Σπάνια ταινία – κειμήλιο για την Αντίσταση στην Κατοχή παίζει στο Ertflix
Δείτε το ντεμπούτο της Έλλης Λαμπέτη και του Μάνου Χατζηδάκι που γυρίστηκε αμέσως μετά την Απελευθέρωση.
Ένα παραγνωρισμένο φιλμ από τον πρώιμο μεταπολεμικό ελληνικό κινηματογράφο προστέθηκε στον κατάλογο του Ertflix, επαληθεύοντας εκ νέου τον πλούτο που βρίσκεται στο αρχείο της ΕΡΤ.
Ο λόγος για τη σπάνια ταινία «Αδούλωτοι Σκλάβοι», η οποία γυρίστηκε λίγο μετά το τέλος της Κατοχής και κυκλοφόρησε το 1946. Τη σκηνοθεσία ανέλαβε αρχικά ο Μάριος Πλωρίτης, ωστόσο, τη θέση του πήρε ο Βίων Παπαμιχάλης. Η πλοκή ξεκινά την παραμονή της 28ης Οκτωβρίου 1940, όταν ένας θίασος νέων ηθοποιών πραγματοποιεί πρόβες για το ανέβασμα του σαιξπηρικού «Ονείρου Θερινής Νυκτός». Το ξέσπασμα του πολέμου, όμως, ανατρέπει τα σχέδιά τους και σύντομα αποφασίζουν να οργανωθούν στην Αντίσταση.
Η χρονική εγγύτητα ανάμεσα σε όσα αναπαριστούν οι «Αδούλωτοι Σκλάβοι» και όσα συνέβησαν στην πραγματικότητα είναι ανατριχιαστική. Όχι μόνο γιατί οι μνήμες είναι ακόμα νωπές, αλλά και γιατί η απεικόνιση γειτονιών όπως η Πλάκα, για παράδειγμα, συνιστά σήμερα ένα σπάνιο κειμήλιο των μεταβατικών ημερών της Απελευθέρωσης. Επιπλέον, ο ρεαλισμός που υιοθετεί ως αισθητική ο Παπαμιχάλης αποκτά αιχμηρή ντοκιμαντερίστικη υφή όταν, μεταξύ άλλων, η κάμερα καταγράφει παιδιά να αναζητούν κάτι φαγώσιμο στο δρόμο.
Εξίσου ενδιαφέρον και αναπόφευκτο(;) απότοκο της τεταμένης πολιτικής συγκυρίας, το γεγονός πως δραματουργικά οι πρωταγωνιστές δεν εμφανίζουν σαφή πολιτικά χαρακτηριστικά. Βεβαίως είναι ξεκάθαρο πως συντάσσονται ενάντια στον κατακτητή, αλλά απουσιάζουν οι ιδεολογικά φορτισμένες αναφορές, ενώ δεν είναι τυχαίο πως ακόμα και όταν επιχειρείται η αναγραφή ενός συνθήματος σε τοίχο, η απόπειρα οδηγεί σε δολοφονία από ένα στρατιώτη των ναζί. Από την άλλη, στους «Αδούλωτους Σκλάβους» υπάρχουν πολύτιμες σκηνές αντικατοχικής δράσης, όπως εκείνη στην οποία ένα περιοδικό μόδας(!) χρησιμοποιείται ως κωδικοποιημένο μέσο επικοινωνίας μεταξύ των αντιστασιακών.
Εκτός από ιστορική σημασία, η ταινία του Παπαμιχάλη διέπεται και από κινηματογραφική αξία. Παρατηρείται σειρά σκηνοθετικών ευρημάτων που δοκιμάζουν κάτι το μοντέρνο, όπως η χρήση της σβούρας, αλλά και παρεμβάσεις το μοντάζ που προδίδουν το μεράκι πίσω από τη δημιουργία του φιλμ (διπλοτυπία απεικόνισης βασανισμού). Έπειτα, το τραγικό φινάλε με φόντο που θυμίζει το Σκοπευτήριο, με σύγχρονα μάτια οδηγεί σε δύο συμπεράσματα. Αφενός το πόσο βλάσφημο ήταν να αμφισβητηθεί από κάποιους ο ηρωισμός των διακοσίων της Καισαριανής, αφετέρου πως προκύπτει μια συγκινητική σύνδεση ανάμεσα στους «Αδούλωτους Βλάσφημους» και το «Τελευταίο Σημείωμα» (2017) του Παντελή Βούλγαρη. Τέλος, αξίζει να επισημάνουμε πως στην εν λόγω παραγωγή πραγματοποιούν το ντεμπούτο τους στη μεγάλη οθόνη σπουδαία ονόματα όπως η πρωταγωνίστρια Έλλη Λαμπέτη και ο συνθέτης Μάνος Χατζιδάκις.
Δείτε τους «Αδούλωτους Σκλάβους» στο Ertflix.
