Ηλίας Παλιαλέξης | Δυστυχώς, πολλοί συνάνθρωποί μας είναι εθισμένοι στον φόβο της τιμωρίας.

Τους τελευταίους μήνες μία είναι η κυρίαρχη έννοια όλων μας, παγκοσμίως… Covid-19. Ένας ιός που έχει φέρει στην κυριολεξία τα πάνω κάτω στις ζωές μας. 

Προσωπικά μιλώντας, οι εικόνες που είδα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης με τους αμέτρητους νεκρούς- θύματα του ιού, αλλά και οι πρωτόγνωρες συνθήκες που βιώσαμε με το lockdown, την απομόνωση από αγαπημένα μας πρόσωπα, την ψυχαναγκαστική απολύμανση πριν αγγίξουμε οτιδήποτε, έχουν γράψει στη συνείδησή μου. Νομίζω ότι το φυσιολογικό θα ήταν όλοι μας να έχουμε πάρει ένα μάθημα από όλα αυτά που συμβαίνουν… Και όμως, τελικά δεν είναι λίγοι εκείνοι που συμπεριφέρονται λες και ζουν σε παράλληλο σύμπαν. Σαν να μην συνέβη τίποτα και είτε ήταν όλα ένα ψέμα, είτε αφορούσαν αποκλειστικά άλλους ανθρώπους…

Κι ενώ έχει γίνει άρση των  μέτρων κι ο τουρισμός ανοίγει, τις τελευταίες μέρες ο αριθμός κρουσμάτων επιβεβαιώνει ότι ο κορωνοιός είναι ακόμα εδώ και καλό είναι να το συνειδητοποιήσουμε. Τα μέτρα προστασίας και οι αποστάσεις θα έπρεπε να έχουν γίνει τρόπος ζωής για όλους μας. Δεν είναι δυνατόν όσους κυκλοφορούμε με μάσκα και κρατάμε αποστάσεις από τους άλλους να μας θεωρούν περίεργους ή υπερβολικούς. Η συνετή συμπεριφορά θα έπρεπε να είναι ο κανόνας.

 Δυστυχώς, αυτό το καλοκαίρι -εκτός από τα προβλήματα με την Τουρκία για την χώρα μας-  θα έχει και Covid-19. Tο τί θα συμβεί δεν μπορούμε να προβλέψουμε. Ωστόσο, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε τις απόψεις σημαντικών προσώπων από διαφορετικούς επαγγελματικούς χώρους.

Ας δούμε τις πολύτιμες σκέψεις του κου Ηλία Παλιαλέξη.

Ανήκετε στη μερίδα του πληθυσμού που πιστεύει ότι ο κορωνοιός αποτελεί παρελθόν στην Ελλάδα; Αν όχι, τι θα θέλατε να πείτε σε εκείνους που έχουν αυτήν την πεποίθηση ;

Είναι ελάχιστοι όσοι πιστεύουν, ότι ο κορωνοϊός αποτελεί παρελθόν και ακόμα λιγότεροι αυτοί που αρνούνται ακόμα και την ύπαρξή του. Μικρή μειοψηφία, σε παγκόσμιο επίπεδο. Η πλειοψηφία σε κάθε δημοκρατική κοινωνία, πρέπει, κατ΄ αρχήν, να υπερασπίζεται το δικαίωμα στη διαφορετική άποψη, αντιπαραθέτοντας λογικά επιχειρήματα. Στη χώρα μας, ειδικά στα social media, γίναμε μάρτυρες μίας έντονης πολεμικής, με σκληρούς χαρακτηρισμούς, ενάντια σε αυτούς τους λίγους ανθρώπους, που είτε αμφέβαλαν, είτε δεν πείστηκαν, είτε βρίσκονταν σε καθεστώς άγνοιας και άρνησης. 

“Ψοφάμε” για καβγά. Σε μία χώρα έχουμε πληρώσει την πόλωση με αίμα κυριολεκτικά και μεταφορικά, ειδικά σε περιόδους κρίσης, απαιτείται υπομονή, ισχυρή πειθώ, διαλλακτικότητα και ήπιοι τόνοι. Αυτά, άλλωστε, νομίζω είναι και τα χαρακτηριστικά, που έκαναν τον καθηγητή Τσιόδρα να ξεχωρίσει και να κερδίσει την εμπιστοσύνη του κόσμου. 

Έτσι κι αλλιώς, η ιστορία του ανθρώπου είναι μία διαρκής μάχη επιβίωσης με τον μικρόκοσμο, τον μακρόκοσμο, αλλά και με τον ίδιο του τον εαυτό, που αποτελεί και την κύρια πηγή των προβλημάτων του. Έτσι κι αλλιώς, οι κοινωνίες δρουν προληπτικά ή αντιδρούν εκ των υστέρων, με μία καθαρά δική τους ιεράρχηση των προτεραιοτήτων τους. 

Τρανό παράδειγμα αποτελεί το αυθόρμητο «σπάσιμο» της καραντίνας στις ΗΠΑ από χιλιάδες πολίτες, ύστερα από τη δολοφονία του George Floyd. Η συλλογική συνείδηση έκρινε αυτόματα, ότι η υγιής αντίδραση σε κοινωνικές παθογένειες, όπως ο ρατσισμός και η κατάχρηση της εξουσίας, αποτελεί πρώτη προτεραιότητα. Σε αυτούς τους ανθρώπους τί μπορεί να πει κανείς;

Η πανδημία αργά ή γρήγορα θα ξεπεραστεί. Το ζητούμενο είναι να ξεπεραστεί με τις λιγότερες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, αλλά και σε κοινωνικό, ψυχικό και οικονομικό κεφάλαιο. 

Δυστυχώς όμως, δε φαίνεται ότι θα αποτελέσουν σύντομα παρελθόν οι αιτίες που την προκάλεσαν: Η καταστροφική σχέση που έχει αναπτύξει ο άνθρωπος με το φυσικό περιβάλλον, άρα με τον ίδιο του τον εαυτό. Γεγονός που θα πρέπει να μας προετοιμάζει για νέες προκλήσεις στο άμεσο μέλλον.

 Ποιον θεωρείτε μεγαλύτερο κίνδυνο για αυτό το καλοκαίρι και γιατί: 1) Τον κορωνοϊό 2) Τα οικονομικά προβλήματα και 3) Τα προβλήματα με την Τουρκία. 

Με τα παραπάνω ζητήματα ασχολούνται σοβαρά και συστηματικά θεσμοί και καθ’ ύλην αρμόδιοι. Θέλω να πιστεύω, ότι θα βρούνε τις καλύτερες δυνατές λύσεις, με γνώμονα τα εθνικά μας συμφέροντα. Καλούμαστε να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας ως λαός και ως πολίτες και να προσπαθήσουμε για το καλύτερο, στο μέτρο που μας αναλογεί. Σε συνδυασμό βέβαια με τις αναμενόμενες αναγκαίες θαρραλέες θεσμικές αποφάσεις, έτσι ώστε να αποφευχθεί μία νέα υγειονομική, οικονομική, κοινωνική ή γεωπολιτική κρίση. 

Πέραν των ζητημάτων που αναφέρατε όμως, θα ήθελα να επισημάνω, ότι η επώδυνη εμπειρία σε αυτή τη χώρα δείχνει, ότι ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος γι΄ αυτό το καλοκαίρι, όπως σχεδόν και για κάθε καλοκαίρι, δεν είναι άλλος από τις δασικές πυρκαγιές. Ένα φαινόμενο που, μέσα σε λίγες ώρες, μπορεί να στοιχίσει σε τόσες ζωές όσες και μία πανδημία, βυθίζοντάς όλους μας σε άλλο ένα εθνικό πένθος. 

Μην ξεχνάμε επίσης, ότι στην Ελλάδα 8.500 άνθρωποι πεθαίνουν πρόωρα κάθε χρόνο εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Στον αντίποδα, η προστασία και η ορθή διαχείρισή του περιβάλλοντος, και των φυσικών πόρων, πέρα από τα προφανή οφέλη για την υγεία μας, μπορεί να διασφαλίσει την πολυπόθητη βιώσιμη ανάπτυξη. Είναι το απόλυτο συγκριτικό μας πλεονέκτημα. Άρα, αυτά τα ζητήματα θα έπρεπε να αποτελούν, μαζί με όσα αναφέρατε, ζητήματα εθνικής σημασίας και εθνικής ασφάλειας. Πρόκειται για ζητήματα προσωπικής, συλλογικής και εθνικής επιβίωσης.

Βγήκατε καθόλου για φαγητό ή σε μπαρ από τότε που επιτρέπεται;

Με την πρώτη ευκαιρία βγήκα και για φαγητό και για καφέ, επισκέφτηκα φίλους και συγγενείς, έκανα μία εκδρομή στο χωριό μου, στην Αργολίδα, απόλαυσα την εξοχή.  Το είχα πραγματικά ανάγκη. Καμία τεχνολογία, κανένα κοινωνικό δίκτυο, τίποτα απολύτως δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη επαφή, τη διά ζώσης επικοινωνία και την επαφή με τη φύση. Μόνο μαζί με τους “άλλους” μπορούμε να είμαστε ευτυχισμένοι. 

Ειδικά όσοι ζούμε στις πόλεις, καλούμαστε να κάνουμε επιπλέον προσπάθειες, προκειμένου να μην αποξενωθούμε και να μην στερέψουμε τελείως συναισθηματικά και πνευματικά, ζώντας σε ένα αστικό περιβάλλον, που μας αποστερεί συνεχώς ψυχικές δυνάμεις, με άλλοθι την ψευδαίσθηση της παροχής υψηλών δυνατοτήτων. Το ενάμιση μέτρο απόσταση δεν είναι τίποτα, μπροστά στον υπαρξιακό όλεθρο της ανθρώπινης απουσίας. To social distancing, πλέον, δε συνεπάγεται και κοινωνική αποξένωση.

Κάνετε τις αγορές που είχατε προγραμματισμένες πριν από την πανδημία ή λειτουργείτε ακόμη προσεκτικά;

Οι αγορές βρίσκονται σε απόλυτη συνάρτηση με τις οικονομικές μας δυνατότητες, την ψυχολογία και την καταναλωτική μας διάθεση. Όταν ένα από τα τρία υπολείπεται ή απουσιάζει, αυτόματα καταργούνται και τα άλλα δύο. Στην περίπτωσή μου, ανεξάρτητα από την πανδημία, τουλάχιστον ένα από τα τρία σχεδόν πάντα λείπει. 

Θεωρείτε ότι οι τουρίστες πρέπει να έρχονται στην χώρα μας αφού έχουν κάνει τεστ για τον κορωνοιό ή δεν το κρίνετε απαραίτητο; 

Νομίζω, ότι είναι αυτονόητο ότι όσο περισσότερο και καλύτερα μετρήσουμε το φαινόμενο, τόσο πιο εύκολα θα μπορέσουμε να το ελέγξουμε.

Η πανδημία και το lock down πιστεύετε ότι βοήθησαν τον κόσμο να να ξεκαθαρίσει κάποια πράγματα στις προσωπικές του σχέσεις ή τον μπέρδεψαν περισσότερο;

Το lockdown από μόνο του είναι μία συνθήκη απάνθρωπη. Δεν μπορούμε να χρυσώνουμε το χάπι.  Σαφέστατα κάθε κατάσταση  αναγκαστικού εγκλεισμού και παύσης της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας είναι από μόνη της σοκαριστική και επώδυνη για τον άνθρωπο. 

Η στέρηση θεμελιωδών ελευθεριών μας ήταν η μέγιστη θυσία, που θα μπορούσαμε να κάνουμε για την πρόληψη και την προφύλαξη των διπλανών μας και του εαυτού μας. 

Ταυτόχρονα, χιλιάδες άνθρωποι στη γειτονιά μας, σε Ιταλία και Ισπανία, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο αρρώσταιναν και πέθαιναν. Ζήσαμε εν μέσω μίας ανείπωτης τραγωδίας. Μία πολύ στρεσογόνα κατάσταση για όλους, είτε το συνειδητοποιήσαμε είτε όχι.

Τέθηκε η ανθρώπινη ζωή πάνω απ΄ όλα. Εκ του αποτελέσματος, το lockdown αποδείχθηκε σωτήριο για χώρες που το εφάρμοσαν άμεσα, σε αντίθεση με χώρες που καθυστέρησαν. 

Από εκεί και πέρα, κάθε άνθρωπος το βίωσε διαφορετικά. Ξέρω ανθρώπους, που απόλαυσαν την καραντίνα και την είδαν σα δώρο. Αισθάνθηκαν δημιουργικοί, πήραν αποφάσεις, γυμνάστηκαν, διάβασαν, βρήκαν νέες ασχολίες, βρήκαν χρόνο για τις οικογένειές τους, για τον εαυτό τους, απόλαυσαν την ησυχία τους και μάλιστα σήμερα, ορισμένοι από αυτούς, σχεδόν “παρακαλάνε” να τους δοθεί ξανά η ευκαιρία να μείνουνε σπίτι.  

Ξέρω όμως και ανθρώπους που έπεσαν σε κατάθλιψη, που χώρισαν, που έπαθαν κρίσεις πανικού. Ξέρω ψυχικά ασθενείς, των οποίων η κατάσταση επιβαρύνθηκε πολύ σημαντικά. Τα φαινόμενα ενδοοικογενειακής βίας τετραπλασιάστηκαν, ενώ χιλιάδες άνθρωποι ακόμα παλεύουν με πολύ σοβαρές οικονομικές άρα και ψυχοκοινωνικές συνέπειες, εξαιτίας του lockdown. 

Θεωρώ ότι είναι αδύνατον να αισθανθεί κάποιος πλήρης, χαρούμενος, ευτυχισμένος και να μην μπερδευτεί, όταν δίπλα του καθημερινά υποφέρει, αρρωσταίνει και πεθαίνει κόσμος. Όταν ανησυχεί για την υγεία τη δική του και των αγαπημένων του και την ίδια ώρα στερείται την παρουσία τους. Προσωπικά, αν και προσπάθησα να διαμορφώσω, όσο μπόρεσα, μία ποιοτική καθημερινότητα, εύχομαι να μην ξαναζήσουμε αυτή την εμπειρία.

»Οι άνθρωποι λέμε πολλά πράγματα το καλοκαίρι, που δεν τα εννοούμε τον χειμώνα.» έχει πει η Αμερικανίδα συγγραφέας Patricia Briggs. Θα ήθελα να σχολιάσετε.

Αλληγορικά μιλώντας, το καλοκαίρι, λόγω του καλού καιρού, της ελαφρότητας, που χαρίζουν οι μεγάλες μέρες, οι γλυκές νύχτες και η ανάπαυλα των διακοπών, αισθανόμαστε δυνατοί και βρίσκουμε περισσότερο θάρρος να οραματιστούμε έναν καλύτερο εαυτό, στις σχέσεις μας, στις δουλειές μας, σε όλα τα επίπεδα. Έρχεται ο χειμώνας, αλλάζουν οι συνθήκες, κλεινόμαστε στα σπίτια και στο εγώ μας και τα ξεχνάμε όλα. 

Οι άνθρωποι, όμως, έχουμε την τάση να λέμε πολλά που δεν τα εννοούμε ανεξάρτητα από τις εποχές ή τις συνθήκες. Εάν οι σκέψεις και τα λόγια δε γίνονται αποφάσεις και δε συνδυάζονται με δημιουργική δράση, πειθαρχία και συνέπεια, τότε παραμένουν απλές ονειροπολήσεις. Σύντομα θα οδηγήσουν σε κενό, ίσως πολύ μεγαλύτερο από αυτό που βιώναμε πριν τις κάνουμε. Θα απογοητεύσουμε και θα απογοητευτούμε.

Η αλλαγή προϋποθέτει τη συνειδητή απόφαση να δράσουμε και να αντιμετωπίσουμε τον φόβο για το άγνωστο. Άρα, προϋποθέτει αποθέματα πίστης και εμπιστοσύνης προς τον εαυτό μας και τον κόσμο, αλλά και την ετοιμότητα να θυσιάσουμε πολλά δεδομένα, ανεξαρτήτου εποχής ή συνθηκών. 

Ωστόσο, ο χειμώνας της οικειότητας του κατεστημένου της ζωής μας, όσο επώδυνος ή μίζερος κι αν είναι, συνήθως μας καθηλώνει, μας ακινητοποιεί, εμφανίζοντας μπροστά μας όλων των ειδών τα εμπόδια.  Έρχεται όμως μία στιγμή που ο πόνος γίνεται μεγαλύτερος από τον φόβο για αλλαγή και τότε αναγκαστικά παίρνουμε την απόφαση να δράσουμε και να βουτήξουμε στο άγνωστο, πολλές φορές χωρίς να χρειαστεί να το πούμε καν. 

Αυτή ακριβώς είναι όμως και η στιγμή, που η ζωή ίσως μας δώσει την ευκαιρία να κάνουμε τα όνειρά μας πραγματικότητα, ακόμα και μέσα στο καταχείμωνο. 

Με τον χρόνο και την εμπειρία έρχεται σχεδόν πάντα και η στιγμή, που γελάμε με αυτό που φοβόμασταν ή μετανιώνουμε για όσα είπαμε, σκεφτήκαμε, ονειρευτήκαμε, αλλά ποτέ δεν κάναμε. Χρέος μας είναι να τολμούμε και να μην απελπιζόμαστε στην οποιαδήποτε ενδεχόμενη αποτυχία. Να συνεχίσουμε να ονειρευόμαστε, ανεξάρτητα από τις εποχές. Τα όνειρα να γίνονται στόχοι και οι στόχοι πράξεις. Αυτή η συνθήκη- η άγρια ομορφιά της ζωής- έχει να κάνει με την ψυχική και διανοητική μας ετοιμότητα και προθυμία να οραματιστούμε, να εξερευνήσουμε και να ανακαλύψουμε έναν καλύτερο, έναν βαθύτερο εαυτό, έναν καλύτερο κόσμο μέσα μας και έξω μας. Έτσι η κάθε μέρα μας μπορεί να είναι καλοκαίρι. 

Νομίζετε ότι η ανευθυνότητα που δείχνουν πολλοί καθώς συχνά συγχρωτίζονται σε κέντρα διασκέδασης ή άλλους χώρους,μετά το άνοιγμα της καραντίνας μπορεί να μας ξαναφέρει ένα καινουργιο lockdown μέσα στο καλοκαίρι;

Δε θέλω ούτε να το σκέφτομαι. Όπως και να ΄χει προτιμώ την ανάληψη της προσωπικής ευθύνης ως ελεύθερη επιλογή, που προέρχεται μέσω της τεκμηριωμένης γνώσης, της ψυχικής και διανοητικής επίγνωσης και όχι ως αναγκαστική επιβολή του οποιουδήποτε συστήματος εξουσίας. 

Δυστυχώς, πολλοί συνάνθρωποί μας είναι εθισμένοι στον φόβο της τιμωρίας. Είναι θλιβερό η πολιτεία να επιβάλει με τον “βούρδουλα” αποφάσεις, χρησιμοποιώντας τον φόβο των προστίμων, τα αστυνομικά μπλόκα στους δρόμους, τους  διαρκείς ελέγχους, την αφαίρεση πινακίδων, το κλείσιμο καταστημάτων κλπ. Όμως, εξίσου θλιβερή είναι και η αδυναμία μικρής μερίδας πολιτών να συναισθανθούν τις ανάγκες και τους φόβους των γύρω τους, το τί είναι ασφαλές και τί όχι, τι είναι ωφέλιμο και τι βλαπτικό τελικά. 

Πρόκειται για αντίστοιχη, αν και όχι ανάλογη, περίπτωση με αυτή της υποχρεωτικότητας του κράνους για τους δικυκλιστές ή της απαγόρευσης του τσιγάρου για τους καπνιστές. Πολλοί συμμορφώθηκαν με το ζόρι, πολλοί επειδή κατάλαβαν την αξία της ζωής, κάποιοι δε θα συμμορφωθούν ποτέ. Σε κάθε περίπτωση, ας ελπίσουμε, ότι θα ανακαλυφθούν σύντομα ένα εμβόλιο για την πρόληψη και μία αποτελεσματική θεραπεία του Covid-19.

Θα είναι κρίμα μία συλλογική επιτυχία να την ξεχάσουμε σε ένα βράδυ, όπως άλλωστε συνηθίζουμε, και να την μετατρέψουμε σε εθνική αποτυχία, με βαριές συνέπειες, σε όλα τα επίπεδα. 

Μπορείτε να δείτε τα πρόσωπα που φιλοξενήθηκαν στις  στήλες του klik :

#ΒΓΑΙΝΟΥΜΕΑΠΟΤΟΣΠΙΤΙ 

#ΜΕΝΟΥΜΕΣΠΙΤΙ 

#ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ&COVID19