Η κουλτούρα του «κόβω ανθρώπους»: Αυτοσεβασμός ή μια νέα μορφή συναισθηματικής ανωριμότητας;

Πότε όμως η προστασία του εαυτού μας μετατρέπεται σε αποφυγή της επικοινωνίας και γιατί μοιάζει να έχουμε μάθει ευκολότερα να διαγράφουμε ανθρώπους παρά να διαχειριζόμαστε τις διαφωνίες μας;

ΕΡΧΕΣΑΙ ΣΥΧΝΑ ΕΔΩ;

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΤΗ GOOGLE

Υπήρχε μια εποχή που, όταν δύο άνθρωποι διαφωνούσαν, μπορούσαν να περάσουν ημέρες χωρίς να μιλήσουν. Να θυμώσουν, να απομακρυνθούν, να ανταλλάξουν σκληρές κουβέντες και, ενδεχομένως, να αναζητήσουν αργότερα έναν τρόπο να συναντηθούν ξανά. Οι σχέσεις δεν ήταν απαραίτητα καλύτερες, ούτε οι άνθρωποι περισσότερο ώριμοι. Υπήρχε όμως κάτι που σήμερα μοιάζει να χάνει έδαφος: η αποδοχή ότι η ανθρώπινη συνύπαρξη περιλαμβάνει αναπόφευκτα δυσκολίες.

Σήμερα, μια παρεξήγηση μπορεί να καταλήξει σε ένα block. Μια απογοήτευση σε ένα unfollow. Μια δυσάρεστη συζήτηση σε μια οριστική διαγραφή από τη ζωή μας. Χωρίς εξηγήσεις, χωρίς δεύτερη σκέψη και, πολλές φορές, χωρίς ο άλλος να γνωρίζει τι ακριβώς συνέβη.

Η φράση «έκοψα ανθρώπους από τη ζωή μου» έχει αποκτήσει σχεδόν τον χαρακτήρα προσωπικού επιτεύγματος. Παρουσιάζεται ως απόδειξη αυτογνωσίας, δύναμης και συναισθηματικής ανεξαρτησίας. Στα κοινωνικά δίκτυα, συμβουλές που προτρέπουν στην άμεση απομάκρυνση από οποιονδήποτε διαταράσσει την ηρεμία μας συγκεντρώνουν ενδιαφέρον, επειδή προσφέρουν μια απλή απάντηση σε ένα σύνθετο ανθρώπινο πρόβλημα.

Ασφαλώς, υπάρχουν σχέσεις από τις οποίες πρέπει να απομακρυνθούμε. Άνθρωποι που παραβιάζουν συστηματικά τα όριά μας, συμπεριφορές που μας πληγώνουν και καταστάσεις που υπονομεύουν την ψυχική μας ισορροπία. Η αποχώρηση από τέτοιες συνθήκες μπορεί να είναι όχι μόνο δικαιολογημένη, αλλά και αναγκαία.

Το ερώτημα, ωστόσο, είναι διαφορετικό.

Μήπως, στην προσπάθειά μας να προστατευτούμε από τους ανθρώπους που μας κάνουν κακό, αρχίσαμε να απομακρυνόμαστε και από εκείνους που απλώς δεν συμπεριφέρονται πάντοτε όπως θα θέλαμε;

Και μήπως, τελικά, η ευκολία με την οποία διαγράφουμε ανθρώπους λέει μερικές φορές περισσότερα για τη δική μας δυσκολία να διαχειριστούμε τις σχέσεις παρά για τα λάθη των άλλων;

Από τα προσωπικά όρια στην κουλτούρα της διαγραφής

Η έννοια των προσωπικών ορίων έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στη σύγχρονη συζήτηση για την ψυχική υγεία. Και δικαίως. Για πολλές δεκαετίες, άνθρωποι παρέμεναν σε δυσλειτουργικές σχέσεις επειδή είχαν μάθει να συγχέουν την υπομονή με την αγάπη, την ανοχή με την καλοσύνη και την αυτοθυσία με την αφοσίωση.

Η μεγαλύτερη εξοικείωση με την ψυχολογία μάς βοήθησε να κατανοήσουμε ότι δεν είμαστε υποχρεωμένοι να ανεχόμαστε την κακομεταχείριση για να αποδείξουμε ότι αγαπάμε κάποιον. Ότι έχουμε δικαίωμα να λέμε όχι, να διεκδικούμε σεβασμό και να αποχωρούμε από καταστάσεις που μας βλάπτουν.

Ωστόσο, όπως συμβαίνει συχνά με έννοιες που αποκτούν μεγάλη δημοτικότητα, τα προσωπικά όρια κινδυνεύουν να παρερμηνευθούν.

Το να θέτουμε όρια δεν σημαίνει ότι οι άλλοι οφείλουν να ανταποκρίνονται σε κάθε προσδοκία μας. Δεν σημαίνει ότι κάθε διαφωνία αποτελεί παραβίαση της προσωπικότητάς μας, ούτε ότι κάθε δυσάρεστο συναίσθημα είναι απόδειξη μιας τοξικής σχέσης.

Τα όρια καθορίζουν πρωτίστως τη δική μας συμπεριφορά και τις συνθήκες στις οποίες επιλέγουμε να συμμετέχουμε. Δεν αποτελούν μηχανισμό ελέγχου των άλλων.

Υπάρχει, άλλωστε, ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στο να πούμε «δεν μπορώ να συνεχίσω αυτή τη σχέση εάν εξακολουθείς να μου συμπεριφέρεσαι με αυτόν τον τρόπο» και στο να εξαφανιστούμε επειδή κάποιος δεν συμφώνησε μαζί μας.

Στην πρώτη περίπτωση υπάρχει σαφήνεια. Στη δεύτερη, ενδέχεται να υπάρχει απλώς αποφυγή.

Και αυτή η διαφορά είναι καθοριστική.

Ghosting: Όταν η σιωπή αντικαθιστά την εξήγηση

Το ghosting αποτελεί ίσως την πιο χαρακτηριστική έκφραση αυτής της κουλτούρας. Ένας άνθρωπος σταματά ξαφνικά να απαντά σε μηνύματα, τηλεφωνήματα ή οποιαδήποτε προσπάθεια επικοινωνίας, χωρίς να εξηγεί την απόφασή του.

Η συμπεριφορά αυτή δεν περιορίζεται πλέον στις ερωτικές γνωριμίες. Μπορεί να εμφανιστεί σε φιλίες, επαγγελματικές συνεργασίες και άλλες μορφές ανθρώπινης επαφής.

Η τεχνολογία δεν δημιούργησε την αποφυγή. Οι άνθρωποι απέφευγαν ανέκαθεν δύσκολες συζητήσεις. Δημιούργησε, όμως, νέους τρόπους να απομακρυνόμαστε χωρίς να χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε άμεσα την αντίδραση του άλλου.

Ένα μήνυμα που παραμένει αναπάντητο, μια συνομιλία που αρχειοθετείται ή ένας λογαριασμός που αποκλείεται μπορούν να τερματίσουν πρακτικά μια επικοινωνία μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.

Εκείνο που δεν εξαφανίζεται εξίσου εύκολα είναι το συναισθηματικό αποτύπωμα.

Ο άνθρωπος που μένει πίσω συχνά προσπαθεί να καταλάβει τι συνέβη. Ανατρέχει σε προηγούμενες συζητήσεις, αναζητά ενδείξεις, αμφισβητεί τη συμπεριφορά του και δημιουργεί υποθέσεις για να εξηγήσει μια απουσία που δεν συνοδεύτηκε από λόγια.

Η έλλειψη σαφήνειας μπορεί να αποδειχθεί πιο επώδυνη από μια δυσάρεστη αλήθεια.

Βεβαίως, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η διακοπή επικοινωνίας χωρίς εξηγήσεις είναι απαραίτητη, ιδιαίτερα όταν κάποιος αντιμετωπίζει απειλές, παρενόχληση ή κακοποιητική συμπεριφορά. Η προσωπική ασφάλεια προηγείται οποιασδήποτε κοινωνικής υποχρέωσης για διάλογο.

Όταν όμως δεν υπάρχει τέτοιος κίνδυνος, η εξαφάνιση μπορεί να λειτουργεί ως ένας τρόπος να αποφύγουμε την αμηχανία μιας ειλικρινούς συζήτησης.

Και η αποφυγή της αμηχανίας δεν είναι πάντοτε συναισθηματική ωριμότητα.

Η Gen Z και η νέα γλώσσα των σχέσεων

Η Gen Z μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον όπου η επικοινωνία είναι συνεχής, αλλά η διαθεσιμότητα δεν συνεπάγεται απαραίτητα συναισθηματική εγγύτητα.

Οι νέοι μπορούν να συνομιλούν ταυτόχρονα με δεκάδες ανθρώπους, να παρακολουθούν την καθημερινότητά τους μέσα από τις οθόνες και να γνωρίζουν λεπτομέρειες της ζωής τους χωρίς να έχουν αναπτύξει ουσιαστική σχέση μαζί τους.

Παράλληλα, η γλώσσα της ψυχολογίας έχει ενσωματωθεί στον τρόπο με τον οποίο συζητούν για τον έρωτα, τη φιλία και την προσωπική εξέλιξη.

Όροι όπως red flags, toxic relationships, emotional availability και boundaries χρησιμοποιούνται καθημερινά, συχνά με χρήσιμο τρόπο, άλλοτε όμως χωρίς την απαραίτητη διάκριση ανάμεσα σε μια πραγματικά επιβλαβή συμπεριφορά και σε μια συνηθισμένη ανθρώπινη αδυναμία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Gen Z είναι λιγότερο ώριμη από τις προηγούμενες γενιές. Αντιθέτως, η μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση γύρω από την ψυχική υγεία αποτελεί σημαντική εξέλιξη.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο παράδοξο που μπορεί να δημιουργηθεί όταν η γνώση των ψυχολογικών εννοιών δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη εξάσκηση στην επικοινωνία.

Μπορεί κάποιος να γνωρίζει εξαιρετικά καλά τι σημαίνει συναισθηματική διαθεσιμότητα, αλλά να δυσκολεύεται να εκφράσει τη δική του απογοήτευση.

Να αναγνωρίζει αμέσως τα υποτιθέμενα red flags των άλλων, αλλά να μην εξετάζει ποτέ τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο ίδιος στις συγκρούσεις.

Να διεκδικεί απόλυτη ειλικρίνεια και ταυτόχρονα να αποφεύγει να δώσει μια δύσκολη εξήγηση.

Η αυτογνωσία, όμως, δεν αποδεικνύεται από το πόσους ψυχολογικούς όρους γνωρίζουμε. Αποδεικνύεται κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε τις πραγματικές ανθρώπινες σχέσεις.

Μήπως μπερδέψαμε την ψυχική ηρεμία με την απουσία δυσκολιών;

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες αντιφάσεις της σύγχρονης κουλτούρας αυτοβελτίωσης είναι η τάση να αντιμετωπίζεται κάθε δυσάρεστο συναίσθημα ως κάτι που πρέπει να εξαλειφθεί.

Θέλουμε ηρεμία, ισορροπία, θετική ενέργεια και ανθρώπους που δεν μας δημιουργούν προβλήματα.

Είναι απολύτως κατανοητό.

Ωστόσο, οι ανθρώπινες σχέσεις δεν είναι σχεδιασμένες για να μας προσφέρουν διαρκή συναισθηματική άνεση.

Ακόμη και οι πιο υγιείς σχέσεις περιλαμβάνουν απογοητεύσεις, παρεξηγήσεις, διαφορετικές ανάγκες και στιγμές έντασης.

Ένας φίλος μπορεί να μας πληγώσει χωρίς να το επιδιώκει. Ένας σύντροφος μπορεί να μην καταλάβει αμέσως τι χρειαζόμαστε. Ένας άνθρωπος που αγαπάμε μπορεί να διαφωνήσει μαζί μας σε ένα ζήτημα που θεωρούμε σημαντικό.

Αυτές οι εμπειρίες δεν αποτελούν αυτομάτως ενδείξεις ότι η σχέση είναι προβληματική.

Μερικές φορές αποτελούν απλώς μέρος της ανθρώπινης συνύπαρξης.

Εάν επιλέγουμε να απομακρυνόμαστε κάθε φορά που μια σχέση μάς προκαλεί δυσφορία, κινδυνεύουμε να στερηθούμε τη δυνατότητα να αναπτύξουμε ανθεκτικούς δεσμούς.

Γιατί η συναισθηματική ασφάλεια δεν σημαίνει ότι δεν θα υπάρξουν ποτέ συγκρούσεις.

Σημαίνει ότι μπορούμε να τις αντιμετωπίσουμε χωρίς να καταστρέφεται κάθε φορά η σχέση.

Η δυσκολία να παραδεχτούμε ότι μπορεί να έχουμε κι εμείς άδικο

Υπάρχει μια πλευρά αυτής της συζήτησης που συχνά αποφεύγουμε.

Όταν μια σχέση διαλύεται, είναι ευκολότερο να αποδώσουμε την ευθύνη αποκλειστικά στον άλλον.

Να τον χαρακτηρίσουμε τοξικό, ανώριμο, χειριστικό ή συναισθηματικά ανεπαρκή και να θεωρήσουμε ότι η απομάκρυνσή μας αποτελεί απόδειξη προσωπικής εξέλιξης.

Μερικές φορές αυτή η αξιολόγηση είναι δικαιολογημένη.

Άλλες φορές, όμως, μπορεί να λειτουργεί ως ένας τρόπος να αποφύγουμε τη δική μας αυτοκριτική.

Η ανθρώπινη συμπεριφορά σπάνια χωρίζεται τόσο εύκολα σε απόλυτα σωστούς και απόλυτα λανθασμένους.

Μπορεί να έχουμε πληγωθεί και ταυτόχρονα να έχουμε πληγώσει. Να έχουμε δίκιο σε ένα ζήτημα, αλλά να το εκφράσαμε με λανθασμένο τρόπο. Να έχουμε βάσιμα παράπονα, αλλά και προσδοκίες που δεν επικοινωνήσαμε ποτέ.

Η συναισθηματική ωριμότητα απαιτεί να μπορούμε να εξετάζουμε αυτές τις αντιφάσεις.

Να αναγνωρίζουμε ότι δεν είμαστε πάντοτε το θύμα μιας ιστορίας και ότι η προσωπική μας οπτική δεν αποτελεί απαραίτητα τη μοναδική αλήθεια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αμφισβητούμε συνεχώς τον εαυτό μας ή να αναλαμβάνουμε ευθύνες που δεν μας ανήκουν.

Σημαίνει ότι η αυτογνωσία χρειάζεται ειλικρίνεια.

Και η ειλικρίνεια δεν είναι πάντα κολακευτική.

Οι σχέσεις δεν είναι προϊόντα που επιστρέφουμε όταν εμφανίσουν ελαττώματα

Ζούμε σε μια εποχή όπου μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς μας οργανώνεται γύρω από την ευκολία και την ταχύτητα.

Μπορούμε να παραγγείλουμε σχεδόν οτιδήποτε μέσα από μια εφαρμογή, να αλλάξουμε υπηρεσία όταν δεν είμαστε ικανοποιημένοι και να αναζητήσουμε μια νέα επιλογή με ελάχιστη προσπάθεια.

Η λογική αυτή είναι εξαιρετικά αποτελεσματική στην κατανάλωση.

Δεν λειτουργεί όμως πάντοτε στις ανθρώπινες σχέσεις.

Οι άνθρωποι δεν είναι προϊόντα που αντικαθίστανται μόλις εμφανίσουν ένα ελάττωμα.

Έχουν διαφορετικές εμπειρίες, συναισθηματικές ανάγκες, ανασφάλειες και τρόπους επικοινωνίας.

Η δημιουργία μιας ουσιαστικής σχέσης απαιτεί χρόνο, προσαρμογή και αμοιβαία προσπάθεια.

Ασφαλώς, δεν είναι όλες οι σχέσεις προορισμένες να διαρκέσουν. Ορισμένες ολοκληρώνουν τον κύκλο τους και άλλες αποδεικνύονται ασύμβατες με τις ανάγκες μας.

Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στο να αναγνωρίζουμε ότι μια σχέση δεν μπορεί να συνεχιστεί και στο να εγκαταλείπουμε κάθε σχέση μόλις πάψει να είναι εύκολη.

Η πρώτη επιλογή μπορεί να αποτελεί ώριμη απόφαση.

Η δεύτερη μπορεί να μας εγκλωβίσει σε έναν επαναλαμβανόμενο κύκλο γνωριμιών που δεν προλαβαίνουν ποτέ να αποκτήσουν βάθος.

Η συγγνώμη, η δεύτερη ευκαιρία και η αξία της επανόρθωσης

Μια έννοια που συχνά απουσιάζει από τις διαδικτυακές συζητήσεις για τις σχέσεις είναι η επανόρθωση.

Η δυνατότητα, δηλαδή, δύο ανθρώπων να αναγνωρίσουν ότι κάτι πήγε στραβά, να συζητήσουν τι συνέβη και να προσπαθήσουν να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη τους.

Η συγγνώμη δεν είναι μια τυπική λέξη που διαγράφει αυτόματα τις συνέπειες μιας συμπεριφοράς.

Για να έχει ουσιαστική αξία, χρειάζεται αναγνώριση της ευθύνης και πραγματική διάθεση αλλαγής.

Αντίστοιχα, η συγχώρεση δεν αποτελεί υποχρέωση.

Κανένας άνθρωπος δεν οφείλει να προσφέρει απεριόριστες ευκαιρίες σε κάποιον που επαναλαμβάνει συστηματικά τις ίδιες επιβλαβείς συμπεριφορές.

Ωστόσο, η δυνατότητα επανόρθωσης είναι σημαντικό στοιχείο των ανθρώπινων δεσμών.

Εάν κάθε λάθος αντιμετωπίζεται ως οριστική απόδειξη ακαταλληλότητας, τότε η σχέση δεν αφήνει χώρο για εξέλιξη.

Και χωρίς χώρο για εξέλιξη, η αγάπη μετατρέπεται σε μια διαρκή δοκιμασία τελειότητας.

Οι άνθρωποι μαθαίνουν μέσα από τις εμπειρίες τους. Κάποιες φορές αλλάζουν συμπεριφορές, αναγνωρίζουν αδυναμίες και αποκτούν μεγαλύτερη συναισθηματική επίγνωση.

Δεν συμβαίνει πάντοτε.

Αλλά η δυνατότητα αυτή υπάρχει.

Και αξίζει να μπορούμε να τη διακρίνουμε όταν συνοδεύεται από πράξεις.

Πότε η απομάκρυνση είναι πραγματικός αυτοσεβασμός;

Το γεγονός ότι η κουλτούρα της διαγραφής αξίζει κριτική δεν σημαίνει ότι πρέπει να εξιδανικεύσουμε την παραμονή σε κάθε σχέση.

Υπάρχουν άνθρωποι που δεν σέβονται τα όριά μας, που επαναλαμβάνουν συμπεριφορές παρά τις ξεκάθαρες συζητήσεις και που αντιμετωπίζουν τη δική μας κατανόηση ως δεδομένη.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απομάκρυνση μπορεί να αποτελεί την πιο υγιή επιλογή.

Η διαφορά βρίσκεται συχνά στο ιστορικό της σχέσης και στη φύση της συμπεριφοράς.

Ένα μεμονωμένο λάθος δεν έχει το ίδιο βάρος με ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο ασέβειας.

Μια παρεξήγηση δεν είναι ισοδύναμη με τη συστηματική εξαπάτηση.

Μια δύσκολη συζήτηση δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη κακοποιητικής συμπεριφοράς.

Η ικανότητα να ξεχωρίζουμε αυτές τις καταστάσεις είναι ουσιαστικό στοιχείο συναισθηματικής ωριμότητας.

Και σε περιπτώσεις κακοποίησης ή σοβαρής παραβίασης της ασφάλειας, η απομάκρυνση δεν χρειάζεται να προηγηθεί από εξηγήσεις ή διαπραγματεύσεις.

Ο αυτοσεβασμός δεν μετριέται από το πόσους ανθρώπους κρατάμε κοντά μας.

Ούτε όμως από το πόσους έχουμε διαγράψει.

Μετριέται, μεταξύ άλλων, από την ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε τι μας κάνει καλό, τι μας βλάπτει και ποιες σχέσεις αξίζουν την προσπάθειά μας.

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να μάθουμε να διαφωνούμε

Ίσως ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα των σύγχρονων σχέσεων να μην είναι η έλλειψη αγάπης, αλλά η δυσκολία διαχείρισης της διαφωνίας.

Έχουμε μάθει να αναζητούμε ανθρώπους που μοιράζονται τις απόψεις, τις αξίες και τις συνήθειές μας.

Και είναι φυσικό να επιθυμούμε κοινά σημεία.

Όμως η πραγματική οικειότητα δεν προϋποθέτει απόλυτη ταύτιση.

Δύο άνθρωποι μπορούν να αγαπιούνται και να διαφωνούν. Να έχουν διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικές αντιλήψεις και διαφορετικούς τρόπους να εκφράζουν τα συναισθήματά τους.

Η πρόκληση δεν είναι να εξαφανίσουμε αυτές τις διαφορές.

Είναι να μάθουμε να τις διαχειριζόμαστε χωρίς να αντιμετωπίζουμε κάθε σύγκρουση ως προσωπική απειλή.

Να μπορούμε να πούμε ότι πληγωθήκαμε χωρίς να επιτεθούμε. Να ακούσουμε μια κριτική χωρίς να θεωρήσουμε ότι ακυρώνεται η αξία μας. Να αναγνωρίσουμε ένα λάθος χωρίς να αισθανθούμε ότι χάνουμε την αξιοπρέπειά μας.

Αυτές οι δεξιότητες δεν αναπτύσσονται μέσα από την αποφυγή.

Αναπτύσσονται μέσα από την εμπειρία, την προσπάθεια και την προθυμία να αντιμετωπίσουμε δύσκολες στιγμές.

Μια κοινωνία που προστατεύεται από τα πάντα κινδυνεύει να μείνει μόνη

Η ανάγκη για ψυχική ηρεμία είναι απολύτως θεμιτή.

Κανείς δεν πρέπει να αισθάνεται υποχρεωμένος να διατηρεί σχέσεις που τον εξαντλούν ή τον πληγώνουν συστηματικά.

Ωστόσο, υπάρχει ένας κίνδυνος όταν μετατρέπουμε την αποφυγή κάθε δυσφορίας σε βασικό κανόνα της κοινωνικής μας ζωής.

Να αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε τους άλλους αποκλειστικά μέσα από το πώς μας κάνουν να αισθανόμαστε κάθε δεδομένη στιγμή.

Να ξεχνάμε ότι και εκείνοι έχουν δυσκολίες, φόβους, κακές ημέρες και αδυναμίες.

Να απαιτούμε κατανόηση για τα δικά μας λάθη, αλλά να δυσκολευόμαστε να προσφέρουμε την ίδια κατανόηση στους άλλους.

Και σταδιακά να περιορίζουμε τον κύκλο μας σε ανθρώπους που δεν μας αμφισβητούν, δεν μας απογοητεύουν και δεν μας φέρνουν ποτέ αντιμέτωπους με δυσάρεστες αλήθειες.

Μόνο που μια τέτοια συνθήκη δεν εγγυάται την ψυχική ηρεμία.

Μπορεί απλώς να δημιουργήσει μια πιο ελεγχόμενη, αλλά και πιο περιορισμένη κοινωνική πραγματικότητα.

Γιατί οι ανθρώπινες σχέσεις δεν αποκτούν αξία επειδή είναι πάντοτε εύκολες.

Αποκτούν αξία όταν υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός, εμπιστοσύνη και η δυνατότητα να αντιμετωπίζουμε μαζί τις δυσκολίες.

Η ωριμότητα δεν βρίσκεται πάντα στην αποχώρηση

Ίσως τελικά το σημαντικότερο ερώτημα να μην είναι πόσους ανθρώπους έχουμε απομακρύνει από τη ζωή μας, αλλά γιατί το κάναμε.

Απομακρυνθήκαμε επειδή δεν υπήρχε σεβασμός ή επειδή δεν αντέξαμε μια διαφωνία;

Επειδή εξαντλήσαμε τις δυνατότητες επικοινωνίας ή επειδή φοβηθήκαμε μια δύσκολη συζήτηση;

Επειδή η σχέση μάς πλήγωνε συστηματικά ή επειδή ο άλλος δεν ανταποκρίθηκε σε μια προσδοκία που ίσως δεν εκφράσαμε ποτέ;

Δεν υπάρχουν απαντήσεις που ισχύουν για όλες τις περιπτώσεις.

Υπάρχει, όμως, μια σημαντική διάκριση.

Η απομάκρυνση μπορεί να είναι πράξη δύναμης όταν προστατεύει την αξιοπρέπειά μας. Μπορεί όμως να αποτελεί και πράξη αποφυγής όταν χρησιμοποιείται για να μη χρειαστεί να αναλάβουμε το συναισθηματικό κόστος της επικοινωνίας.

Το ίδιο ισχύει και για την παραμονή.

Μερικές φορές απαιτεί θάρρος να φύγεις. Άλλες φορές απαιτεί μεγαλύτερο θάρρος να μείνεις και να συζητήσεις.

Η συναισθηματική ωριμότητα δεν βρίσκεται στην τυφλή επιμονή ούτε στην αυτόματη αποχώρηση.

Βρίσκεται στην ικανότητα να διακρίνουμε πότε αξίζει να προσπαθήσουμε και πότε χρειάζεται να προστατεύσουμε τον εαυτό μας.

Γιατί οι άνθρωποι δεν είναι τέλειοι. Κάνουν λάθη, παρεξηγούνται, απογοητεύουν και απογοητεύονται.

Και καμία ουσιαστική σχέση δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς έναν βαθμό κατανόησης απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα.

Ίσως, λοιπόν, να μην είναι πάντοτε ένδειξη αυτοσεβασμού το να διαγράφουμε ανθρώπους από τη ζωή μας. Μερικές φορές, αυτοσεβασμός είναι να μπορούμε να τους πούμε με ειλικρίνεια τι μας πλήγωσε, να ακούσουμε την απάντησή τους και ύστερα να αποφασίσουμε αν υπάρχει λόγος να συνεχίσουμε μαζί.

Γιατί η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο να μη μας αγγίζει κανείς.

Βρίσκεται στο να μπορούμε να συνδεόμαστε με τους άλλους χωρίς να χάνουμε τον εαυτό μας.

Και ίσως, σε μια εποχή όπου ένα πάτημα στην οθόνη αρκεί για να εξαφανίσουμε κάποιον από την καθημερινότητά μας, η πιο σπάνια μορφή συναισθηματικής ωριμότητας να είναι κάτι πολύ απλό.

Να έχουμε το θάρρος να μιλήσουμε, προτού αποφασίσουμε να σιωπήσουμε οριστικά.