Κώστας Κυριακόπουλος | Η δραστηριότητα του αυτοδίδακτου λοιμωξιολόγου, ελπίζω να καταργηθεί πολύ πριν από την εμφάνιση του εμβολίου…
Ο εξαίρετος δημοσιογράφος μιλά στην στήλη του klik, #φθινόπωρο &covid-19.-Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή
Εδώ κι αρκετούς μήνες, δυστυχώς, μία είναι η κυρίαρχη έννοια όλων μας, παγκοσμίως… Covid-19. Ένας ιός που έχει φέρει στην κυριολεξία τα πάνω κάτω στις ζωές μας. Kι ενώ οι αρχικές εκτιμήσεις – ελπίδες ήταν ότι την καλοκαιρινή περίοδο ο ιός θα “έσβηνε” λόγω ζέστης, δυστυχώς διαψεύστηκαν.
Ο κορωνοιός συνεχίζει να ταλαιπωρεί όλη την υφήλιο. Πολλά όχι μόνο τα κρούσματα, αλλά και όσοι χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας του.
Αν κάτι με παραξενεύει σε όλη αυτή την δύσκολη, απαιτητική περίοδο που διανύουμε, είναι η ανώριμη αντιμετώπιση κάποιων ανθρώπων που είτε θεωρούν πως δεν υπάρχει ο ιός, είτε βάζουν σε κίνδυνο την υγεία όχι μόνο του εαυτού τους, αλλά και των υπολοίπων.
Ο covid-19 μας αφορά όλους, μικρούς και μεγάλους. Δεν κάνει διακρίσεις.
Καθώς δεν γνωρίζουμε έως πότε θα κυριαρχεί στην καθημερινότητά μας, καλό και συνετό είναι να τηρούμε τα μέτρα προστασίας. Να κρατάμε αποστάσεις, να φοράμε μάσκα, να πλένουμε τα χέρια μας. Ας έχουμε στο μυαλό μας ότι οι δικές μας κινήσεις ορίζουν όχι μόνο τη δική μας ζωή, αλλά και των συνανθρώπων μας. Και δεν είναι μόνο αυτό… Οι επιπόλαιες συμπεριφορές όχι μόνο οδηγούν στον θάνατο συνανθρώπους μας, αλλά και τη χώρα σε lockdown το οποίο θα φέρει και πάλι τρομερές συνέπειες στην οικονομία.
Οκτώ μήνες πριν, ξεκίνησε η πρώτη στήλη του κλικ, #μένουμε_ασφαλείς, για τον κορωνοιό. Ακολούθησαν άλλες δύο (#βγαίνουμε_από_το_σπίτι & #καλοκαίρι&covid19) και συνεχίζουμε με την τέταρτη στήλη, #φθινόπωρο&covid19, με σημαντικές προσωπικότητες από διαφορετικούς χώρους, οι οποίοι εκφράζουν τις απόψεις τους για θέματα της επικαιρότητας που αφορούν στον covid-19. Οι ερωτήσεις μας αλλάζουν και προσαρμόζονται σύμφωνα με τις εξελίξεις.
Ας δούμε την άποψη του κου Κώστα Κυριακόπουλου.
Όλη αυτήν την περίοδο της έξαρσης των κρουσμάτων του κορωνοιού, υπάρχει κάτι που σας έχει δυσαρεστήσει ή δυσκολέψει ιδιαίτερα;
Σε τόσο σοβαρές καταστάσεις δημιουργείται κάτι πολύ περίεργο για όλους όσοι τις βιώνουν, ο καθένας με τον δικό του τρόπο. Όλοι προσπαθούμε να επιβιώσουμε κάνοντας παράλληλα δύο διαφορετικές προσπάθειες. Αρχικά, να υποτιμήσουμε την πραγματική εικόνα της κατάστασης και δευτερευόντως να πιαστούμε από όποια λεπτομέρεια δημιουργεί ελπίδα. Ανθρώπινο είναι αυτό, ο άνθρωπος είναι πολλά πράγματα μαζί. Όμως, έχετε αναρωτηθεί γιατί οι μεγαλύτεροι είναι ψυχραιμότεροι και περισσότερο προσαρμοστικοί; Γιατί έχουν αυτό που λείπει από τις μικρότερες ηλικίες. Την ιστορική εμπειρία, τα αποτυπώματα αυτών που έχουν περάσει και έχουν μεταφράσει, ο καθένας με τον τρόπο του, σε δείγματα και υποδείγματα αντιλήψεων και συμπεριφορών.
Όλη αυτή η ιστορία με την πανδημία έφερε αλλαγές στις ζωές όλων μας που δεν τις είχαμε καν φανταστεί. Και εδώ που τα λέμε, ο περιορισμός στο σπίτι ήταν η πιο ανώδυνη από όλες, μη γελιόμαστε. Άλλοι άνθρωποι έχασαν -και δυστυχώς συνεχίζουν να χάνουν- αγαπημένους ανθρώπους, πολλοί άλλοι αναγκάστηκαν να νοσηλευθούν σε συνθήκες πλήρους απομόνωσης και απειλής θανάτου. Άλλοι έχασαν τις δουλειές τους και μοιραία τον τρόπο να συντηρήσουν τις οικογένειές τους. Μόνοι όσοι έχουν τη σπάνια πολυτέλεια να ζουν σε συνθήκες περίκλειστης απομόνωσης δεν είχαν κάτι να χάσουν. Αν ρωτάτε προσωπικά, στις αρχές του προηγούμενου lockdown αναγκάστηκα, λόγω ξαφνικών οικονομικών δυσκολιών του εργοδότη, να διακόψω τη σχέση μου με ένα μεγάλο ειδησεογραφικό site το οποίο διηύθυνα, σχέση που είχε ξεκινήσει σχεδόν δύο εβδομάδες πριν από την πρώτη φάση της καραντίνας.
Όλη, λοιπόν, η κανονική ανθρωπότητα υπέστη δομικές απώλειες κάτι που σε φυσιολογικές συνθήκες αναμένεται να σταματήσει μόνο με τον μαζικό εμβολιασμό των πληθυσμών αφού πρώτα παραχθεί και δοκιμαστεί το κατάλληλο εμβόλιο. Ιστορικά, λοιπόν, αυτές οι συνθήκες συγκρίνονται μόνο με μεγάλες και ανυπέρβλητες καταστροφές. Φτάνει να θυμηθούμε τις μεγάλες, ιστορικές, πανδημίες του 14ου και του 15ου αιώνα. Τότε η μόνιμη επωδός κάθε επίκλησης στον Θεό ήταν: «Από τον λιμό, την πανώλη και τον πόλεμο απάλλαξέ μας, Κύριε».
Τι πιστεύετε για τους ψεκασμένους συνομωσιολόγους, που όχι μόνο αμφισβητούν την ύπαρξη του ιού αλλά παρακινούν τον κόσμο να μην παίρνει μέτρα προστασίας;
Η σκληρή δοκιμασία για την ίδια τη ζωή η οποία εξελίσσεται με την αδιάκοπη, μέχρι στιγμής, εξάπλωση του Covid-19 σημαίνει και τη μεγάλη δοκιμασία στην οποία υπόκειται και μία από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις της ανθρωπότητας, του ορθολογισμού. Στην περίπτωση του Covid-19 δεν έχουμε να κάνουμε με την εξάπλωση ενός κινήματος αμφισβήτησης, όπως έχουμε παρατηρήσει ότι συμβαίνει γενικώς αλλά για ένα «πάντρεμα» της μαζικής ψευδαίσθησης και του βαυκαλισμού περί μιας κάποιας πολιτικής ανυπακοής με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ελληνικής φυλής που συμπυκνώνουν την ανοησία ετών σε έξι λεξούλες: «Ο πιο έξυπνος λαός του κόσμου». Και αφού έχει «δέσει» αυτή η συνταγή έρχεται και η διεθνής της εκδοχή για να την αποτελειώσει: Οι θανατηφόρες δόσεις του λαϊκισμού που κυριαρχεί σε μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες σε Ευρώπη και ΗΠΑ με ευθύνη πολιτικών καθοδηγητών. Ξέρετε, όλες οι απόπειρες να οριστεί ο λαϊκισμός, περιλαμβάνουν δύο απαραίτητες λέξεις: «Ψέμα» και «Εχθρός». Καμία λαϊκίστικη προσέγγιση, καμία «πολιτική θεολογία» όπως έχουν χαρακτηρίσει τον λαϊκισμό, δεν θα μπορούσε να επιβιώσει στον σύγχρονο κόσμο αν δεν στηρίζεται στο ψέμα και αν δεν κατασκευάζει εχθρούς. Δείτε, τώρα, αυτούς που συνηθίσαμε να αποκαλούμε ψεκασμένους και κάντε συγκρίσεις. Πατούν πάνω στο ψέμα, στην κατασκευή εχθρών αλλά και σε κάτι άλλο που δεν είναι επιλογή τους και γι’ αυτό έχουν ελαφρυντικό: Στον φόβο. Όταν οι άνθρωποι φοβούνται το πιο εύκολο είναι να επινοούν πραγματικότητες πολύ πιο βολικές από τις κανονικές. Το ψέμα, άλλωστε, δημιουργεί πάντα μια πραγματικότητα πολύ πιο γοητευτική και θελκτική από την «πραγματική πραγματικότητα». Και φυσικά, ανεξάρτητα από το πόσο υπαρκτός ή εξηγήσιμος είναι ο φόβος, το μόνιμο θύμα σε αυτές τις συνθήκες είναι ο ορθολογισμός και η πραγματολογική αλήθεια. Μην ξεχνάμε ότι και στον 14α αιώνα οι άνθρωποι απέδιδαν τον λιμό και την πανώλη είτε στη «μόλυνση του αέρα», είτε στους «Εβραίους εμπόρους», είτε ακόμα και στους ίδιους «στους κρεοπώλες του Παρισιού που έριχναν τις βρωμιές τους στους δρόμους».
Έχετε να μας διηγηθείτε κάποιο περιστατικό ανεύθυνης συμπεριφοράς στο οποίο ήσασταν μάρτυρες;
Και ποιος δεν έχει… Ένα τελευταίο, μάλιστα, στο μετρό το οποίο το έγραψα και στην Athens Voice ως περιστατικό. Ήταν δύο κανονικοί άνθρωποι, χωρίς χαρακτηριστικά που να δηλώνουν ότι αντιμετώπιζαν κάποια θέματα. Ο ένας φορούσε τη μάσκα του σαν κολιέ και ο άλλος του έκανε μια απλή και ήρεμη παρατήρηση. Τότε ο πρώτος εξανέστη και άρχισε να βρίζει. Αυτός που είχε τολμήσει την παρατήρηση κοιτούσε αποσβολωμένος. Προσπάθησα να κατανοήσω αυτόν που έβριζε. Αν δείτε το σχόλιό μου θα κατανοήσετε, πιστεύω, ότι ο κόσμος είναι πολύ κουρασμένος. Και, όπως αναφέρω, όταν ο φόβος μπαίνει στη ζωή μας οι άνθρωποι δεν θέλουν και πολύ για να μεταμορφωθούν σε φαντάσματα που κρύβονται ακόμα και από την ανάμνηση της προηγούμενης ζωής τους.
Εκτιμάτε ότι θα γίνει νέο lockdown στην Αττική το χειμώνα;
Κανείς δεν μπορεί να κάνει εκτίμηση παρά μόνο να πει αυτό που θα επιθυμούσε να συμβεί. Αυτό που ελπίζω είναι ότι δεν θα γίνει γενικό lockdown στην Αττική διότι είτε θέλουμε είτε όχι στην Αττική χτυπάει η καρδιά της ελληνικής οικονομίας και από αυτήν εξαρτώνται όλα. Ελπίζω, λοιπόν, ότι δεν θα γίνει και ότι αυτό θα οφείλεται στο γεγονός ότι θα αυξηθούν τα ποσοστά της ατομικής ευθύνης του καθενός μας που να δηλώνουν ότι κατανοούμε τι σημαίνει σεβασμός στη συνύπαρξη, χωρίς πολλές επεξηγήσεις και πολλά λόγια. Και είναι αυτό που με θλίβει στη χώρα μας. Για εμάς, τέτοια θέματα πολιτισμού δεν είναι τόσο αυτονόητα όσο είναι για άλλες κοινωνίες της Ευρώπης και δεν αναφέρομαι στο θέμα της αντιμετώπισης του Covid διότι και στην Ευρώπη τα πράγματα δεν είναι καλύτερα.
Θα πρέπει να ξέρουμε ότι σε αυτό το επίπεδο τα πράγματα στην ελληνική κοινωνία θα αρχίσουν να βελτιώνονται όταν περιορίσουμε στο ελάχιστο τις συνέπειες από το σύνδρομο του “εξυπνότερου λαού του κόσμου” από το οποίο πάσχουμε χρονίως. Όχι, δεν είμαστε ο εξυπνότερος ούτε ο καλύτερος λαός του κόσμου. Είμαστε ένας από τους λαούς του κόσμου.
Τους προσεχείς μήνες – σε περίπτωση που λειτουργήσουν και πάλι οι χώροι εστίασης- θα βγαίνετε συχνά έξω για φαγητό αν είναι σε εσωτερικούς χώρους;
Η αλήθεια είναι ότι ο φόβος είναι φόβος. Και αν συνδυάζεται με την ατομική ευθύνη που λέγαμε, τότε σκέφτεσαι περισσότερες φορές αν θα βγεις για φαγητό σε κλειστό χώρο. Με τα σημερινά δεδομένα που οδήγησαν σε νέα μέτρα και τη ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων, η απάντηση είναι όχι. Αν δεν αλλάξουν τα δεδομένα, αν, δηλαδή, τα νέα μέτρα δεν αρχίσουν να αποδίδουν θετικά αποτελέσματα, όχι δεν θα βγαίνω για φαγητό. Αν και μέχρι τέλος Νοεμβρίου τα καταστήματα της εστίασης θα είναι κλειστά. Οπότε ας ελπίσουμε ότι θα πιάσουν τόπο οι θυσίες και αυτών των ανθρώπων που εργάζονται σε αυτόν τον τομέα.
Έχετε σκοπό να παρακολουθήσετε κάποια παράσταση στο θέατρο, ή κάποια ταινία στον κινηματογράφο αν θα λειτουργούν τα θέατρα και οι κινηματογράφοι;
Δυστυχώς δεν είναι κάτι που είχα εντάξει στον άμεσο προγραμματισμό. Θα ήταν εξαιρετική πολυτέλεια και αυτό είναι μία από τις πολύ μεγάλες αλλαγές που έχει επιφέρει στην καθημερινότητά μας η πανδημία. Τα αυτονόητα να μη θεωρούνται τόσο αυτονόητα. Απεναντίας να θεωρούνται πολυτέλειες.
Αν τα πράγματα με την Τουρκία εξελιχθούν σε στρατιωτική σύγκρουση τι θα κάνατε;
Ας ελπίσουμε ότι δεν θα φτάσουν εκεί τα πράγματα και στο μεταξύ ας μην κάνουμε εθνικιστικές μαγκιές. Οι δικές μας γενιές δεν ξέρουν τι σημαίνει πόλεμος. Και οι μαγκιές εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο, της άγνοιας και της ιστορικής αγραμματοσύνης που μας διακατέχει.
Πως κρίνετε τον τρόπο που αντιμετώπισε ο Πρόεδρος Τραμπ, την προσωπική του εμπειρία με τον κορωνοϊό όταν νόσησε
Την κρίνω ως συνεπή σχετικά με αυτό που είναι και ο ίδιος. Δημοσίως, συγκρούστηκε αισθητά με την κανονική πραγματικότητα, όπως κάνει με όλα. Επινόησε μια δική του πραγματικότητα, όπως κάνει με όλα. Έδωσε και γι’ αυτό τη δική του θεατρική παράσταση σαν περιφερόμενος και πανίσχυρος θίασος λαϊκισμού, όπως κάνει με όλα. Ας ελπίσουμε ότι ο κόσμος θα τελειώσει σύντομα μαζί του.
Πότε νομίζετε ότι θα τελειώσει αυτό το lockdown;
Με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τις προσεγγίσεις της κυβέρνησης, το νέο αυτό lockdown που επικεντρώνεται κατά κύριο λόγο στην εστίαση και στους χώρους συναθροίσεων, θα τελειώσει ή θα επαναπροσδιοριστεί μόλις τα στοιχεία δείξουν περιορισμό της εξάπλωσης. Με λίγα λόγια, όταν μετά το περιθώριο του ενός μηνός που ανακοινώθηκε, ο καθημερινός αριθμός των κρουσμάτων θα βαίνει μειούμενος, τότε θα έχουμε αλλαγές επί τα βελτίω. Δεν έχω λόγο να μην εμπιστεύομαι αυτήν την προσέγγιση και τη μεθοδολογία καθώς είναι υπαγορευμένη από τους ειδικούς επιστήμονες. Και σε αυτούς θα πρέπει να δείχνουμε όλη μας την εμπιστοσύνη. Αυτό επιτάσσει ο δυτικός τρόπος ζωής, την πίστη μας στον επιστημονικό ορθολογισμό και την τεκμηρίωση.
Ποιες δραστηριότητες πιστεύετε ότι δεν θα επιβιώσουν από́ αυτή́ την κρίση;
Θα πρέπει να μάθουμε να ζούμε με τις μάσκες μας για πολύ καιρό ακόμα. Σε επαγγελματικό επίπεδο, όταν η ζωή επανέλθει στους ρυθμούς που γνωρίζαμε πριν από την πανδημία, δεν νομίζω ότι θα έχουν καταργηθεί κάποιες δραστηριότητες. Εκτός από αυτήν του… αυτοδίδακτου λοιμωξιολόγου, που ελπίζω να καταργηθεί πολύ πριν από την εμφάνιση του εμβολίου. Σίγουρα θα αλλάξουν κάποια στοιχεία των δημόσιων συμπεριφορών μας και οι αλλαγές θα είναι εμφανείς. Αυτό, πάντως, που θα ήθελα να ανατραπεί μια και καλή είναι να σταματήσουμε να αναπολούμε το παρελθόν και να ξανακοιτάξουμε μπροστά. Και να ξανακάνουμε άφοβα μια δυνατή, κανονική χειραψία. Μας έχει λείψει αυτό το συνηθισμένο, καθημερινό, ίσως και τυπικό, κλαπ που κάνουν δύο ανθρώπινες παλάμες όταν χαιρετιούνται. Ακόμα και χωρίς λόγο…
Μπορείτε να δείτε τα πρόσωπα που φιλοξενήθηκαν στις τρεις πρώτες στήλες του klik για τον covid-19:
