Roger Waters: «Αρχιτέκτονας» του μίσους ή αυθεντικός Rock ‘n Roll επαναστάτης;

Ο Roger Waters αποτελεί αναμφίβολα μία από τις πιο πολωτικές προσωπικότητες στη σύγχρονη ροκ σκηνή. Μπορεί ο τελευταίος δίσκος των Pink Floyd να κυκλοφόρησε το 2014 και ο τελευταίος δίσκος του Waters ως σόλο καλλιτέχνης που παρουσίασε κάποιο ενδιαφέρον να είναι το Amused to Death του 1992, αλλά ο ίδιος εδώ και δεκαετίες βρίσκεται στο προσκήνιο, καθώς η καλλιτεχνική αξία των Pink Floyd θα τον «κουβαλάει» εις την αιωνιότητα.

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Για το ιδρυτικό μέλος των Pink Floyd, τα όρια μεταξύ τέχνης και πολιτικού ακτιβισμού είναι συχνά δυσδιάκριτα, με τις τοποθετήσεις του να πυροδοτούν διεθνείς αντιδράσεις, δικαστικές έρευνες και διαρκείς ρήξεις με πρώην συνεργάτες, φίλους και εχθρούς του. Στο επίκεντρο της δημόσιας παρουσίας του δεν βρίσκεται πλέον μόνο η μουσική του κληρονομιά, αλλά μια σειρά από αμφιλεγόμενες θέσεις που προκαλούν θύελλα συζητήσεων και ταυτόχρονα τον τοποθετούν σε μια ειδική κατηγορία μουσικού: είτε τον λατρεύεις, είτε τον απεχθάνεσαι. Ενδιάμεση κατηγορία δεν υπάρχει…

Η πιο έντονη κριτική που δέχεται αφορά τη στάση του στο Παλαιστινιακό ζήτημα. Ο Waters, αν και αρνείται κατηγορηματικά τις κατηγορίες για αντισημιτισμό αυτοπροσδιοριζόμενος ως «αντισιωνιστής», παραμένει ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του κινήματος BDS. Η δράση του δεν περιορίζεται σε δηλώσεις, καθώς ασκεί συστηματική πίεση σε συναδέλφους του, όπως ο Nick Cave και οι Radiohead, να ακυρώσουν τις εμφανίσεις τους στο Ισραήλ.

Παράλληλα, οι συμβολισμοί στις συναυλίες του έχουν προκαλέσει επανειλημμένα αντιδράσεις, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη χρήση ενός ιπτάμενου γουρουνιού που έφερε το Άστρο του Δαβίδ δίπλα σε δολάρια. Αν και αργότερα πρόσθεσε και άλλα θρησκευτικά ή εταιρικά σύμβολα για να μετριάσει τις εντυπώσεις, οι συχνές συγκρίσεις του μεταξύ των πρακτικών του Ισραήλ και της Ναζιστικής Γερμανίας συνεχίζουν να εξοργίζουν εβραϊκές οργανώσεις παγκοσμίως.

Ταυτόχρονα, η ατζέντα του Waters επεκτάθηκε και στο μέτωπο του πολέμου στην Ουκρανία, όπου οι απόψεις του θεωρήθηκαν από πολλούς ως ρωσική προπαγάνδα. Παρόλο που καταδίκασε την εισβολή, υποστήριξε σθεναρά ότι η Ρωσία «προκλήθηκε» από την επέκταση του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά. Η εμφάνισή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ το 2023, κατόπιν ρωσικής πρόσκλησης, αποτέλεσε σημείο καμπής, με τον Ουκρανό πρεσβευτή να τον χαρακτηρίζει «άλλο ένα τούβλο στο τείχος της ρωσικής προπαγάνδας». Παράλληλα, ο ίδιος ο Waters δεν δίστασε να επιτεθεί προσωπικά στον Τζο Μπάιντεν, αποκαλώντας τον «εγκληματία πολέμου» με το σκεπτικό ότι η αμερικανική πολιτική συντηρεί τη σύγκρουση αντί να προωθεί τις διαπραγματεύσεις.

Το μέτωπο των αντιπαραθέσεων συμπληρώνεται από τις θέσεις του για την Άπω Ανατολή. Σε συνέντευξή του στο CNN, ο Waters προκάλεσε αίσθηση υπερασπιζόμενος την κινεζική πολιτική και δηλώνοντας κατηγορηματικά ότι «η Ταϊβάν είναι μέρος της Κίνας», μια θέση που, όπως υποστήριξε, είναι αποδεκτή από τη διεθνή κοινότητα εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα, απέρριψε τις κατηγορίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Πεκίνο, αποδίδοντάς τις σε δυτική προπαγάνδα.

Πέρα όμως από την πολιτική «δράση» του, ξακουστές είναι και οι κόντρες του με άλλους μουσικούς, συχνά εξίσου εκρηκτικές με τη μουσική του.

Εμείς δεν κρίνουμε, αν και έχουμε αποκρυσταλλωμένη άποψη για τον Waters, και απλά σας παραθέτουμε δηλώσεις του αλλά και τα πιο χαρακτηριστικά επεισόδια από τις δημόσιες αντιπαραθέσεις του για να βγάλετε τα συμπεράσματα σας…

Η ρήξη με τον David Gilmour και την Polly Samson

Η πιο διάσημη κόντρα στην ιστορία της ροκ κορυφώθηκε τον Φεβρουάριο του 2023, όταν η σύζυγος του Gilmour, Polly Samson, εξαπέλυσε μια πρωτοφανή επίθεση στο Twitter χαρακτηρίζοντας τον Roger Waters αντισημίτη μέχρι τον σάπιο πυρήνα του, απολογητή του Πούτιν, ψεύτη, κλέφτη, υποκριτή και μισογύνη που πάσχει από μεγαλομανία. Ο David Gilmour στήριξε δημόσια αυτές τις δηλώσεις τονίζοντας πως κάθε λέξη είναι αποδεδειγμένα αληθινή, ενώ ο Waters απάντησε χαρακτηρίζοντας τους ισχυρισμούς εμπρηστικούς και άκρως ανακριβείς, υποτιμώντας παράλληλα τον Gilmour ως έναν άνθρωπο χωρίς δημιουργικότητα και ιδέες που θέλει απλώς να τον αφήσουν ήσυχο να παίζει κιθάρα.

Η επίθεση στον Nick Cave

Ο Roger Waters επιτέθηκε στον Nick Cave με αφορμή την άρνηση του τελευταίου να ακολουθήσει το πολιτιστικό μποϊκοτάζ (BDS) κατά του Ισραήλ, αποκαλώντας τον ναρκισσιστή και υποστηρίζοντας πως θα έπρεπε να ντρέπεται που παίζει σε μια χώρα όπου υφίσταται απαρτχάιντ. Από την πλευρά του, ο Nick Cave χαρακτήρισε το κίνημα του BDS ταπεινωτικό και απαράδεκτο, ανταπαντώντας πως ο Waters είναι ένας καλλιτέχνης που εκφοβίζει τους συναδέλφους του και πως είναι ντροπιαστικό να προσπαθεί κάποιος να φιμώσει άλλους δημιουργούς.

Η σύγκρουση με τον Thom Yorke των Radiohead

Όταν οι Radiohead αποφάσισαν να εμφανιστούν στο Τελ Αβίβ το 2017, ο Waters προσπάθησε δημόσια να τους αποτρέψει, κατηγορώντας τον Thom Yorke ότι γκρινιάζει επειδή νιώθει προσβεβλημένος αντί να επιδιώξει μια ουσιαστική συζήτηση με τους Παλαιστίνιους. Ο Yorke αντέδρασε έντονα, χαρακτηρίζοντας εξαιρετικά ενοχλητικό το γεγονός ότι ο Waters επιλέγει να τους πετάει λάσπη δημόσια αντί για μια προσωπική επικοινωνία, θεωρώντας βαθιά προσβλητική την υπόθεση ότι το συγκρότημα ήταν παραπληροφορημένο ή ανίκανο να λάβει αποφάσεις μόνο του.

Η δήλωση για τον The Weeknd και τον Drake

Το 2022, ο Waters εξέφρασε την οργή του για την εκτενή κάλυψη που έλαβαν οι συναυλίες του The Weeknd και του Drake στον καναδικό τύπο σε σύγκριση με τη δική του περιοδεία. Παρόλο που διευκρίνισε ότι δεν έχει κάτι προσωπικό εναντίον τους, υποστήριξε με έμφαση πως είναι πολύ πιο σημαντικός καλλιτέχνης από εκείνους, ανεξάρτητα από τα δισεκατομμύρια streams τους, καθώς το δικό του έργο πραγματεύεται κρίσιμα ζητήματα ζωής και θανάτου.

Η επίθεση στον Bono των U2

Ο Waters εξαπέλυσε μια σφοδρή επίθεση στον Bono μετά την απόφαση του τελευταίου να τιμήσει τα θύματα της επίθεσης της Χαμάς κατά τη διάρκεια συναυλίας στο Λας Βέγκας, χαρακτηρίζοντας την κίνηση αυτή ως ένα από τα πιο σιχαμένα πράγματα που έχει δει ποτέ. Συμπλήρωσε μάλιστα πως η γνώμη του Bono είναι αηδιαστική και εξευτελιστική, φτάνοντας στο σημείο να τον αποκαλέσει δημόσια «ένα τεράστιο σκατό». Ακολούθως, συνέχισε την προσωπική του βεντέτα με τον τραγουδιστή των U2, τοποθετώντας τον στο στόχαστρο ως το απόλυτο σύμβολο του «κατεστημένου». Χρησιμοποιώντας υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς, υποστήριξε πως ο Bono υποκρίνεται τον φιλάνθρωπο ενώ στην πραγματικότητα στηρίζει την πολεμική μηχανή της Δύσης, καταλήγοντας στο συμπέρασμα πως πρόκειται για έναν «χρήσιμο ηλίθιο» που εξυπηρετεί τα συμφέροντα της αυτοκρατορίας.

Για τον Robbie Williams

Με αφορμή την ανακοίνωση μιας συναυλίας του Robbie Williams στο Ισραήλ, ο Waters του απέστειλε μια ανοιχτή επιστολή υποστηρίζοντας πως μια τέτοια εμφάνιση θα ισοδυναμούσε με έγκριση ενός κράτους που διαπράττει φρικαλεότητες και τον κάλεσε να μην γίνει μέρος της προπαγάνδας τους. Ο Robbie Williams απέρριψε την παρέμβαση, δηλώνοντας πως δεν δέχεται εντολές από κανέναν για το πού θα τραγουδήσει και τονίζοντας πως η μουσική οφείλει να λειτουργεί ως μέσο ένωσης και όχι διχασμού.

Για την εκδίωξη από την BMG

Η απόφαση της δισκογραφικής εταιρείας BMG να διακόψει κάθε συνεργασία με τον Roger Waters αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις, καθώς η εταιρεία θεώρησε τις θέσεις του για το Ισραήλ, την Ουκρανία και τις ΗΠΑ «τοξικές» για το brand της. Το χάσμα μεγάλωσε μετά τις αναφορές του καλλιτέχνη ότι τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου διογκώθηκαν από την ισραηλινή προπαγάνδα, με τον Waters να απαντά πως η BMG παραδόθηκε στα συμφέροντα του ισραηλινού λόμπι και τον απέλυσε επειδή αρνείται να σωπάσει. Κατήγγειλε μάλιστα μια ενορχηστρωμένη προσπάθεια εξαφάνισής του από τον μουσικό χάρτη, τονίζοντας με νόημα πως η αλήθεια δεν μπορεί να ακυρωθεί.

Η αμφισβήτηση της 7ης Οκτωβρίου

Προκαλώντας νέο κύμα αντιδράσεων την περίοδο 2024-2025, ο Waters αμφισβήτησε δημόσια τα γεγονότα της επίθεσης της Χαμάς στο Ισραήλ, αφήνοντας υπόνοιες ακόμα και για επιχείρηση «false flag» και υποστηρίζοντας πως πολλές από τις πληροφορίες που μεταδόθηκαν ήταν κατασκευασμένες. Χαρακτήρισε την περιγραφή της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης «υπερβολή», προτιμώντας τον όρο «κίνημα αντίστασης», γεγονός που οδήγησε σε επίσημη καταδίκη από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ ως αντισημίτη και επικίνδυνο, ενώ παράλληλα προκάλεσε νέες ακυρώσεις των συναυλιών του.

Για την πώληση του καταλόγου των Pink Floyd

Η συμφωνία για την πώληση των δικαιωμάτων της μουσικής των Pink Floyd στη Sony Music έναντι 400 εκατομμυρίων δολαρίων σφραγίστηκε μέσα σε ένα κλίμα ιστορικών συγκρούσεων μεταξύ των μελών. Ο Waters κατηγόρησε τον David Gilmour ως έναν μικροπρεπή άνθρωπο που ενδιαφέρεται μόνο να ελέγχει την κληρονομιά του συγκροτήματος και να τον εμποδίζει να χρησιμοποιεί το όνομα για τις πολιτικές του καμπάνιες. Από την άλλη πλευρά, ο Gilmour δήλωσε ξεκάθαρα στον Guardian πως η πώληση έγινε κυρίως για να απελευθερωθεί και να μην χρειαστεί να μιλήσει ποτέ ξανά με τον Waters.

Για το ντοκιμαντέρ The Dark Side of Roger Waters

Το ερευνητικό ντοκιμαντέρ “The Dark Side of Roger Waters” έφερε στο φως σοβαρές καταγγελίες από πρώην συνεργάτες, όπως ο παραγωγός Bob Ezrin, ο οποίος αποκάλυψε πως ο Waters χρησιμοποιούσε αντισημιτικές εκφράσεις σε ιδιωτικές συζητήσεις και είχε επινοήσει προσβλητικά τραγούδια για την καταγωγή του τότε μάνατζέρ του. Ο Waters απέρριψε κατηγορηματικά τις μαρτυρίες, κάνοντας λόγο για μια ενορχηστρωμένη δολοφονία χαρακτήρα από ανθρώπους που ζητούν εκδίκηση λόγω προσωπικών ή πολιτικών διαφωνιών.

Μέχρι σήμερα, ο Roger Waters παραμένει μια φιγούρα που έχει «κάψει τις γέφυρες» με σχεδόν όλους τους παλιούς του φίλους και συνεργάτες, επιλέγοντας τον ρόλο του πολιτικού ακτιβιστή-μάρτυρα, ενώ η δημόσια ρητορική του γίνεται όλο και πιο συγκρουσιακή. Δεν γνωρίζουμε αν αυτό είναι μια τακτική για να παραμένει στη δημοσιότητα, είναι ο ιδεολόγος που θέλει να παρουσιάζεται ή του αρέσει να προκαλεί, αλλά η συζήτηση παραμένει ανοικτή…

Υ.Γ: Για την ιστορία, αν υπολογιστούν οι πωλήσεις, τα πνευματικά δικαιώματα δεκαετιών και οι εισπράξεις από συναυλίες, το brand των Pink Floyd έχει δημιουργήσει έσοδα που ξεπερνούν κατά πολύ το 1 δισεκατομμύριο δολάρια κατά τη διάρκεια της πορείας του.