«Κουρδιστό Πορτοκάλι»: Η παράνοια αποτυπωνόταν ακόμα και στις behind the scenes φωτογραφίες

Η αλήθεια είναι ότι λίγοι σκηνοθέτες έχουν καταφέρει να γυρίσουν στη σειρά δύο αριστουργήματα. Τρία χρόνια μετά το «2001 Οδύσσεια του Διαστήματος» του 1968, όπου εκθείαζε τον άνθρωπο, ο Κιούμπρικ προκαλούσε ένα σοκ με την αναίτια (;) βία της ταινίας «Κουρδιστό Πορτοκάλι»: Ανάλογο σοκ πέρασαν 26 χρόνια μετά οι θεατές του «Funny Games» του Μίχαελ Χάνεκε.

Τι είχε δηλώσει ο ίδιος ο Κιούμπρικ για την ταινία του

«Η κεντρική ιδέα της ταινίας έχει να κάνει με το ζήτημα της ελεύθερης βούλησης. Μήπως χάνουμε την ανθρωπιά μας αν μας στερούνε την επιλογή  ανάμεσα στο καλό και το κακό; Μήπως γινόμαστε, όπως υποδηλώνει ο τίτλος, «A Clockwork Orange»; Πειράματα ελέγχου του νου σε εθελοντές κρατουμένους στην Αμερική έχουν θεωρήσει αυτή την ερώτηση έξω από τη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Ταυτόχρονα, νομίζω ότι η δραματική επίπτωση της ταινίας έχει κυρίως να κάνει με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του Άλεξ, όπως τον εμπνεύστηκε ο Anthony Burgess στο λαμπρό και πρωτότυπο μυθιστόρημα. Ο Aaron Stern, ο πρώην επικεφαλής του διοικητικού συμβουλίου της MPAA, που είναι αρμόδιο για την αξιολόγηση της καταλληλότητας των ταινιών, ο οποίος είναι επίσης ψυχίατρος, έχει προτείνει ο Alex να αντιπροσωπεύει το ασυνείδητο: ο άνθρωπος στη φυσική του κατάσταση. Αφού του δίνεται η «θεραπεία» του Ludovico, γίνεται «πολιτισμένος», και η ασθένεια που ακολουθεί μπορεί να θεωρηθεί ως η νεύρωση που επιβάλλεται από την κοινωνία».

Mια από τις πιο ψύχραιμες περιγραφές για το «Κουρδιστό Πορτοκάλι», μπορεί να διαβάσει κανείς στην Wikipedia:

Η ταινία πραγματεύεται το διχαστικό ερώτημα το οποίο ετίθετο κατά τη δεκαετία του 60 με την ιδιαίτερη έξαρση της βίας, σχετικά με την αντιμετώπιση της. Μέσα από μια άκρως σουρεαλιστική διάσταση ο Κιούμπρικ θέτει στο κοινό της εποχής το ερώτημα αν αξίζει να θυσιαστεί το αγαθό της ελευθερίας της έκφρασης ακόμα και αν αυτή επιδρά στην έννομη τάξη ή τελικά η ανθρωπότητα πρέπει να οδηγηθεί στην ανάγκη εξάλειψης της βίας ακόμα και αν αυτή επιφέρει δραματικές επιπτώσεις στον άνθρωπο. Η σουρεαλιστική διάθεση μάλιστα του σκηνοθέτη τον οδηγεί κατά τη διάρκεια της ταινίας να χρησιμοποιήσει σχήματα τραγικής ειρωνείας αλλά και να επιδείξει τις τάσεις ρεβανσισμού από τα κατάλοιπα της βίας όπως αυτή προκαλείται από τις αλυσιδωτές αντιδράσεις μια κοινωνίας, η οποία αδυνατεί να υπερβεί την έννοια της «ψυχολογίας των μαζών» όπως αυτή περιγράφεται από τις φροϋδικές αντιλήψεις.

Ο Κιούμπρικ και οι ταινίες του είναι διαχρονικά θέματα συζήτησης και ακόμα και αν περάσουν δεκαετίες, οι μελετητές του έργου του θα αναζητούν πάντα τυχόν κρυφά νοήματα που τους έχουν ξεφύγει.  Οι behind the scenes που βλέπετε, δημοσιεύτηκαν στο dangerousminds και δεν απομυθοποιούν καθόλου τις βίαιες σκηνές της ταινίας.

 Παράδειγμα η φωτογραφία όπου ο Κιούμπρικ βρίσκεται με την κάμερα του στο πάτωμα και παίρνει ένα κοντινό του γιγαντιαίου φαλλού που κρατάει ο Μάλκολμ Μακντάουελ.

Σημείωση: Όπως είχε δηλώσει ο Κιούμπρικ, από την τρίτη σελίδα του βιβλίου «A Clockwork Orange», φανταζόταν τον Μακντάουελ στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Υπάρχει έστω και ένας που έχει αντίρρηση ότι είχε δίκιο;