπασχε από εσωστρέφεια. Θα έπασχε ίσως από προσωπολατρία κι άλλου είδους παθογένειες. Θα είχε όμως καθαρο στίγμα. Θα ήξερες τι εκπροσωπεί και απέναντι σε ποιον στέκεται. Σήμερα αντίθετα φαίνεται ένα κόμμα φοβικό που αρνείται να πάρει σαφή θέση. Από τη μία ανεβαίνει στο άρμα της οργής και συντάσσεται με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου και από την άλλη παριστάνει την υπεύθυνη αντιπολίτευση. Και ο κόσμος εύλογα μπερδεύεται.
Ο Ανδρουλάκης δεν έχει το πρόβλημα του Ανδρέα, δεν παρασύρεται από τον εαυτό του και τα πάθη του. Έχει όμως το αντίθετο πρόβλημα: δεν παρασύρει κανέναν, ακόμη κι αν δεν έχει βρεθεί ακόμη εναλλακτικός αντικαταστάτης.
Το να μην συγκυβερνήσεις με τη ΝΔ, όπως πρότεινε ο Χάρης Δούκας, δεν δίνει πολιτικό στίγμα. Είναι θέση άμυνας. Δεν χτίζει το αφήγημα σου. Κι όσο πιο θολό είναι αυτό, τόσο πιο πολύ η συζήτηση μεταφέρεται αναγκαστικά στο εσωτερικό. Τα αντάρτικα και οι γκρίνιες δεν είναι η αιτία της κρίσης. Είναι το σύμπτωμά της.
Το ζητούμενο δεν είναι αν το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται ένα νέο χαρισματικό ηγέτη. Είναι αν μπορεί να επανεφεύρει τον εαυτό του και να μετατρέψει την πολιτική αμφιθυμία σε σαφή στρατηγική εξουσίας απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Μέχρι τότε το κόμμα θα συνεχίσει να κοιτάζει προς τα μέσα. Και όσο κοιτάζει προς τα μέσα, τόσο ο κόσμος θα ψωνίζει μπρελόκ από αλλού.
