Όταν οι Beastie Boys προκάλεσαν ένα παγκόσμιο κύμα βανδαλισμών
Μια μόδα που ξεκίνησε ως βανδαλισμός και κατέληξε σε ένα από τα πιο ευφυή μαθήματα μάρκετινγκ
Λαμβάνοντας υπόψη τη φήμη που έχτισαν αργότερα ως ιδιοφυείς πρωτοπόροι της rap και πολιτικοποιημένοι ακτιβιστές, είναι εύκολο να ξεχάσει κανείς ότι οι Beastie Boys, στο ξεκίνημα της καριέρας τους, δεν διέφεραν σε τίποτα από τους χαρακτήρες που υποδύονταν στο βίντεο κλιπ του «Fight for Your Right». Ήταν δηλαδή θορυβώδεις, προκλητικοί και πάντα έτοιμοι για φασαρίες.
Όπως κάθε νέα μπάντα με το προφίλ του «κακού παιδιού», η προφανής περιφρόνηση των Beasties για τους κανόνες συμπεριφοράς ενέπνευσε τους φαν τους να κάνουν το ίδιο. Μέχρι το καλοκαίρι του 1987, αυτό άρχισε να προκαλεί απροσδόκητες συνέπειες σε δεκάδες αντιπροσωπείες της Volkswagen σε όλο τον κόσμο, αλλά πρωτίστως στις ΗΠΑ και την Αγγλία.
Στην εποχή του άλμπουμ License to Ill, και κυρίως στο προαναφερθέν βίντεο του «Fight For Your Right», ο Mike Diamond (γνωστός ως Mike D) φορούσε στον λαιμό του μια αλυσίδα με ένα μεγάλο, χρωμιωμένο σήμα VW, το οποίο προφανώς είχε ξηλωθεί απευθείας από τη μάσκα ενός Jetta ή ενός Golf. Φορεμένο στο στυλ του περίφημου ρολογιού του Flavor Flav ή των χοντρών αλυσίδων του LL Cool J, ήταν μια ειρωνική εκδοχή των κλασικών αξεσουάρ που φορούσαν οι MCs της εποχής· μια «γκλαμουράτη» εμφάνιση σε τιμή ευκαιρίας.
Αυτό που πιθανώς δεν προέβλεψε ο Mike D ήταν το τεράστιο κύμα φαν που θα έσπευδε να αντιγράψει το στυλ του με τον πιο προφανή τρόπο, ξηλώνοντας τα σήματα της VW από τα αυτοκίνητα της γειτονιάς τους. Ήταν, αν μη τι άλλο, φθηνότερο από το να αγοράσουν μια ολόκληρη γκαρνταρόμπα Adidas. Και για να είμαστε ειλικρινείς, ακόμη και στην Ελλάδα, είχαμε τέτοια φαινόμενα, όπως ο ξάδερφός μου, μεταξύ άλλων.
Η τάση ξεκίνησε από την Αμερική, αλλά κλιμακώθηκε όταν οι Beastie Boys και οι Run DMC επισκέφτηκαν το Ηνωμένο Βασίλειο την άνοιξη του 1987. Ξαφνικά, σε κάθε σταθμό της περιοδείας τους, ακολουθούσαν αναφορές για βανδαλισμένα Volkswagen. Μόλις οι αλυσίδες με το σήμα της VW καθιερώθηκαν ως αξεσουάρ μόδας, όλο και περισσότερα παιδιά είχαν την ίδια ιδέα. Μέχρι τα τέλη του καλοκαιριού, στο βρετανικό λεξιλόγιο είχε καθιερωθεί ο όρος «Beastied»: το να βγαίνεις έξω και να βρίσκεις το Volkswagen σου χωρίς το σήμα του.
«Όσο οι Beastie Boys έχουν επιτυχίες στη Βρετανία», ανέφερε το Associated Press τον Αύγουστο του ’87, «οι ιδιοκτήτες Volkswagen κινδυνεύουν να χάσουν τα λογότυπα από τις μάσκες των αυτοκινήτων τους από τους θαυμαστές της αμερικανικής μπάντας».
Όπως ήταν φυσικό, με τις αναφορές για τις προκλητικές συναυλίες τους να τους έχουν ήδη καταστήσει «δημόσιο κίνδυνο νούμερο ένα», τα πιο συντηρητικά μέλη της βρετανικής κοινωνίας εξοργίστηκαν με αυτό το παράξενο κύμα κλοπών – βανδαλισμών. Ζητούσαν είτε να απελαθεί το γκρουπ από τη χώρα, είτε να τους απαγορευτεί η επάνοδος στο μέλλον.
Παραμένοντας πιστοί στην εικόνα τους, όταν οι Beastie Boys ρωτήθηκαν αν το κολιέ του Mike D ενθάρρυνε τις κλοπές, απάντησαν: «Εμείς πάντως έτσι το βρήκαμε». Τελικά, η δισκογραφική τους εταιρεία στη Βρετανία, η CBS, προσπάθησε να κατευνάσει τα πνεύματα, με τον εκπρόσωπο Jonathan Morrish να δηλώνει στο AP ότι «σε καμία περίπτωση η CBS ή οι Beastie Boys δεν εγκρίνουν τον βανδαλισμό αυτοκινήτων».
Τελικά, χάρη σε κάποιο διορατικό στέλεχος μάρκετινγκ της Volkswagen, η κατάσταση εκτονώθηκε με τον τρόπο που συμβαίνει συνήθως όταν κάτι «cool» γίνεται ξαφνικά μαζικό. Αντί να κινηθεί νομικά εναντίον των οπαδών, η Volkswagen μετέτρεψε το κύμα των κλοπών σε ευκαιρία προβολής.
Μια ολοσέλιδη καταχώριση άρχισε να εμφανίζεται σε βρετανικά περιοδικά, δείχνοντας ένα αυτοκίνητο VW χωρίς το σήμα του. Ο τίτλος έγραφε: «Τα επώνυμα brands είναι πάντα στόχος».
Η διαφήμιση συνέχιζε: «Οι διαμαρτυρίες σας εισακούστηκαν. Από εδώ και στο εξής, το σήμα μας είναι σκέτη κλοπή (steal). Για την ακρίβεια, είναι δωρεάν. Μπορείτε να αποκτήσετε το δικό σας (αντί να πάρετε κάποιου άλλου) απλώς γράφοντάς μας στην παρακάτω διεύθυνση. Ας μην ειπωθεί ποτέ ότι είμαστε εχθρικοί προς τις νεανικές κουλτούρες. Εξάλλου, εμείς σας φέραμε τους Σκαραβαίους (Beetles)».
Παράλληλα με την καμπάνια δωρεάν διάθεσης, πολλές αντιπροσωπείες άρχισαν να πουλούν φθηνά ανταλλακτικά σήματα, τόσο για τα θύματα των κλοπών όσο και για τους θαυμαστές που ήθελαν το συγκεκριμένο look χωρίς να παρανομήσουν. Το να μοιάζεις στον Mike D έγινε πιο εύκολο από ποτέ και, ως εκ τούτου, η μόδα έσβησε. Μέχρι τον Οκτώβριο του ’87, οι θαυμαστές ενδιαφέρονταν περισσότερο για το πού έβρισκε ο Mike τα καπέλα του, μια ερώτηση στην οποία απάντησε στο περιοδικό Smash Hits.
«Νομίζετε ότι παίρνουμε τα καπέλα μας από καμιά γριούλα στην Ιρλανδία που τα πλέκει ειδικά για εμάς;» είπε ο Mike με το γνώριμο ειρωνικό του ύφος. «Λάθος. Τα βρίσκουμε παντού, κυρίως στην Αμερική, σε μαγαζιά με καπέλα. Τέλος πάντων, δεν μου αρέσουν πια αυτά τα χαζά καπέλα. Προτιμώ τα μποξεράκια. Έχω μια φοβερή συλλογή από όλο τον κόσμο. Το αγαπημένο μου ρούχο τώρα είναι ένα μπουρνούζι που πήρα από ένα ξενοδοχείο που μείναμε. Είναι μεγάλο, λευκό και χνουδωτό».
Οι διευθυντές των ξενοδοχείων στη Βρετανία κράτησαν την ανάσα τους μετά από αυτή την παραδοχή κλοπής, αλλά φαίνεται ότι αυτή η νέα «συνήθεια» του Mike D δεν βρήκε μιμητές.
