Ο αναβαθμισμένος ρόλος της Ελλάδας στη Μεσόγειο
Τα 7 σημεία της συμφωνίας με τους Αμερικάνους, το μήνυμα Μητσοτάκη - Καραμανλή και το πιθανό γερμανικό εμπάργκο στους Τούρκους.
Η νέα Αμυντική Συμφωνία Ελλάδας – Αμερικής που υπέγραψαν στην Ουάσιγκτον οι Νίκος Δένδιας και Άντονι Μπλίνκεν αναβαθμίζει γεωστρατηγικά τον στόλο της Ελλάδας, αλλά αφήνει εκτεθειμένα τα νησιά του Αιγαίου.
Αυτό που τονίζεται από διπλωματικές πηγές είναι πως για πρώτη φορά οι ΗΠΑ καταδικάζουν το casus belli, απορρίπτοντας έτσι την τουρκική επεκτατική πολιτική, σε συμβατικό κείμενο.
Μάλιστα την ίδια ώρα που οι ΗΠΑ επενδύουν στην Ελλάδα, σε αντίθεση με το παρελθόν, δεν υπάρχει αντίστοιχη κίνηση προς την Τουρκία. Με την Αθήνα να είναι ικανοποιημένη για το ό,τι δεν μπαίνουν οι δυο χώρες στο «ίδιο καλάθι» παρά τα επιχειρούμενα ανοίγματα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Αμερική.
Σε επτά σημεία εστιάζουν διπλωματικές πηγές όσον αφορά στην ελληνοαμερικανική συμφωνία:
1. Επιβεβαιώνεται από τις ΗΠΑ ο στρατηγικός και σταθεροποιητικός ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής.
2. Η κυριαρχία και εδαφική ακεραιότητα της χώρας θωρακίζεται περαιτέρω, μέσω της ρητής αναφοράς στο κείμενο της συμφωνίας, αλλά και της παρουσίας αμερικανικών δυνάμεων σε περιοχές κλειδιά, όπως ο Έβρος ή η Κρήτη.
3. Οι ΗΠΑ ουσιαστικά καταδικάζουν το casus belli για πρώτη φορά σε συμβατικό κείμενο. Με την επιβεβαίωση της απόφασης για αμοιβαία προστασία της κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας κατά ενεργειών που απειλούν την ειρήνη περιλαμβανομένης της ένοπλης επίθεσης, καθώς και με τη δέσμευση των δυο πλευρών να αποτρέψουν τέτοιες ενέργειες, αλλά και να αντιταχθούν σε αυτές.
4. Οι ΗΠΑ επενδύουν σε Ελληνικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε καίριες περιοχές στρατηγικής σημασίας, όπως ο Έβρος και η Κρήτη. Η επιλογή στρατοπέδου πλησίον της Αλεξανδρούπολης και του Ναύσταθμου της Σούδας, στη συνέχεια των γεγονότων του Έβρου, του “τουρκο-λιβυκού μνημονίου” και των προκλήσεων της Τουρκίας στις περιοχές αυτές, ενισχύει το αμερικανικό αποτύπωμα σε περιοχές καίριας σημασίας για την χώρα μας. Παράλληλα, όμως επιτρέπει την χρήση των εκσυγχρονισμένων εγκαταστάσεων από τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις.
5. Η συμφωνία με τις ΗΠΑ, λίγες ημέρες μετά την συμφωνία με τη Γαλλία καθώς και τις συμφωνίες με τα ΗΑΕ, δημιουργούν μια ασπίδα προστασίας για την Ελλάδα, η οποία υπερβαίνει δεσμεύσεις σε πολυμερή σχήματα.
6. Η Ελλάδα καθίσταται κρίσιμος παράγοντας στον πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, ενισχύει την Ευρωπαϊκή Άμυνα και παράλληλα ενδυναμώνει τον διατλαντικό δεσμό, τηρώντας στο ακέραιο τις συμμαχικές της δεσμεύσεις στο ΝΑΤΟ.
7. Η συμφωνία επιτρέπει την επέκταση του Αμερικανικού αποτυπώματος, συμπεριλαμβανομένων άλλων νησιών, στο μέλλον. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές η αμερικανική πλευρά δεν επιθυμούσε στην παρούσα τουλάχιστον συγκυρία να δεσμευτεί άμεσα για άλλες περιοχές
Με τη νέα Συμφωνία (MDCA), η Ουάσιγκτον επεκτείνει τις δυνάμεις της:
-Στο στρατόπεδο «Γιαννούλη» στην Αλεξανδρούπολη, περιοχή που λαμβάνει πλέον ιδιαίτερα αναβαθμισμένο ρόλο στην αμερικάνικες επιδιώξεις. ‘Όπως, άλλωστε, αναφέρουν διπλωματικές πηγές, «η επιλογή της Αλεξανδρούπολης υποδηλώνει μεταξύ άλλων την αμερικανική βούληση ενίσχυσης της ασφάλειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, αλλά με παράκαμψη των Στενών, με ό,τι οφέλη αυτό συνεπάγεται για την περιοχή του Έβρου και ευρύτερα της Θράκης».
-Στο στρατόπεδο Γιαννούλη στη Νέα Ιωνία του Βόλου.
-Στο πεδίο Βολής στο Λιτόχωρο της Πιερίας.
-Παράλληλα, επεκτείνει περαιτέρω τις εγκαταστάσεις της στη Ναυτική Βάση ση Σούδα.
Η ελληνική κυβέρνηση αντιτείνει πως τα ανταλλάγματα που αναφέρονται στην επιστολή Μπλίνκεν και το Τροποποιητικό Πρωτόκολλο αποτελούν ρήτρες εγγύησης για την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Εκ των πραγμάτων, επίσης, με τις Αμυντικές Συμφωνίες με Ηνωμένες Πολιτείες και Γαλλία, αλλάζει το αμυντικό δόγμα και η χώρα επανέρχεται στη στρατηγική του «προκεχωρημένου φυλακίου της δύσης».
Όμως, παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε η ελληνική πλευρά, οι Αμερικανοί αρνήθηκαν να χρησιμοποιήσουν τη Σκύρο ή οποιοδήποτε άλλο νησί του Ανατολικού Αιγαίου για τις στρατιωτικές τους ανάγκες.
Οι Αμερικανοί εκτός από τη Σούδα αναγνωρίζουν τη γεωπολιτική σημασία της Αλεξανδρούπολης στην οποία θα δημιουργηθεί μια από τις μεγαλύτερες βάσεις στα Βαλκάνια για τη στάθμευση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, τα οποία θα αναπτύσσουν επιχειρησιακές δραστηριότητες σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.
Βέβαια η παρουσία αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων και η εγκατάσταση υπερσύγχρονων οπλικών συστημάτων στην Αλεξανδρούπολη θα προκαλέσει μια διαρκή ένταση ανάμεσα σε Ελλάδα και Μόσχα.
Η βάση της Αλεξανδρούπολης υποβαθμίζει και τη γεωστρατηγική σημασία του Βοσπόρου με ό,τι συνεπάγεται αυτή η εξέλιξη για την Τουρκία.
Στην συγκεκριμένη χρονική συγκυρία σημασία έχει και το μήνυμα που απηύθυναν οι Κ. Καραμανλής και Κ. Μητσοτάκης προς τις ευρωπαϊκές χώρες για την επαμφοτερίζουσα στάση τους, όσον αφορά την Τουρκία, είναι ως αποδέκτη τη Γερμανία που ετοιμάζεται να παραδώσει έξι υποβρύχια στην Άγκυρα.
Η παρέμβαση του τέως πρωθυπουργού και του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν ήταν τυχαία.
Γιατί ήδη στη Γερμανία συντελούνται διεργασίες και η στάση του Βερολίνου απέναντι στην Τουρκία θα είναι διαφορετική σε μια κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών, Πρασίνων και Φιλελεύθερων.
Ήδη οι εκπρόσωποι των δύο κομμάτων, Φιλελεύθερων και Πρασίνων τάσσονται υπέρ της επιβολής εμπάργκο όπλων στην Τουρκία και προτείνουν να μην παραδοθούν τα υποβρύχια σε μια χώρα που είναι διαρκής απειλή για την Ελλάδα.
