Ποιος ήταν ο Βαγγέλης Ρωχάμης, ο Έλληνας «Πεταλούδας»

Πάνω από δέκα αποδράσεις από τη φυλακή, μεταμφιέσεις, γυναίκες που τον έκρυβαν: ο Βαγγέλης Ρωχάμης, ένας από τους πιο διαβόητους καταδικασμένους εγκληματίες της Ελλάδας, έζησε μια μυθιστορηματική και απέκτησε το προσωνύμιο «Πεταλούδας», από τον Ανρί Σαριέρ, κατάδικο από τη Γαλλία που κατέγραψε σε βιβλίο το χρονικό της απόδρασής του.

Οι κλοπές

Η ζωή του όμως δεν ξεκίνησε έτσι. Γεννήθηκε το 1951 σε πολυμελή οικογένεια στο Βασιλικό Εύβοιας και από τα δεκάξι του ξεκίνησε να εργάζεται με σκοπό τη συντήρησή της. Στα 20 του, όσο ήταν φαντάρος στη Σύρο (1971), απέδρασε από το στρατόπεδο, επειδή δεν του χορηγήθηκε άδεια προκειμένου να επισκεφθεί τη νεογέννητη κόρη του – κάτι που θα γινόταν σχεδόν συνήθεια τα επόμενα χρόνια. Κατηγορήθηκε, επίσης, για κλοπή μοτοποδηλάτου και ήλθε σε προστριβή με ανωτέρους του στον στρατό, οπότε και έλαβε προσωρινή αναβολή ως Ι-5, ενώ για την κλοπή καταδικάστηκε σε τρεισήμισι μήνες στις φυλακές Κορυδαλλού.

Πέντε χρόνια αργότερα, το 1976, φυλακίστηκε ξανά για την κλοπή που πραγματοποίησε στο ταχυδρομείο του χωριού του. Το 1980 συνελήφθη για απόπειρα πώλησης κλεμμένων τηλεοράσεων και φυλακίστηκε στον Κορυδαλλό, όπου τον Δεκέμβριο της επόμενης χρονιάς πρωταγωνίστησε στην πρώτη στάση κρατουμένων στις φυλακές, αναπτύσσοντας πολιτικό, διεκδικητικό ρόλο. Για τη δράση του στη στάση δικάστηκε το 1986 και καταδικάστηκε σε 27 μήνες φυλακή.

Καταδικάστηκε για ληστείες, κλοπές, φθορές ξένης ιδιοκτησίας, οπλοφορίες, οπλοχρησίες. Είχε πραγματοποιήσει πάνω από δέκα αποδράσεις από τις φυλακές Κορυδαλλού, Χαλκίδας, Κέρκυρας και Αλικαρνασσού.

Οι αποδράσεις

Ο Ρωχάμης όχι μόνο αποδρούσε από τις φυλακές αλλά συνέχιζε τη ζωή του με θράσος, παρότι καταζητούμενος. Χαρακτηριστικά είναι τα εξής γεγονότα:

Στις 7 Απριλίου του 1986 ο Βαγγέλης Ρωχάμης δέχτηκε στο επισκεπτήριο τον κουνιάδο του και μετά το τέλος του, αντί να επιστρέψει στο κελί έφυγε ανενόχλητος από την έξοδο… Οι φύλακες είπαν ότι δεν τον αναγνώρισαν γιατί «φορούσε κουστούμι και όχι φόρμα όπως συνήθιζε». Εκείνη την περίοδο, ενώ η αστυνομία τον αναζητούσε με συντονισμένη επιχείρηση μεγάλης κλίμακας, ο Ρωχάμης διασκέδαζε σε νυχτερινό κέντρο, οι θαμώνες του οποίου δεν τον κατέδωσαν. Besties.

Σύμφωνα με τη Μηχανή του Χρόνου, κατά τη διάρκεια της δίκης του συγγραφέα Θανάση Νάσιουτζικ, από τις πλέον πολύκροτες υποθέσεις των 80s (ο Νάσιουτζικ κατηγορήθηκε για τον φόνο του φίλου του, επίσης συγγραφέα, Θανάση Διαμαντόπουλο, και η δίκη έμεινε γνωστή ως Έγκλημα στο Κολωνάκι), μία ηλικιωμένη γυναίκα πλησίασε τον κατηγορούμενο και άρχισε να του μιλάει φιλικά. Ήταν ο δραπέτης Ρωχάμης, μεταμφιεσμένος, που είχε γνωρίσει τον συγγραφέα στη φυλακή και ήθελε να τον βοηθήσει να αποδράσει!

Ο Ρωχάμης αποφυλακίστηκε με βούλευμα τον Απρίλιο του 2000 και έκτοτε ζούσε στο Λευκαντί Εύβοιας, όπου άνοιξε καφέ – ουζερί, το «Λιμανάκι του Ρωχάμη», το οποίο είχαν επισκεφτεί και αρκετοί επώνυμοι φίλοι του, όπως ο παλαιστής Τρομάρας και ο Γιώργος Μαργαρίτης.

Πέθανε στις 6 Φεβρουαρίου του 2024, στα 73 του χρόνια, ενώ νοσηλευόταν στο νοσοκομείο της Χαλκίδας.

Λαϊκός ήρωας ή απλά ένας εγκληματίας;

Η ζωή του «Πεταλούδα», του «Ρομπέν τον Δασών» όπως τον χαρακτήρισε ο Νάσιουτζικ, τείνει να ρομαντικοποιείται, αφενός γιατί πρωτοστάτησε στη διεκδίκηση δικαιωμάτων για τους κρατούμενους, αφετέρου δεν είχε καταδικαστεί σε έγκλημα κατά της ανθρώπινης ζωής. Ωστόσο, η κοινή γνώμη τείνει να ξεχνά τη συμμετοχή του τόσο σε ομαδικούς βιασμούς γυναικών όσο και σε ληστεία η οποία περιείχε κατάληξη ενός θύματος. Ο Ρωχάμης αθωώθηκε στο εφετείο ως τσιλιαδόρος στη ληστεία, αλλά από το να μη λογίζεται υπεύθυνος ή ένοχος, μέχρι το να θεωρείται λαϊκός ήρωας υπάρχει μια όχι και τόσο λεπτή γραμμή που δεν χρειάζεται να περνάμε.