Μανώλης Μητσιάς: Μια πράξη αντίστασης εναντίον του γιου του Μάνου Χατζηδάκι
Όταν δεν επιτράπηκε στον κορυφαίο ερμηνευτή να τραγουδήσει τον Γιάννη τον Φονιά, εκείνος το απήγγειλε. Με αυτό τον τρόπο ο Μητσιάς έστειλε το μήνυμά του!
Περιεχόμενα
«Τώρα θα ζήσουμε όλοι μια σπάνια στιγμή. Ο Μανώλης Μητσιάς δεν θα τραγουδήσει τον “Γιάννη τον Φονιά”, αλλά θα τον απαγγείλει». Αυτή τη σπάνια στιγμή… «φίμωσης» έζησαν οι θεατές που βρέθηκαν στο Δίον της Πιερίας την Κυριακή 26 Ιουλίου για να απολαύσουν τον Μανώλη Μητσιά να ερμηνεύει τραγούδια του μεγάλου ποιητή Νίκου Γκάτσου. Μαζί του, επί σκηνής, ήταν η Ελληνογερμανίδα ερμηνεύτρια, Αλεξάντρα Γκράβας. Μόνο που δεν ερμηνεύτηκαν όλα τα τραγούδια όπως θα έπρεπε…
Μανώλης Μητσιάς: «Δεν μού επιτρέπεται να πω ένα τραγούδι που γράφτηκε για μένα»
Κάποια στιγμή, ο Μανώλης Μητσιάς κάλεσε στη σκηνή την Αγαθή Δημητρούκα, διαχειρίστρια του έργου του Νίκου Γκάτσου και επιμελήτρια της συγκεκριμένης συναυλίας, η οποία εξήγησε ένα πρόβλημα που προέκυψε.
«Στο πρόγραμμα δεν έχω συμπεριλάβει τραγούδια σε μουσική του Μάνου Χατζιδάκι» ξεκίνησε να εξηγεί, διαβάζοντας ένα ηλεκτρονικό μήνυμα που έλαβε από τον εκπρόσωπο του γιου του Μάνου Χατζιδάκι, Γιώργου. Με το μήνυμα αυτό ο διαχειριστής του έργου του μεγάλου μουσικοσυνθέτη απαγόρευε να ακουστούν συνθέσεις του πατέρα του.
«Οι λόγοι έχουν να κάνουν κυρίως με το γεγονός ότι το έτος 2026 έχει ανακηρυχθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού ως αφιερωματικό έτος για τον Μάνο Χατζιδάκι και στο πλαίσιο αυτό οι συναυλίες, οι παραστάσεις και γενικότερα οι εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν με τη δημόσια εκτέλεση μουσικών έργων του Μάνου Χατζιδάκι είναι απολύτως συγκεκριμένες και έχουν ήδη σχεδιαστεί και εγκριθεί αποκλειστικά από την ομάδα του κυρίου Γιώργου Χατζιδάκι» έγραφε στο ηλεκτρονικό μήνυμα ο εκπρόσωπος του Γιώργου Χατζιδάκι.
Τότε, ακούστηκαν από το κοινό φωνές με τις λέξεις, «αίσχος» και «ντροπή του».
«Τώρα θα ζήσουμε όλοι μια σπάνια στιγμή. Ο Μανώλης Μητσιάς δεν θα τραγουδήσει τον Γιάννη το φονιά αλλά θα τον απαγγείλει» ολοκλήρωσε η Αγαθή Δημητρούκα.
Μετά την απαγγελία του -και αφού καταχειροκροτήθηκε, ο Μητσιάς έκανε και ένα μικρό δηκτικό σχόλιο, πέρα από αυτήν την ιδιότυπη πράξη αντίστασης. «Είναι πρώτη φορά μετά από το 1977 που το τραγούδι αυτό γράφτηκε για μένα από τον Γκάτσο και τον Μάνο Χατζιδάκι που δεν το τραγουδάω, το απαγγέλω».
Υπάρχει θέμα γύρω από τα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι;
Μπορεί για τον Μανώλη Μητσιά να είναι η πρώτη φορά που δεν του επιτρέπεται να τραγουδήσει ένα τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι, όμως δεν είναι η πρώτη φορά που ο Γιώργος Χατζιδάκις, ο διαχειριστής του έργου του συνθέτη, δεν δίνει άδεια για τη δημόσια εκτέλεση έργων του Μάνου Χατζιδάκι.
Είναι πολλές οι απαγορεύσεις, με πιο πρόσφατη εκείνη για την παγκόσμια περιοδεία-αφιέρωμα στους Μάνο Χατζιδάκι και Μίκη Θεοδωράκη με ερμηνευτές τη Νατάσσα Μποφίλιου και τον Γιάννη Χαρούλη. Η συγκεκριμένη περιοδεία ακυρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, έπειτα από έντονη νομική διαμάχη και δημόσια αντίδραση του Γιώργου Χατζιδάκι, γιου και κληρονόμου του συνθέτη, ο οποίος είχε απαγορεύσει τη χρήση του έργου.
Είναι φυσικό, λογικό και απαιτούμενο να προσέχει ο διαχειριστής του έργου τον τρόπο με τον οποίο τα τραγούδια του πατέρα του χρησιμοποιούνται. Τα πνευματικά δικαιώματα προστατεύουν τον δημιουργό και τους κληρονόμους του. Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διάσταση, περισσότερο πολιτιστική παρά νομική: από τη στιγμή που ένα έργο γίνεται μέρος της συλλογικής μνήμης μιας χώρας, μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ιδιωτική περιουσία;
Αυτά τα τραγούδια δεν ανήκουν στον κόσμο; Μέσα σε στάδια και θέατρα δεν παίρνουν ζωή; Ακόμη και μια κακή εκτέλεση, δεν θα βάραινε ποτέ τον ίδιο τον δημιουργό, αλλά τους εκτελεστές -διπλής ανάγνωσης.
Η «φίμωση» του Μανώλη Μητσιά, πώς μπορεί να εξυπηρετεί τη διάδοση του έργου του Μάνου Χατζιδάκι; Αντιθέτως, η πράξη αντίστασης του ταλαντούχου ερμηνευτή το κάνει!
ΥΓ. Σκέφτομαι πόσο όμορφο θα ήταν να φώναζε ο Μητσιάς στον κόσμο, «δικό σας» και να το τραγουδούσαν όλοι μαζί, ερμηνευτής και κοινό, α καπέλα. Αυτός θα ήταν ο υπέρτατος συμβολισμός!
