Trash: Ο τελευταίος σπασμός του Κρατισμού

Αυτή ιστορία δεν είναι καινούργια. Γύρω στο 1947, όταν η Ελλάδα ήταν στη μέση του Εμφύλιου σπαραγμού, ενώ ο υπόλοιπος κόσμος, είχε μπει στην φάση της ανοικοδόμησής του μετά τον καταστροφικό Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, κάποιος Αμερικανός επιτετραμμένος είχε έρθει στην Ελλάδα, για να μελετήσει την βοήθεια που θα χρειαζόταν η Ελλάδα, για να σταθεί πάλι στα πόδια της. Είχε βάλει έναν όρο για την βοήθεια που θα λάμβανε η Ελλάδα σύμφωνα με το σχέδιο Μάρσαλ. Να υπάρξουν ασφαλιστικές δικλίδες, ώστε τα ποσά που θα λάμβανε η Ελλάδα, να μην πάνε στις τσέπες των επιτήδειων που θα διαχειρίζονταν το πρόγραμμα της οικονομικής βοήθειας. Μάλλον μας είχαν πάρει από τότε μυρωδιά. Είναι όμως μάλλον σίγουρο ότι μάλλον εκεί κατέληξε ένα μεγάλο μέρος αυτής της βοήθειας.

Ο σύγχρονος μεταπολεμικός κρατισμός, άρχισε από τις τότε δεξιές Κυβερνήσεις, που κυβέρνησαν την Ελλάδα στην δεκαετία του πενήντα. Εκείνη την εποχή ο κρατισμός ήταν μια αναγκαιότητα. Η οικονομία ανορθωνόταν σιγά σιγά, οι δουλειές δεν ήταν ακόμη πολλές παρά την τεράστια ανοικοδόμηση που δημιούργησε η αστυφιλία και οι αθρόες προσλήψεις στο Δημόσιο ήταν ένας τρόπος να καταπολεμηθεί η ανεργία. Καθώς όμως οι προσλήψεις ήταν αποτέλεσμα πολιτικής αναγκαιότητας και όχι πρακτικής ανάγκης, το Δημόσιο είχε από τότε αρχίσει να παίρνει τις τερατώδεις διαστάσεις του. Καθώς οι περισσότεροι νεοπροσλαμβανόμενοι, δεν είχαν αντικείμενο εργασίας, «εφευρέθηκαν» από τότε ένα σωρό άχρηστες υπηρεσίες, ώστε να απασχολούνται με κάτι οι δημόσιοι υπάλληλοι, που αλλιώς θα χτυπούσαν μύγες. Τότε μπήκαν οι βάσεις γι αυτό το σύστημα των άχρηστων δικαιολογητικών και χαρτιών, που στοιβάζονταν στα υπόγεια των υπηρεσιών του Δημοσίου. Τότε άρχισε και η Ελλάδα να χωρίζεται σε δύο κράτη. Ένα αυτό του Δημοσίου, που δεν διέφερε σε τίποτα από την οργάνωση των κομμουνιστικών κρατών. Και το άλλο αυτό του ιδιωτικού τομέα. Από το τέλος κιόλας του Εμφυλίου, αυτά τα δυο «κράτη» βρέθηκαν σε τροχιά σύγκρουσης. Παρ’ όλο που η φορολογία των Ανωνύμων Εταιριών έφτανε το 45%, εν τούτοις μια ιδιωτική οικονομία είχε αρχίσει να δημιουργείται.

Το σύστημα απέκτησε τις τερατώδεις διαστάσεις του, μετά την πτώση της δικτατορίας και την είσοδο της Ελλάδας στη τότε ΕΟΚ. Αυτό που άλλαξε ήταν το ότι η Ελλάδα από το 1981 και μετά, άρχισε μέσω των πακέτων Ντελόρ και των άλλων οικονομικών βοηθημάτων από την ΕΟΚ να εισπράττει απίθανα μεγάλα ποσά. Τότε στήθηκε και αυτό το μεγάλο σύμπλεγμα συμφερόντων, που ονομάστηκε «διαπλοκή» με σκοπό να διαχειριστεί και κυρίως να βάλει στις τσέπες του, τον πακτωλό χρημάτων που εισέρρεαν για την ανοικοδόμηση και το εκσυγχρονισμό της Ελλάδας. Όπως γινόταν και στο γκανγκστερικό Σικάγο της ποτοαπαγόρευσης, έτσι και εδώ, η Ελλάδα χωρίστηκε, όχι σε περιοχές, αλλά σε τομείς δραστηριότητας του Δημοσίου, τους οποίους ανέλαβε και κάποιος της παρέας. Για να γίνει άτρωτο αυτό το Σύστημα, σύντομα απέκτησε και τον έλεγχο των περισσότερων Μέσων Ενημέρωσης και σύντομα δεν είχε να ζηλέψει τίποτα, από οποιοδήποτε αξιοπρεπές φασιστικό-κομμουνιστικό σύστημα.

Γύρω από αυτόν τον βασικό κορμό της Διαπλοκής διαμορφώθηκαν χιλιάδες άλλα μεγαλύτερα , μεσαία ή μικρότερα συμφέροντα, που στηρίζονταν στο Κράτος. Για όλον αυτό τον τεράστιο εσμό συμφερόντων η ιδιωτική οικονομία ήταν ο «εχθρός». Εχθρός ήταν επίσης και κάθε το καινούργιο, κάθε τι που θα μπορούσε να αλλάξει προς το καλύτερο την ζωή μας. Όπως ήταν φυσικό αυτή η νοοτροπία κατέληξε να γίνει ένα γιγαντιαίο κόμπλεξ, στο οποίο δόθηκε η ονομασία «Αριστερά» και το οποίο αποστρεφόταν κάθε τι που θα μπορούσε να εκθέσει το Σύστημα. Κάθε αντίθετη φωνή, η θα διαβαλλόταν ή με κάποιο τρόπο θα έμπαινε στο περιθώριο. Το τέλος αυτού του Συστήματος, ήταν πάνω κάτω αυτό που επιφυλάσσει η Ιστορία σε όλες τις απολυταρχίες , αργά ή γρήγορα. Η χρεωκοπία. Οικονομική, πολιτική και ηθική.

Ο Σύριζα ήταν το τελευταίο εξαμβλωματικό παιδί αυτού του Συστήματος. Και ήταν η εποχή που ανέβασε στην κορυφή όλες τις τελευταίες εφεδρείες του. Κάποιο που παλιότερα θα είχαν χώρο και χρόνο μόνο σε trush τηλεοπτικές εκπομπές, έγιναν πρόσωπα της καθημερινής πολιτικής πραγματικότητας.  Συγχρόνως υιοθετήθηκε και μια δήθεν αντισυμβατική συμπεριφορά, όπου το ενδυματολογικό ύφος της χασαποταβέρνας, θεωρήθηκε ως τεκμήριο αυθεντικής λαϊκότητας και ως πολιτική πρόταση, που θα άλλαζε του ευρωπαϊκούς και πιθανόν τους παγκόσμιους συσχετισμούς.

Όπως όμως συχνά συμβαίνει , η Ιστορία εκδικείται. Έτσι αυτή η τελευταία και πιο trash έκφραση του κρατισμού είναι και η αυτή που θα πρέπει να βγάλει τα τελευταία κάστανα από την φωτιά. Έναν ρόλο που τον κυνήγησε με κάθε τρόπο, μια και πιθανόν για τους ανθρώπους της εξουσίας, πάντα υπάρχει κάτι που υποθέτουν ότι θα μπορούσαν να αρμέξουν. Το να κάνεις κριτική σ’ αυτά που συμβαίνουν είναι μάλλον περιττό. Μια αντιπαραβολή με τον μόλις προ έτους εαυτό τους είναι αρκετή.

Αυτό το χρεοκοπημένο Σύστημα τελειώνει με τον τρόπο που του ταιριάζει. Μ’ ένα σχιζοφρενικό trush επεισόδιο.Κανείς δεν μπορεί να ξέρει, με ποιόν τρόπο η Ελλάδα θα καταφέρει να βγει αλώβητη από αυτή την κρίση, μια και στο πρόβλημα μπήκε και η γεωπολιτική παράμετρος, με το προσφυγικό να είναι ένα μεγάλο αγκάθι. Η Ελλάδα ζει ακόμη με την νοοτροπία της Τουρκοκρατίας και φυσιολογικά, έχει ακόμη αρκετές δεκαετίες, μέχρι να καταφέρει να γίνει κανονικό Κράτος. Η Ελλάδα ίσως δημιούργησε το πιο γοητευτικό παραμύθι μέσα στους αιώνες, αλλά δεν είναι σίγουρο ότι όλα τα αληθινά παραμύθια έχουν και καλό τέλος.