Athens Pride: Μπορεί να μηνύσει τη ΣΤΑ.ΣΥ;
Ο νομικός Βασίλης Σωτηρόπουλος απαντά για τις αφίσες που απέρριψε η ΣΤΑ.ΣΥ.
Μετά από μια δεκαετία που η ΣΤΑ.ΣΥ υποστηρίζει σταθερά το Athens Pride αναρτώντας την αφίσα του στο Αττικό Μετρό, φέτος η διοργάνωση αλλά και όλοι εμείς βρεθήκαμε μπροστά σε μια απρόσμενη εξέλιξη, καθώς μία μέρα πριν την ανάρτησή της η διοργάνωση ενημερώθηκε πως αυτή δεν πρόκειται να συμβεί.
Ο λόγος, σύμφωνα με τη ΣΤΑ.ΣΥ, είναι «υφιστάμενες εμπορικές, διαφημιστικές δεσμεύσεις για τη συγκεκριμένη περίοδο», όμως σύμφωνα με τον νομικό Βασίλη Σωτηρόπουλο, ο οποίος και ανέδειξε το θέμα, «η άρνηση της ΣΤΑΣΥ Α.Ε. να φιλοξενήσει την συγκεκριμένη καταχώρηση ελέγχεται νομικά».
Μπορεί τελικά το Athens Pride να μηνύσει τη ΣΤΑ.ΣΥ;
«Η απόφαση της “ΣΤΑΣΥ ΑΕ” να απορρίψει για πρώτη φορά μετά από δέκα (10) χρόνια την ανάρτηση της αφίσας του Athens Pride στο Αττικό Μετρό αποτελεί μια σοβαρή υποχώρηση της Πολιτείας από την υποστήριξη των ανθρώπινων δικαιωμάτων.
Καθώς η φιλοξενία διαφημιστικών καταχωρήσεων στους ειδικούς διαφημιστικούς πίνακες του Αττικού Μετρό αποτελεί “παροχή υπηρεσίας”, η άρνηση της ΣΤΑΣΥ Α.Ε. να φιλοξενήσει την συγκεκριμένη καταχώρηση ελέγχεται νομικά.
Σύμφωνα με τον Ν.4443/2016, η απαγόρευση διακρίσεων με κριτήριο τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ταυτότητα φύλου, τα χαρακτηριστικά φύλου και την έκφραση φύλου επεκτείνεται και όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών στο κοινό, μετά την σχετική τροποποίηση που επήλθε με τον Ν.5089/2024.
Στο άρθρο 11 του Ν.4443/2016, η άρνηση παροχής υπηρεσίας, λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου τυποποιείται ως ποινικό αδίκημα:
” Όποιος, κατά τη συναλλακτική διάθεση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών στο κοινό, παραβιάζει την κατά τον παρόντα νόμο απαγόρευση της διακριτικής μεταχείρισης για λόγους φυλής, χρώματος, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής, γενεαλογικών καταβολών, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, ηλικίας, οικογενειακής ή κοινωνικής κατάστασης, σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας ή χαρακτηριστικών φύλου, τιμωρείται με φυλάκιση έξι (6) μηνών μέχρι τριών (3) ετών και με χρηματική ποινή χιλίων (1.000) έως πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Οι πράξεις που προβλέπονται στην παρούσα παράγραφο διώκονται αυτεπαγγέλτως.”
Αυτά βέβαια προϋποθέτουν την συνδρομή του στοιχείου του δόλου. Πρέπει δηλαδή να ήθελαν οι αρμόδιοι της ΣΤΑΣΥ ΑΕ να αποκλείσουν την καταχώρηση της αφίσας του Athens Pride στα διαφημιστικά πλαίσια, λόγω της ομοτρανσφοβίας τους, προκειμένου να καταδικαστούν για το ανωτέρω ποινικό αδίκημα.
Αυτό όμως αφορά μόνο την ποινική διάσταση του θέματος.
Κατά τ’ άλλα, ακόμη κι αν το Athens Pride δεν αποδείξει πλήρως το ομοτρανσφοβικό κίνητρο της ΣΤΑΣΥ ΑΕ, αρκεί να επικαλεστεί τα ίδια τα πραγματικά περιστατικά που συνιστούν αποκλεισμό, λόγω της αντιστροφής του βάρους απόδειξης. Το άρθρο 9 του Ν.4443/2019 έχει τίτλο “Βάρος απόδειξης” και ορίζει τα εξής:
“Όταν ο βλαπτόμενος προβάλλει ότι δεν τηρήθηκε η αρχή της ίσης μεταχείρισης και αποδεικνύει ενώπιον δικαστηρίου ή αρμόδιας διοικητικής αρχής πραγματικά γεγονότα από τα οποία μπορεί να συναχθεί άμεση ή έμμεση διάκριση, το αντίδικο μέρος ή η διοικητική αρχή φέρει το βάρος να αποδείξει στο δικαστήριο, ότι δεν συνέτρεξαν περιστάσεις που συνιστούν παραβίαση της αρχής αυτής.”
Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση σχετικής καταγγελίας στον Συνήγορο του Πολίτη (που είναι η αρμόδια ανεξάρτητη αρχή για την τήρηση του νόμου για την ίση μεταχείριση) ή αγωγής από το Athens Pride ενώπιον των δικαστηριων, το βάρος της απόδειξης ότι η απόφαση δεν ήταν τελικά ομοτρανσφοβική ανήκει στην ΣΤΑΣΥ ΑΕ. Θα έχει πολύ ενδιαφέρον να μάθουμε τί θα ισχυριστούν, όταν επί 10 χρόνια φιλοξενούν κανονικά την αφίσα, ενώ φέτος για πρώτη φορά απέρριψαν το σχετικό αίτημα.
Σε κάθε περίπτωση, το Athens Pride πρέπει να αντιδράσει δυναμικά με τα νόμιμα μέσα που διαθέτει. Οι ανακοινώσεις και οι φραστικές καταδίκες δεν αρκούν.
Χρειάζεται δημόσια λογοδοσία».
