Μεταλλούδες καλόγριες, μοναχικοί δράκουλες, άφθονο ταλέντο και όσα είδαμε στο 12ο TAF
Το Thessaloniki Animation Festival έριξε αυλαία στις αίθουσες της συμπρωτεύουσας αλλά συνεχίζεται online. Καταγράψαμε τα βραβεία, τις διαπιστώσεις μας αλλά και τις ταινίες που προλαβαίνετε να δείτε ψηφιακά.
Στη μέχρι τώρα δημοσιογραφική μου πορεία έχει τύχει να βρεθώ καλεσμένη σε φεστιβάλ animation περισσότερες φορές από τον μέσο δημοσιογράφο και παραμένω πολύ χαρούμενη, μιας και αυτό το κινηματογραφικό είδος δεν παύει να με εκπλήσσει με την έμπνευση, το χιούμορ αλλά και την τόλμη των δημιουργών του. Γιατί θέλει πραγματικό θάρρος και θράσος για να αφιερώσεις όλον αυτόν τον κόπο και τον χρόνο σε ένα είδος τόσο υποτιμημένο, ώστε σπανίως να συμπεριλαμβάνεται στα μη εξειδικευμένα κινηματογραφικά φεστιβάλ, αλλά και να υποβιβάζεται από πολλούς στην κατηγορία «μίκυ μάου».
Κι ενώ όπως σε όλα τα φεστιβάλ θα δεις από μέτριες μέχρι εκπληκτικές ταινίες, τυχαίνει τα φιλμ animation να καρφιτσώνονται στο μυαλό σου ένα τσικ παραπάνω, αφενός όταν χρησιμοποιούν τη φόρμα και τις προκαταλήψεις που τη συνοδεύει για να χτίσουν την ιστορία τους και αφετέρου όταν διαπιστώνεις το άφθονο δραματουργικό και καλλιτεχνικό ταλέντο που κρύβεται πίσω από τις προσπάθειες που παρουσιάζονται.
Κάπως έτσι, το ΠΣΚ 16 με 18 Οκτωβρίου βρέθηκα στη Θεσσαλονίκη για να παρακολουθήσω τη 12η εκδοχή του Thessaloniki Animation Festival. Ήδη από την ανακοίνωση του προγράμματος μου έκανε εντύπωση τόσο ο όγκος των προγραμματισμένων προβολών και των ενοτήτων όσο και οι διεθνείς καλεσμένοι που θα παρουσίαζαν (σε γεμάτες αίθουσες όπως αποδείχτηκε) masterclasses πάνω στην τέχνη και την πορεία τους.
Η αποθήκη Δ στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, σπίτι του TAF για τις ημέρες του φεστιβάλ, παρέμενε κατά κύριο λόγο γεμάτη, με νεαρό κυρίως κόσμο να μπαινοβγαίνει υπό τα θερμά χαμόγελα των εθελοντών και των διοργανωτών, ενώ τα πρωινά οι πολύ μικροί φίλοι του φεστιβάλ είχαν την τιμητική τους με προβολές animation αλλά και anime. Στις πολύ ενδιαφέρουσες ενότητες του φεστιβάλ, ήταν αφενός το αφιέρωμα στο τσέχικο animation, μια χώρα με παράδοση στην εικονογράφηση, αλλά και η ενότητα Human Rights για ταινίες με κοινωνικό αντίκτυπο, όπως το ξεχωριστό ντοκιμαντέρ «Making It Fit» (Μάργκαρετ Λιλ) για τo πώς η κουήρ κοινότητα άλλαξε την έκφραση του πένθους μετά την κρίση του AIDS.
Οι μεγαλύτεροι, πάντως, δεν σταματήσαμε να συζητάμε τις πολύ βραδινές XXX ταινίες που παρακολουθήσαμε: μια επιλογή φιλμ είτε με σεξουαλική θεματολογία ή με πιο gore σκηνές, τα οποία εκτός από την υψηλή καλλιτεχνική τους αξία μου ξαναέφεραν στο νου τα λόγια του Χένρι Γουόνγκ, Key Visual Development Artist σε παραγωγές όπως το «Spider-Man across the Spider-Verse» και το «K-pop Demon Hunters». Μιλώντας με τον Χένρι πριν το φεστιβάλ και σε ερώτησή μου για το αν θα δούμε ποτέ Όσκαρ να πηγαίνει σε ταινία animation μου υπενθύμισε πόσες από αυτές τις ταινίες έχουν εντελώς ενήλικη θεματολογία.
«Ελπίζω κάποια μέρα να υιοθετήσουμε όλοι την αντίληψη ότι το animation δεν απευθύνεται αποκλειστικά στα παιδιά. Υπάρχουν έργα animation που απευθύνονται ξεκάθαρα σε ενήλικες, με πολύ σκληρές σκηνές, βία, σεξουαλικό περιεχόμενο και χυδαία στοιχεία. Ίσως, λοιπόν, κάποια στιγμή να φτάσουμε στο σημείο να αντιμετωπίζουμε το animation περισσότερο όπως οι Ιάπωνες: ως κάτι απολύτως φυσιολογικό, καθιερωμένο και αποδεκτό στην κοινωνία, και όχι ως κάτι που βάζεις απλώς στην τηλεόραση για να βλέπουν τα παιδιά σου».
Διαβάστε επίσης
Τα βραβεία του φεστιβάλ
Δεν είναι τυχαίο, επίσης, που τα βραβεία που δόθηκαν από την κριτική επιτροπή των Χένρι Γουόνγκ, Σεμπάστιαν Σπέρερ (Πρώην Επικεφαλής Προγράμματος και Επιμελητή του φεστιβάλ Annecy), Πάβελ Χοράτσεκ (Διευθυντή Προγράμματος του Anifilm) και Χρύσας Γκούμα (Επικεφαλής Προγράμματος και Συντονίστρια του TAF) αφορούσαν κατά κύριο λόγο ταινίες που είχαν στο επίκεντρο σύνθετα ερωτήματα για τον χρόνο, το άγχος, τις ενοχές και τις προκαταλήψεις μας.
Στο ξεκαρδιστικό «Time Flies» του Τομάσο Ζέρμπι, για παράδειγμα, παρακολουθήσαμε πόσα παράλογα, καθημερινά ή σουρεαλιστικά πράγματα μπορούν να συμβούν σε 3 λεπτά και 36 δευτερόλεπτα (βραβείο Storytelling), ενώ στο «Πιες» του Ιωάννη Αγαπητάκη-Kern (βραβείο Ελληνικής Φοιτητικής Ταινίας) καταβυθιστήκαμε στο βίωμα του στρες από τη στιγμή της δημιουργίας του μέχρι εκείνη που το αγκαλιάζεις ως κομμάτι της ταυτότητάς σου.
Η ελληνική σκηνή, άλλωστε, είχε την τιμητική της στο φεστιβάλ, με μεγάλο μέρος των προβολών να αφιερώνεται σε εγχώριους δημιουργούς τους οποίους αξίζει να κρατήσουμε στο ραντάρ μας. Προσωπικό αγαπημένο (όπως και για μεγάλο μέρος του κοινού όπως αποδείχτηκε στο Q&A που ακολούθησε την προβολή) οι περιπέτειες των Μαρκ και Πολ (Plan-J) του Πόλη Πασχαλίδη. Ένα μείγμα «Rick and Morty» με πολύ πιο dead-pan χιούμορ, το «Plan-J» φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε σειρά και ελπίζουμε πράγματι οι δημιουργοί του να το καταφέρουν.
Καλύτερη ελληνική ταινία αναδείχτηκε το ευαίσθητο «Inmates» της Κατερίνας Ζάκκα, μια τρυφερή απεικόνιση των υπαρκτών και νοητών τοίχων που μας χωρίζουν από τους κοντινότερους ανθρώπους μας.
Ακολουθούν αναλυτικά τα βραβεία:
Golden Octopus: “When the Sea was Calm” του Mamuka Tkeshelashvili
Silver Octopus: “Daughters of the Late Colonel” της Elizabeth Hobbs
Bronze Octopus: “God is Shy” των Jocelyn Charles, Remembers
Storytelling (Βραβείο Αφήγησης): “Time Flies” του Tomasso Zerbi
Student (Φοιτητικό Βραβείο): “Fried” της Lizzie Watts
Special Mention (Ειδική Μνεία): “Fingerbang” της Yeonwoo Kim
Best Greek film (Καλύτερη Ελληνική Ταινία): “Inmates” της Κατερίνας Ζάκκα
Greek student film (Ελληνική Φοιτητική Ταινία): “Πιες” του Ιωάννη Αγαπητάκη-Kern
Special Mention (Ειδική Μνεία – Ελληνική Συμμετοχή): “Sjor” του Αντώνη Φυλλαδίτη
Human Rights (Βραβείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων): “What’s your Verdict” των Persephone Huynh Murphy, Anna Julia Pazieska, Marija Gajic
Βραβείο Κοινού (People’s Choice): Το βραβείο του κοινού θα ανακοινωθεί μετά την ολοκλήρωση όλων των διαδικτυακών προβολών, δίνοντας την ευκαιρία στους θεατές να συμμετέχουν ενεργά και να αναδείξουν την αγαπημένη τους ταινία! Μέσω της πλατφόρμας, μπορεί ο καθένας να βαθμολογήσει τις ταινίες (από 0 έως και 5 αστεράκια). Στις 30 Οκτωβρίου, η ταινία με τη μεγαλύτερη συνολική βαθμολογία θα ανακοινωθεί ως η νικητήρια της κατηγορίας.
5 ταινίες που αξίζει να δείτε στην πλατφόρμα του φεστιβάλ
Μπορεί οι προβολές στους φυσικούς χώρους να έχουν ολοκληρωθεί, όμως 171 από τις ταινίες που προβλήθηκαν παραμένουν διαθέσιμες μέχρι και τις 29 Οκτωβρίου στην online πλατφόρμα του φεστιβάλ, χωρίς κόστος. Κι αν, όπως είναι φυσικό, δεν ξέρετε από πού να πρωτο-ξεκινήσετε, πέρα από το γεγονός ότι είναι χωρισμένες ανά θεματικές, καταγράφουμε τα φιλμ που αξίζει σίγουρα να μπουν στη λίστα σας για να έχετε μια ολοκληρωμένη αίσθηση του προγράμματος του φεστιβάλ, μέχρι την επόμενη χρονιά του.
«Cupid»
Στο γαλλικό «Cupid», ο θεός Έρωτας τα έχει κάνει μαντάρα όταν προσεγγίζεται από ένα διαβολάκι και η θεά Αφροδίτη τον στέλνει στη γη για να σώσει ό,τι σώζεται. Μόνο που στο σπαρταριστό φιλμ, ο έρωτας στρέφει τα βέλη του μέχρι και στον ίδιο του τον εαυτό με απρόσμενα αποτελέσματα.
«What’s Your Verdict?»
Ένα τηλεπαιχνίδι καλεί το κοινό να αποφασίσει: ήταν βιασμός ή το ήθελε; Ένα πανέξυπνο παιχνίδισμα για το διασυρμό από το κοινό και τα media κάθε θύματος, συναντά την πιο ιδιαίτερη εικονογράφηση που είδαμε στο φεστιβάλ, όπου στοιχεία κολλάζ συναντούν 70s μοτίβα, εναλλασόμενα όπως κάνει και η συνεχώς ρέουσας ζωής με το «πάγωμα» που βιώνει ένα άτομο όταν δέχεται σεξουαλική επίθεση.
«huldu-fólk»
Στη ισλανδική παράδοση μας καλεί το ντοκιμαντέρ της Δανάης-Δάφνης Μιτσάκου, όπου το 2D animation συνδυάζεται με την κινηματογράφιση για να αφηγηθεί τον θρύλο των αόρατων ανθρώπων που κατοικούν στην ισλανδική χερσόνησο και τους οποίους οι ντόπιοι επιλέγουν να σεβαστούν, ακόμα κι αν δεν πιστεύουν πραγματικά στην ύπαρξή τους. Μια οικολογική παραβολή, με διακριτικό συναισθηματικό αντίκτυπο.
«Nun» και «Lonely Count»
Το stop-motion είναι η αγαπημένη μου τεχνική στο animation γιατί η πλαστικότητα της κίνησης συνδυάζεται εξαιρετικά με το σκοτεινό, ανατρεπτικό χιούμορ, για να δημιουργήσει το κατάλληλο κλίμα, χωρίς ομιλία ή αφήγηση. Αυτό υπηρετούν άψογα αφενός το τσέχικο «Nun», όπου μια νεαρή άρρυθμη καλόγρια φέρνει την καταστροφή σε ένα μοναστήρι και αφετέρου το ελληνικό σφηνάκι «Lonely Count», όπου ο Κόμης Δράκουλας βιώνει την ερωτική απογοήτευση, όταν η νύφη του τον παρατάει για το τέρας του Φρανκενστάιν.
Δείτε τις ταινίες ΕΔΩ.
