«Η Μορφή της Jazz που Έρχεται…» – Ornette Coleman (1930 – 2015).
Από το Fort Worth του Τεξας στην αιωνιότητα.
Οραματιστής, δημιουργός, sui-generis performer, o Ornette Coleman ζωγράφισε με τις ανένταχτες νότες του το χθες, το σήμερα και το αύριο της σύγχρονης μουσικής έκφρασης. Πέρα και πάνω από τα συμβατικά τονικά σχήματα, τον αρχετυπικό αυτοσχεδιασμό, τα περισσότερο ή λιγότερο οικεία ηχοχρώματα της τζαζ μουσικής. O μοναδικός αυτός άλτο σαξοφωνίστας, τρομπετίστας, αλλά και βιολονίστας ξεκίνησε την καριέρρα του παίζοντας R&B. Πολύ γρήγορα αισθάνθηκε δέσμιος της φόρμας. Ο ασυμβίβαστος χαρακτήρας του και ένα βίαιο επεισόδιο στο Baton Rouge της Louisiana τον οδήγησαν μακριά από τα blues, σε χώρους που επέτρεπαν στην αχαλίνωτη δημιουργικότητά του να αναπτυχθεί χωρίς φορμαλιστικούς περιορισμούς.
Ο Coleman ήταν γεννημένος “game changer”, αλλά και επαναστάτης. Γι’ αυτόν η μουσική δεν ήταν παρά ένα απέραντο πειραματικό χάος. Ένας ασύνταχτο περιβάλλον ήχων που ο ίδιος μπορούσε να συνθέσει ή και να αποδομήσει, καταλήγοντας συνήθως σε ένα ιδιοσυγκρασιακό «κανονιστικό» πλαίσιο. Στην πράξη, κανόνας αναφοράς ήταν η εσωτερική παρόρμηση του Coleman. Ο Herbie Hancock τον παρομοίασε το 1990 με «ανοιχτήρι που μας ανοίγει όλους, ως μουσικούς». Και δεν είχε άδικο. Το ντεμπούτο του με την εταιρεία Atlantic ήταν το εκρηκτικό σάλπισμα επέλασης μιας νέας γενιάς δημιουργών. Το άλμπουμ «The Shape of Jazz to Come» (1959) τάραξε συθέμελα το στερεοτυπικό κάστρο της τζαζ μουσικής. Τόσο ο Ornette Coleman όσο και ο Don Cherry αποσύνθεσαν τη λογική της αρμονίας, αμφισβήτησαν τη δομημένη τονικότητα, περιφρόνησαν το συμφωνημένο περίγραμμα του μουσικού αφηγήματος και αποθέωσαν την έμπνευση της στιγμής. Η avant – garde τζαζ είχε γεννηθεί! ‘Ένα χρόνο αργότερα, με το άλμπουμ «Free Jazz: A collective Improvisation», ο Ornette Coleman και η μυθική πλέον παρέα του (Don Cherry, Freddie Hubbard, Eric Dolphy, Charlie Haden και Scott LaFaro οργίασαν αυτοσχεδιάζοντας για 40 συνεχόμενα λεπτά και ανέδειξαν τη διαχρονική μοναδικότητα της ελεύθερης μουσικής φράσης.
Ο Ornette Coleman υπήρξε ένας φιλόσοφος της τζαζ μουσικής. Ένα δημιουργός που ανακύκλωνε το χάος των ήχων , παράγοντας μουσική τάξη. Ο παγκόσμιος πολιτισμός είναι από χθες πολύ, μα πραγματικά πολύ φτωχότερος.
Μάθε περισσότερα: ‘Ενας μοναδικός διάλογος – συνέντευξη του φιλόσοφου Jacques Derrida με τον Ornette Coleman, «Αυτοσχεδιασμός του Λόγου, Γλώσσα και Ρατσισμός (1997).
