Μια σπαρακτική Ζιλιέτ Μπινός στην αφοπλιστική ταινία «Βασίλισσα στη Θάλασσα»
Ο πόνος του αποχωρισμού, τα όρια της φροντίδας και το πένθος που διαδέχεται τον έρωτα φορτίζουν συγκινητικά το δράμα του Λανς Χάμερ.
Περιεχόμενα
Κάποια στιγμή στη διάρκεια της «Βασίλισσας στη Θάλασσα» διατυπώνεται ένα ερώτημα που συμπυκνώνει το πνεύμα όλης της ταινίας: «Είναι δυνατόν να ερωτευτείς κάποιον, όταν δεν έχεις καμία ανάμνηση από τη ζωή που έχεις ζήσει μαζί του»; Μία αφοπλιστική και τρομακτική απορία, δεδομένου πως η υπόθεση του φιλμ που σκηνοθετεί ο Λανς Χάμερ αφορά τον τρόπο που μια σχέση αλλάζει εξαιτίας της άνοιας από την οποία πάσχει μια ηλικιωμένη καλλιτέχνις. Ο σύντροφός της, στο ρόλο ο θρυλικός Τομ Κόρτνεϊ («Μπίλυ ο Ψεύτης», «45 Χρόνια»), υιοθετεί αυτονόητα το ρόλο του φροντιστή, ώσπου η θετή κόρη του που υποδύεται η Ζιλιέτ Μπινός γίνεται μάρτυρας ενός τραυματικού συμβάντος που περιπλέκει ακόμα περισσότερο τα πράγματα.
«In sickness and in health»
Μία από τις τομές που κατάφερε στο μοντέρνο σινεμά ο σπουδαίος Μίκαελ Χάνεκε, ήταν να απεικονίσει με εγκαρδιότητα τη φθορά που δέχεται ένας ερωτικός δεσμός όταν έρχεται αντιμέτωπος με το αναπόφευκτο. Το ισοπεδωτικό «Amour» (2012), το οποίο φυσικά μεταφράζεται ως «αγάπη», χάρη στην ωμή ειλικρίνειά του αφουγκράστηκε μια πτυχή της συντροφικότητας που σπανίως ή και καθόλου προηγουμένως δεν έβρισκε το δρόμο στη μεγάλη οθόνη. Εκείνη των ιδιωτικών στιγμών μεταξύ ανθρώπων τρίτης ηλικίας, που έχουν περάσει δεκαετίες συνύπαρξης, αλλά τώρα βρίσκονται σε ένα οδυνηρό κατώφλι χωρίς κανένα εμφανές πλεονέκτημα. Είναι εύθραυστοι, σχετικά μόνοι μα κυρίως, απροστάτευτοι από τον ερχομό του αποχωρισμού, ο οποίος αποτελεί εξίσου κομμάτι της αγάπης.
Εάν ο Χάνεκε λοιπόν, παρά την περιβόητη εγκεφαλικότητά του, βρίσκει έναν τρόπο να φανεί έστω ελάχιστα ελπιδοφόρος στην ταινία του, ο Χάμερ υιοθετεί μια παρόμοια φόρμα με περισσότερη διάθεση μελέτης των χαρακτήρων του και λιγότερο με στόχο τη συναισθηματική αφαίμαξη. Όχι πως είναι λιγότερο συγκινητικός, φυσικά. Απλώς, όσο ενδιαφέρεται να φτάσει στα άκρα το τι σημαίνει φροντίδα και εσωτερική επικοινωνία με το έτερον ήμισυ, βάζοντας μερικές τολμηρές παραμέτρους στην έννοια της συναίνεσης, άλλο τόσο ακροάζεται τα αφανή κίνητρα που ενεργοποιούν τα ένστικτα των ηρώων του. Παρά το γεγονός, λοιπόν, πως θεματικά η «Βασίλισσα» δεν εκπλήσσει, καταφέρνει να μαγνητίσει χάρη στη χρήση ενός γοητευτικού και αμείλικτου ρεαλισμού, βασισμένος στη σεναριακή οικειότητα και τη σκηνοθετική στιβαρότητα. Πλαίσιο στο οποίο παραδοσιακά θριαμβεύει η Μπινός, όντας μια παρουσία ικανή να πείσει πως κάθε ρόλος που ενσαρκώνει είναι ο πιο σημαντικός του κόσμου.
Έρωτας σαν φοίνικας
Ο Χάμερ δεν περιορίζει τη ψυχογραφική μελέτη του σεξ στους ηλικιωμένους πρωταγωνιστές του, αλλά το εξετάζει «διαγενεακά». Εάν εκείνοι είναι ακόμα ενεργοί, ο διαζευγμένος χαρακτήρας της Μπινός δείχνει αποστασιοποιημένος από την ανάγκη της σεξουαλικής συνεύρεσης, την ώρα που η κόρη της βιώνει το πρώτο ερωτικό σκίρτημά της. Ένα σχήμα που δημιουργεί μια παρηγορητική σκέψη, αφού υπαινίσσεται πως με κάθε έρωτα που τελειώνει κάπου ένας άλλος γεννιέται. Σκηνοθετικά, βέβαια, η ιστορία που αφορά τη νεαρή ηρωίδα αναπτύσσεται με λιγότερη οικονομία από ότι το υπόλοιπο φιλμ, προκαλώντας έτσι παρεκβάσεις ήσσονος σημασίας και υποδεέστερου συναισθηματικού βάρους. Αποδυναμώνει, επίσης, μια κορύφωση που έρχεται όχι ακριβώς νομοτελειακά, αλλά ως επιστέγασμα του κόστους που συνοδεύει μια απόλυτη αφοσίωση.
Η ταινία «Βασίλισσα στη Θάλασσα» κυκλοφορεί από το Cinobo (22/10). Περισσότερες κριτικές ταινιών εδώ.
