Solo | Τα αρνιά, τα κουκιά και τα ρεβίθια

Για να το ξεκαθαρίσω από την αρχή, δεν είμαι vegan, ούτε vegetarian. Κάποιες φορές νιώθω ότι ο οργανισμός μου χρειάζεται κάτι σε κόκκινο κρέας – ίσως είναι κακή συνήθεια, αλλά πραγματικά το χρειάζομαι και το τρώω.

Ανεξάρτητα από αυτό όμως, έχω πάντα την τάση να προσδίδω στα ζώα ανθρώπινες ιδιότητες, κάποιες από αυτές προφανώς τις έχουν – τουλάχιστον τις βασικές. Χαίρονται, φοβούνται, στενοχωριούνται. Όπως και χαρακτήρα – αυτό το ξέρω σίγουρα από τις γάτες μου, η καθεμία το βιολί της και οι μεταξύ τους συναναστροφές ανάλογες.

Με δεδομένο λοιπόν ότι, στο δικό μου μυαλό τουλάχιστον, όλα τα ζώα έχουν κάποιου είδους συνείδηση – πιθανώς σε λανθάνουσα μορφή – αναρωτιέμαι: τα πρόβατα, τα αρνιά και τα κατσίκια «ξέρουν» ότι φέτος είναι μια καλή χρονιά για αυτά; και άλλες χρονιές διαισθάνονταν το κακό που τους ερχόταν πριν το Πάσχα; Όποιος έχει ακούσει αρνάκι να σφαδάζει όταν το πάνε για σφάξιμο καταλαβαίνει τι εννοώ. Μου συνέβη τυχαία μια φορά πριν πολλά χρόνια σε νησί – και μάλιστα δεν ήταν καν Πάσχα – όταν χαζεύαμε από μακριά τα παιδιά ενός γείτονα να παίζουν με ένα αρνάκι για μέρες, μέχρι που μια μέρα ακούσαμε το αρνάκι να σφαδάζει – και αυτό ήταν. Σοκ και μετά θυμός και μεγάλη στενοχώρια.

Στον δικό μας ανθρωποκεντρικό κόσμο, αυτή την χρονική περίοδο διακατεχόμαστε από τον φόβο του κορωνοϊού και της COVID-19. Το γεγονός καθαυτό και η διαχείρισή του, σε όλα τα επίπεδα, μας είναι κάτι νέο – δεν το έχουμε ξαναζήσει σε μέγεθος πανδημίας, που σημαίνει να μην μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτό ούτε καν γεωγραφικά. Η μόνη μας διέξοδος είναι να καθίσουμε ήσυχα και προσεκτικά στα αυγά μας και να αφήσουμε τους επιστήμονες να κάνουν την δουλειά τους. Και θεωρούμε ότι όλο αυτό φέτος είναι μια ιδιαίτερη συνθήκη (sic), κάτι σαν ανωτέρα βία. Και φυσικά φέτος το Πάσχα δεν θα σουβλίσουμε – πράγμα που προσωπικά δεν με πειράζει καθόλου, μα καθόλου, καθώς το συγκεκριμένο έθιμο δεν μου άρεσε ποτέ.

Σε ένα κοπάδι όμως, κάτι αντίστοιχο συμβαίνει κάθε χρόνο. Κάποια αρνάκια και κατσίκια θα εξαφανιστούν από τον μάταιο τούτο κόσμο, για να γιορτάσουμε εμείς και ίσως γιατί αυτή είναι η μοίρα τους, λέμε. Αν τα αρνιά και τα κατσίκια έχουν συνείδηση, οι δικοί τους επιστήμονες λογικά θα πρέπει τώρα να ερευνούν σχετικά με την δραματική μείωση της δικής τους «θανατηφόρας εποχικής γρίπης», του δικού τους «κορωνοϊού». Το δικό τους «εμβόλιο» για φέτος προήλθε μάλλον από μια νυχτερίδα στην Κίνα, ή από ανθρώπινο λάθος – το τελευταίο, στον επιστημονικό τους κόσμο θα μπορούσε να περιγραφεί ως πιθανή μετάλλαξη μικρού μέρους του ανθρώπινου είδους σε (αυτο)καταστροφικό. Όσο για τη νυχτερίδα – αν ισχύει αυτό το σενάριο – είναι η καλύτερη τους φίλη.

Τι θέλω να πω με όλα αυτά; Υποθέτω ότι στον κόσμο που ζούμε όλα είναι συνδεδεμένα με όλα – και όχι μόνο σε ανθρωποκεντρικό επίπεδο. Ενώ εμείς πιστεύουμε ότι είμαστε το κέντρο του κόσμου, ως ανθρώπινο είδος – και ίσως να είμαστε το κέντρο του δικού μας ανθρωποκεντρικού κόσμου – η φύση, μου φαίνεται, ότι τα έχει σχεδιάσει αλλιώς. Αν εκλείψουμε, δεν είμαι σίγουρη πόσο θα τους λείψουμε.

Θέλουμε να πιστεύουμε ότι είμαστε αναπόσπαστο κομμάτι μιας αλυσίδας και χωρίς εμάς δεν θα υπάρχει ο κόσμος. Η αλήθεια είναι ότι χωρίς εμάς δεν θα υπάρχει ο δικός μας κόσμος. Τα υπόλοιπα, νομοτελειακά θα βρουν τον δρόμο τους γιατί η φύση απλά θα φτιάξει άλλες ισορροπίες.

Αν το ανθρώπινο είδος εκλείψει αύριο λόγω κορωνοϊού ή χιονοθύελλας – και φυσικά μαζί εκλείψω και εγώ – η γάτα μου η Καλυψώ πιθανώς στην αρχή θα με ψάξει γιατί της αρέσει να χουζουρεύουμε μαζί. Αν δεν με βρει, ίσως στενοχωρηθεί ή θυμώσει. Αλλά όταν πεινάσει επαρκώς και δει ότι δεν εμφανίζομαι, θα αναγκαστεί να βρει τρόπο να επιβιώσει – προφανώς όχι με γατοτροφή από κονσέρβα, αλλά με κουκιά και ρεβίθια, αν αυτά είναι πιο προσαρμοστικά στη χιονοθύελλα πχ από το ανθρώπινο είδος. Εγώ, εμείς, θα είμαστε μια ωραία ανάμνηση, ένας πολιτισμός που υπήρξε κάποτε και μετά τσουφ! εξαφανίστηκε, πιθανώς και ένα κεφάλαιο σε ένα βιβλίο ενός Έριχ Φον Νταίνικεν μετά από πολλά, πάρα πολλά χρόνια. Και κάποιοι μελλοντικοί επιστήμονες μέχρι που μπορεί τότε να αμφισβητήσουν την ίδια μας την ύπαρξη.

Τελικά, ναι έχουμε σημασία ο ένας για τον άλλον, σε προσωπικό επίπεδο είμαστε «of consequence» σε πέντε ανθρώπους γύρω μας – κάνουμε τον κόσμο τους διαφορετικό από ότι θα ήταν χωρίς εμάς, όπως και εκείνοι τον δικό μας. «We matter», καθένας από εμάς χωριστά και σε συγκεκριμένους ανθρώπους. Αλλά ως είδος; Αμφιβάλλω – πέρα φυσικά από το γεγονός ότι κάποιες μαμάδες προβατίνες, που κλαίνε τα αρνάκια τους γιατί εμάς μας προέκυψε να σουβλίζουμε κάθε Πάσχα, δεν θα κλαίνε πια. Ναι, σε αυτές μπορεί η εξαφάνιση μας να κάνει διαφορά.

Ας τους κάνουμε τη χάρη λοιπόν, για φέτος τουλάχιστον, να τα αφήσουμε να βόσκουν στην ησυχία τους, τώρα που βλέπουμε για μια φορά πώς είναι.