Make Love, Make War Against HIV: Ο γιατρός Μάριος Λαζανάς μιλάει στο Klik.gr
Ο πρόεδρος της Ε.Ε.Μ.Α.Α παρουσιάζει τη νέα καμπάνια ενημέρωσης των παιδιών για το HIV, αλλά και την ιατρική - κοινωνική όψη του ιού στη χώρα μας. Συνέντευξη στην Αργυρώ Ντόκα
Η επιδημία του ιού HIV δεν είναι ακόμα παρελθόν. Το 2015 αναμένεται στην Ελλάδα να καταγραφούν γύρω στα 800 κρούσματα, σημειώνοντας μείωση ποσοστού σε σύγκριση με εκείνο του 2010-2013. Η ενημέρωση και η προφύλαξη είναι το δίπτυχο της νίκης επί του ιού, γι αυτό το λόγο το Klik.gr μίλησε με τον γιατρό και πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS, Μάριο Λαζανά.
Η Ε.Ε.Μ.Α.Α στον αγώνα για την ενημέρωση και πρόληψη των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων μπαίνει δυναμικά στον εκπαιδευτικό χώρο και την ενημέρωση των παιδιών για τους κινδύνους, που επιφυλάσσει μία μη – προστατευμένη σεξουαλική επαφή. Η εταιρεία δε διστάζει να προσεγγίσει τη νεολαία ακολουθώντας τη δική της «γλώσσα» και δημιουργώντας ένα animated video στο πλαίσιο της καμπάνιας κατά του AIDS. Η ΕΕΜΑΑ ανέθεσε τη δημιουργία του video στην εταιρεία οπτικής επικοινωνίας Kommigraphics Design Studio , η οποία με τους συνεργάτες της δημιούργησε ένα πρωτότυπο video με στόχο την προβολή του μηνύματος “Ασε τον Έρωτα να θριαμβεύσει, Χρησιμοποίησε Προφυλακτικό”.
Ο κ. Λαζανάς σημειώνει: «Το video έγινε γιατί θελήσαμε να υπάρχει ένα μήνυμα προς τους εφήβους. Για να πλησιάσουμε τα παιδιά πρέπει να βρούμε τρόπους, που να τους αγκίξουν, ένα μοντέρνο τρόπο έκφρασης. Μέχρι τώρα ήταν συνηθισμένο να βγαίνουν κάποιοι ηθοποιοί, αθλητές και να μιλούν για το AIDS. Δε ξέρουμε κατά πόσο αυτό άγκιζε τα παιδιά, γι’ αυτό προτιμήσαμε ένα animated video, το οποίο θα είναι προσιτό σε εκείνα. Θέλαμε να τονίσουμε το πόλεμο του έρωτα έναντι του ιού με τη χρήση προφυλακτικού».
Η καμπάνια για την ενημέρωση πρόληψης κατά του HIV συνεχίζεται και μέρος αυτής είναι και η προβολή του video σε κινηματογραφικές αίθουσες ως κοινωνικό μήνυμα, ενέργεια που θα πραγματοποιηθεί κατά τα τέλη Ιανουαρίου έως τα μέσα Φεβρουαρίου 2016.
Εκπαιδευτικό πρόγραμμα ενημέρωσης
Η καμπάνια ενημέρωσης δεν σταματά στο animated video, αλλά πηγαίνει σχολείο! Το νέο εκπαιδευτικό πρόγραμμα έχει ως στόχο να πλησιάσει τα παιδιά, μία μερίδα πληθυσμού που δε συμμετείχε σε τέτοιου είδους προγράμματα και να δώσει τα εφόδια για την ενημέρωση και πρόληψη της νόσου. «Όσο νωρίτερα κανείς μάθει για τη πρόληψη και προφύλαξη από τα Σ.Μ.Ν είναι προς όφελος όλων. Όταν ενημερώνεις ένα παιδί, έναν έφηβο, η ενημέρωση αυτή μεταφέρεται και στο σπίτι». Όπως υπογραμμίζει ο κ. Λαζανάς, απευθύνθηκαν στο υπουργείο Παιδείας και έλαβαν άδεια για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, το οποίο υποδέχτηκαν με θετική αύρα οι μαθητές.

Το πρόγραμμα λειτουργεί ως ένα ομαδικό παιχνίδι. Τα παιδιά χωρίζονται σε μια ομάδα 30-35 ατόμων και μπαίνουν σε ένα κύκλο τοποθετημένα ηλικιακά. Ο εκπαιδευτής παίρνει ένα πορτοκάλι και το βάζει στο σαγόνι, που πρέπει να μεταφερθεί από κεφάλι σε κεφάλι χωρίς να πέσει. Έτσι σταδιακά καλλιεργείται η εμπιστοσύνη ανάμεσα τους, καθώς είναι ένα παιχνίδι με ιδιαιτερότητες.
Στη συνέχεια, το κάθε παιδί παίρνει από ένα πλαστικοποιημένο χαρτί, που παρουσιάζει τον ρόλο που πρέπει να υποδυθεί και ξεκινά το θεατρικό παιχνίδι. Είναι ένα θεατρικό, που στηρίζεται σε μία βραδινή έξοδο για ποτό με γνωριμία ατόμων. Κάθε παιδί έχει και από ένα ποτήρι με νερό, σε κάποια από αυτά υπάρχει μία διάφανη ουσία, που υποδηλώνει τον ιό. Όσο διαρκεί το παιχνίδι ρόλων συζητούν με τον/την σύντροφό τους εάν είχαν κάποια σεξουαλική επαφή με ή χωρίς προφύλαξη. Αν είχαν πάρει προφυλάξεις τσουγκρίζουν τα ποτήρια. Εάν δεν έχουν πάρει προφυλάξεις ανακατεύουν τα υγρά των ποτηριών. Μετά από μισή ώρα περνάει ένας συνεργάτης και ρίχνει μέσα μια χρωστική ουσία. Όσοι είχαν μέσα στο υγρό «ιό»» χρωματίζεται. Από τα 30 ποτήρια τα 15 ποτήρια αλλάζουν χρώμα, που σημαίνει πως αυτά τα παιδιά ήρθαν σε απροφύλακτη επαφή και μολύνθηκαν. Έτσι, μπορούν να καταλάβουν και οπτικά πόσο εύκολα μπορούν να μολυνθούν αν δε λάβουν μέτρα προφύλαξης. Ύστερα από το θεατρικό παιχνίδι ακολουθεί ένα διαδραστικό θεωρητικό μάθημα. Υπάρχουν ερωτήσεις και οι μαθητές απαντούν ανώνυμα, ψηφίζοντας με μηχανάκια, στη συνέχεια βγαίνουν τα ποσοστά επιτυχίας και πραγματοποιείται μια συζήτηση σχετικά με τις απαντήσεις λύνοντας τις απορίες κάθε παιδιού για το HIV.
Όπως επισημαίνει ο κ. Λαζανάς, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα επιχορηγείται από τα έσοδα τα εταιρείας. Πέρσι 40 σχολεία υποδέχτηκαν το πρόγραμμα από τα οποία τα 23 ήταν στη Θεσσαλονίκη. «Δυστυχώς, δεν μπορέσαμε να ανταποκριθούμε σε άλλες περιοχές, όμως προσπαθούμε να ομαδοποιούμε τις αιτήσεις και να επισκεφτούμε και άλλα μέρη της Ελλάδας».
Είναι όμως τα παιδιά ενημερωμένα για τα Σ.Μ.Ν στις ημέρες μας; «Θεωρώ πως τα παιδιά έχουν κυρίως μια θεωρητική ενημέρωση για τον ιό της ανοσολογικής ανεπάρκειας και τα Σ.Μ.Ν στο πλαίσιο όμως της βιολογίας, που κάνουν στο σχολείο. Στα πλαίσια της πρακτικής, δεν έχουν καταλάβει την ανάγκη της πρόληψης και το κίνδυνο υγείας, που παραμονεύει».

Η χρήση του προφυλακτικού μόνο ως αντισύλληψη και η αμέλεια του στις νεαρές ηλικίες πόσο καταστροφική μπορεί να είναι για την υγεία των εραστών; «Το προφυλακτικό δυστυχώς δεν έχει περάσει στη συνείδηση της σεξουαλικής επαφής, κυρίως των Ελλήνων. Τα αίτια παραμένουν άγνωστα. Ενδεχομένως, ένας λόγος, ο οποίος προβάλλεται πολύ τελευταία, είναι το υψηλό κόστος τους. Ο πιο γνωστός παράγοντας όμως είναι η συνήθεια και ο «μύθος» της πιο έντονης ηδονής, που μεταφέρεται στις πρώτες σεξουαλικές εμπειρίες των νέων, καταργώντας κάπως έτσι το προφυλακτικό».
Τα Σ.Μ.Ν πάντα προκαλούσαν φόβους για εύκολη μετάδοσή τους μέσω μη αφροδισιακών τρόπων στους δημόσιους χώρους. Υπάρχει ακόμα το στίγμα και ο αποκλεισμός των συνανθρώπων μας με Σ.Μ.Ν; «Υπάρχει βελτίωση στην ιατρική περίθαλψη των νοσούντων. Τους παρέχονται ιατρικές υπηρεσίες χωρίς προβλήματα, μπορούν να βρίσκονται σε ένα νοσοκομειακό χώρο χωρίς να στιγματίζονται. Αυτό δεν είναι καθολικό, όμως υπάρχουν πολλά νοσοκομεία και ιατρεία, στα οποία μπορούν να χειρουργούνται και να περιθάλπτονται. Όσον αφορά την κοινωνία, δεν έχουν μειωθεί τα κρούσματα κοινωνικού αποκλεισμού και δυστυχώς υπάρχει στιγματισμός των νοσούντων, γιατί η ασθένειά τους έχει στενή σχέση με τη σεξουαλικότητά τους. Δεν έχουμε μάθει ακόμα πως είναι και αυτό ένα νόσημα όπως όλα τα άλλα. Δυστυχώς, αυτά τα άτομα περιχαρακώνονται από τον περίγυρό τους, πολλοί δεν ενημερώνουν ούτε την οικογένεια τους». «Το σημαντικότερο όμως πρόβλημα υφίσταται στον εργασιακό χώρο, δεν μπορούν να πουν ότι πάσχουν από ανοσολογική ανεπάρκεια. Υπάρχουν δύο δικαστικές αποφάσεις, που έχουν επικυρωθεί μάλιστα, η μία από τον Άρειο Πάγο, που δίνουν δίκιο σε απόλυση εργαζομένου με HIV. Πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να το πουν, γιατί ξέρουν πως δε θα έχουν εργασιακό μέλλον. Υπάρχει βέβαια περίπτωση ανθρώπου, που ενημέρωσε τον εργοδότη του και συνεχίζει να εργάζεται κανονικά. Πρέπει να γίνει αντιληπτό σε όλους πως είναι μόνο ένα σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα, δεν πρόκειται να μολυνθούμε με άλλο τρόπο. Απαιτείται μεγάλη προσπάθεια στην ενημέρωση για να γίνει γνωστή η επικινδυνότητα».
Γιατί καθυστερούν να επισκεφτούν κάποιον γιατρό; «Δεν είναι λίγοι, που δεν πηγαίνουν σύντομα στο γιατρό τους. Αρχικά, είναι η φοβία της παραδοχής πως είμαστε άρρωστοι. Οι γυναίκες από την άλλη δεν επισκέπτονται εύκολα τον γιατρό, γιατί δεν θέλουν να το πουν, σκέφτονται πως θα τις αντιμετωπίσει η οικογένεια πως θα αποδεχτεί το πρόβλημα της. Ίσως οι άνδρες, που κάνουν σεξ με άνδρες, επισκέπτονται πιο εύκολα τον γιατρό, καθώς μπορεί να υπάρχει μια παραπάνω παρακίνηση από τον κύκλο τους».

Υπάρχουν παιδιά με AIDS στην Ελλάδα; «Στην Ελλάδα υπάρχουν 20 παιδάκια, τα οποία παρακολουθούνται από το νοσοκομείο Παίδων. Έχουν προσβληθεί από τη μητέρα τους, περισσότερες από τις οποίες δε γνώριζαν πως νοσούν και το έμαθαν στην πορεία. Επιστημονικά έχουν πλέον αλλάξει τα δεδομένα για τη μετάδοση του ιού από την έγκυο οροθετική μητέρα στο παιδί. Εάν χορηγηθεί θεραπεία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης στη μητέρα και στο νεογέννητο το ποσοστό έχει μειωθεί κάτω του 1%. Παλαιότερα χωρίς θεραπεία το ποσοστό αυτό ήταν 30%.». Κατά πόσο είμαστε κοντά σε μια φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπιση του AIDS; «Αυτή τη στιγμή υπάρχουν φάρμακα με ιδιαίτερη επιτυχία θεραπείας. Τα φάρμακα πλέον είναι πιο δραστικά, έχουν μικρότερη πιθανότητα ανάπτυξης αντοχής του ιού και λιγότερες ανεπιθύμητες παρενέργειες στον λήπτη. Στα πλεονεκτήματα είναι και η μείωση του αριθμού των χαπιών της ημερήσιας λήψης τους. Αυτή τη στιγμή το AIDS δε θεραπεύεται απόλυτα, απλά καταστέλλεται και γίνεται χρόνιο νόσημα». Βρίσκετε ικανοποιητική την ιατρική μέριμνα στην Ελλάδα για τον ιό; «Η ιατρική φροντίδα στην Ελλάδα είναι υψηλή για το ιό, γιατί το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό θέλει να ασχοληθεί μ’ αυτό, είναι ένα αντικείμενο που αγαπούν και είναι άριστα εκπαιδευμένοι. Οι Έλληνες γιατροί και νοσηλευτές έχουν κοινωνικά και ψυχολογικά κίνητρα, θέλουν να βοηθήσουν τον κόσμο, έχουν επηρεαστεί πολύ από τον στιγματισμό, που βιώνουν οι νοσούντες. Όλοι μαζί το κράτος, οι γιατροί, οι Μ.Κ.Ο έχουμε φροντίσει να υπάρχουν καλές κλινικές παρά την κρίση. Υπάρχει φυσικά έλλειψη προσωπικού, όχι όμως όπως σε άλλες ειδικότητες. Τώρα το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι η δυσκολία στη χορήγηση της θεραπείας λόγω των οικονομικών προβλημάτων, όμως ελπίζω πως σύντομα θα λυθεί και αυτό το θέμα».
EEMAA: http://www.aids.org.gr/ EEMAA Facebook: https://www.facebook.com/eemaaids EEMAA Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCtrEy6MgYkV3fyVLmFLYsgQ Φωτογραφος: Κωστής Σωχωρήτης (www.sohoritis.com)