Στο «Wild Horse Nine» και οι πραξικοπηματίες της CIA έχουν ψυχή
Ο οσκαρικός Μάρτιν ΜακΝτόνα σκαρφίζεται ένα γλυκόπικρο buddy movie όπου δίνουν ρεσιτάλ ερμηνειών οι Σαμ Ρόκγουελ και Τζον Μάλκοβιτς.
Περιεχόμενα
Βραβευμένος με Όσκαρ για την ευρηματική μικρού μήκους του με τίτλο «Six Shooter» (2004), ο ιρλανδικής καταγωγής Μάρτιν ΜακΝτόνα έχει καταφέρει με μόλις πέντε ταινίες σε δύο δεκαετίες να εξελιχθεί σε έναν από τους πλέον ενδιαφέροντες και πρωτότυπους εξερευνητές της ανθρώπινης ψυχής.
Τα θεμέλια για τη δημιουργία ενός κινηματογραφικού σύμπαντος γεμάτο «καταραμένους» χαρακτήρες μπήκαν με το αριστουργηματικό ντεμπούτο του, την «Αποστολή στην Μπριζ» (2008). Ένα βαθιά υπαρξιακό γκανγκστερικό δράμα, στο οποίο αναπτύχθηκε η φόρμα που έκανε διάσημο τον ΜακΝτόνα: κατάμαυρο ειρωνικό χιούμορ, δύο άσπονδοι φίλοι σε φυγή, μια αυτοκτονική τάση και ένας εξωτικός ταξιδιωτικός προορισμός να αντικαθιστά συμβολικά έναν τόπο Καθαρτηρίου. Συνταγή σεναριακή η οποία επανέρχεται απολαυστικά στο κατασκοπικό «Wild Horse Nine».
Bon fuckin’ voyage
Η υπόθεση του φιλμ τοποθετείται στις αρχές της δεκαετίας του ‘70 στη Χιλή και συγκεκριμένα λίγο πριν το ξέσπασμα του πραξικοπήματος που θα ανέτρεπε το δημοκρατικά εκλεγμένο μαρξιστή Σαλβαδόρ Αλιέντε για να βρεθεί στην εξουσία ο στρατιωτικός δικτάτορας Αουγούστο Πινοσέτ. Τότε, δύο πράκτορες της CIA και συνάδελφοι, υποδειγματικοί στους ρόλους τους ο οσκαρικός Σαμ Ρόκγουελ και ο πολύ πιθανό να γίνει οσκαρικός Τζον Μάλκοβιτς, καλούνται να ταξιδέψουν στα Νησιά του Πάσχα έως ότου ολοκληρωθούν τα σχέδια αποσταθεροποίησης των Αμερικανών. Εκεί, όμως, το δίδυμο των κατασκόπων δε διαφεύγει ακριβώς του κινδύνου, καθώς πρέπει να εκπληρωθεί μια αμείλικτη υπόσχεση που θέλει το χαρακτήρα του Ρόκγουελ να δολοφονεί εκείνο του Μάλκοβιτς, ύστερα από παράκληση του τελευταίου, διότι πάσχει από ανίατη ασθένεια.
Η ανθρώπινη διάσταση των δύο αντι-ηρώων είναι το χαρτί που ο ΜακΝτόνα λατρεύει να παίζει, αφού σκηνοθετικά διαπρέπει στη μελέτη αντιφατικών δίπολων. Στην «Αποστολή» ή τα εξαιρετικά «Πνεύματα του Ινισέριν» (2022), τα «αμαρτήματα» που βασανίζουν τους ενοχικούς πρωταγωνιστές είναι αγκιστρωμένα σε άγχη της ψυχής, αλλά και στην ανάγκη για άφεση πριν το οριστικό τέλος. Τα στοιχεία αυτά εντοπίζονται, φυσικά, στο «Wild Horse Nine», ωστόσο, τα σφάλματα που βαραίνουν τους πράκτορες συνδέονται με σαφή πολιτικά – ιστορικά γεγονότα που οδήγησαν σε πολύ υπαρκτές εγκληματικές καταστάσεις. Έτσι, αφηγηματικά, προκύπτει ένα ενδιαφέρον μεταμοντέρνο πλαίσιο στο οποίο οι αμερικανικές δολοπλοκίες συζητιούνται σα να συμβαίνουν στα ‘70s, αλλά με τις γνώσεις του 2026.
Το υποκειμενικό του αλόγου
Ως προς το παραπάνω είναι ενδεικτική η σκηνή του αεροδρομίου, στην οποία ο Μάλκοβιτς αποκρίνεται σαρκαστικά σε δύο φοιτήτριες πως είναι υπερβολικά νεαρές για να γνωρίζουν τον όρο «αυτόχθονες». Η αντι-ιμπεριαλιστική ιδεολογία και τα λαϊκά αιτήματα που αφορούσαν την απο-αποικιοποίηση βρίσκονταν, σαφώς, στα ύψη, αλλά ο τρόπος που καθημερινά, σε μια τυχαία πύλη επιβίβασης, γίνεται αυτή η αναφορά, δίνει την εντύπωση πως συνοδεύεται από τις εννοιολογικές φορτίσεις του σήμερα. Αντίστοιχα, τα παραδείγματα των «άθλων» της CIA, από τη δολοφονία του Πατρίς Λουμούμπα μέχρι την αμερικανική δραστηριότητα στην Ινδονησία και τον ανεξιχνίαστο θάνατο του Κένεντι, χρησιμοποιούνται ως δεδομένη γνώση. Κάτι που δύσκολα θα ήταν εφικτό την εποχή που τοποθετείται το «Wild Horse Nine», όταν πολλά από αυτά τα συμβάντα αν δεν ήταν απόρρητα, λάμβαναν ελάχιστη μιντιακή κάλυψη.
Εδώ, λοιπόν, ο ΜακΝτόνα δράττει την ευκαιρία να ασκήσει τη δική του κριτική στη μεταπολεμική εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, αλλά και να δείξει πως γνωρίζει ότι δε θα μπορούσε μια σύγχρονη ταινία που αφορά την κατασκοπεία να τα παραβλέψει όλα αυτά. Κι ενώ η εν λόγω επιλογή θα μπορούσε να βάλει ένα όριο στο αντι-ηρωικό coolness των ηρώων, όπως συνέβη για παράδειγμα με τον αυταρχικό πατριάρχη Μπενίσιο ντελ Τόρο στο «Φοινικικό Σχέδιο» (Γουες Άντερσον, 2025), οι ερμηνείες των Ρόκγουελ-Μάλκοβιτς διατηρούν τη συμπάθεια και τη αμφιθυμία σε ιδανική ισορροπία. Και είναι εκείνες που ευθύνονται για την πρόκληση μιας αβίαστης συγκίνησης εξαιτίας του αποχαιρετισμού δύο φίλων η οποία, τελικά, αποτρέπει την κυριαρχία του κυνισμού. Βέβαια, μόνο στη μεγάλη οθόνη του σινεμά δύο τόσο προβληματικοί τύποι θα μπορούσαν να «περάσουν» ως γοητευτικά ελαττωματικοί χαρακτήρες και όχι ως κοινοί εγκληματίες πολέμου…
Η ταινία «Wild Horse Nine» κυκλοφορεί από τη Feelgood Entertainment (5/11). Περισσότερες κριτικές ταινιών εδώ.
