Διακοπές στις Μικρές Κυκλάδες: Island hoping στα κάποτε κρυφά νησιά του Αιγαίου
Δονούσα, Σχοινούσα, Ηρακλειά, Κουφονήσια: Πανέμορφα τοπία και μοναδική ενέργεια σε μία από τις πιο μαγευτικές γωνιές των Κυκλάδων, όπου η φράση «ανέμελο καλοκαίρι» αποκτά την αληθινή της έννοια και το περπάτημα μπαίνει στο καθημερινό πρόγραμμα.
Περιεχόμενα
Άλλοτε οι Μικρές Κυκλάδες ήταν μικροί κρυφοί παράδεισοι για μυημένους, έχουν όμως ανακαλυφθεί και το καλοκαίρι πλέον γεμίζουν με κόσμο -ενώ ιδιαίτερα το Πάνω Κουφονήσι έχει πάρει για τα καλά το δρόμο της τουριστικής ανάπτυξης. Εάν όμως πας με σκάφος, το island hoping στις υπέροχες παραλίες τους, το φαγητό στα ταβερνάκια και το περπάτημα στα μονοπάτια των μικρών νησιών θα σου μείνουν αξέχαστα. Μην παραλείψεις να επισκεφθείς την Κέρο, ένα από τα σημαντικότερα τελετουργικά κέντρα του Πρωτοκυκλαδικού πολιτισμού.
Δονούσα
Ο οικισμός του Σταυρού απλώνεται πάνω από την ομώνυμη παραλία η οποία διαθέτει την μόνη προβλήτα για να δένουν τα πλοία της γραμμής. Αξίζει να ανεβείς μέχρι την κορυφή του λόφου της Παναγίτσας και να θαυμάσεις το τοπίο. Σημαντικότερο αξιοθέατο της πρωτεύουσας του νησιού είναι η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού ένα πραγματικό κομψοτέχνημα της κυκλαδίτικης αρχιτεκτονικής.
Μερσίνι. Το γραφικό χωριό βρίσκεται σε ύψωμα της ΝΑ πλευρά της Δονούσας και είναι προικισμένο με τρεχούμενα νερά -εξ ου και η ύπαρξη τόσων περιβολιών και κήπων γύρω του. Μπορείς να ξεδιψάσεις με το νερό που τρέχει κάτω από τον πλάτανο της Αγίας Σοφίας και να χαρείς την πανοραμική θέα προς το νότιο Αιγαίο.
Παραλίες.
Ο Κέδρος μόλις 1 χλμ. από το λιμάνι, κρύβει στον βυθό του ένα μοναδικό αξιοθέατο: βάλε τη μάσκα σου και δες τα απομεινάρια ενός γερμανικού πλοίου που βυθίστηκε από τους συμμάχους κατά τη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου. Άλλες επιλογές είναι το Λιβάδι, με ξανθή άμμο και γαλαζοπράσινα νερά, η μικρή παραλία Λίμνη, στα δυτικά του νησιού, με κρυστάλλινα νερά και οι παραλίες της Καλοταρίτισσας το Σαπουνόχωμα, η Μέσα Άμμος και η Τρυπητή.
Διαβάστε επίσης
Σχοινούσα
Η Χώρα (Παναγία). Αθέατη από τη θάλασσα λόγω των πειρατών που λυμαίνονταν κάποτε το Αιγαίο, απέχει 1,2 χλμ. από το επίνειό της, το Μερσίνι. Τα κάτασπρα σπίτια της Χώρας έχουν την ιδιαίτερη χάρη της λαϊκής μαστορικής των Κυκλάδων. Σημαντικότερο αξιοθέατό της είναι ο ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου μέσα στον οποίο φιλοξενείται η φορητή εικόνα της Παναγίας της Ακαθής (του Ακαθίστου Ύμνου) με το σπάνιο αγιογραφικό μοτίβο του Χριστού όχι ως Θείου Βρέφους καθιστού στο πλευρό της Θεοτόκου, αλλά όρθιου με αυτοκρατορική αμφίεση.
Το Φαράγγι του Χάρακα, στη θέση Χάλεπες, αποτελεί ένα εντυπωσιακό ασβεστολιθικό αναρριχητικό πεδίο που αναπτύσσεται από τη Χώρα προς τη θάλασσα και οργανώθηκε το 2012 με τη διάνοιξη και ασφάλιση διαδρομών. Διαθέτει πέντε αναρριχητικούς τομείς και περισσότερες από 40 ασφαλισμένες διαδρομές, καλύπτοντας επίπεδα δυσκολίας από 5a έως 7c. Η εύκολη πρόσβαση, η θέα στο Αιγαίο και η ποιότητα του βράχου έχουν κάνει το φαράγγι δημοφιλή προορισμό για αναρριχητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Παραλίες.
Από τις ωραιότερες αμμουδιές της Σχοινούσας είναι η Αλυγαριά με τους τρεις αλληλοδιαδεχόμενους ορμίσκους. Μόλις 10’ με τα πόδια από τη Χώρα θα βρεις το Λιβάδι με χρυσή άμμο, βαθιά καταγάλανα νερά και σκιά από αρμυρίκια. Γνωστή και μεγάλη παραλία είναι η Ψιλή Άμμος, μέσα σε ένα μαγευτικό τοπίο με αμμοθίνες. Η πιο πολυσύχναστη -για τα δεδομένα του νησιού- είναι το Τσιγκούρι, με ξανθή αμμουδιά, προστατευμένη από τους βοριάδες.
Ηρακλειά
Παναγία (ή Πάνω Μερά). Ο οικισμός συγκροτείται από λίγα σπίτια απλωμένα γύρω από την εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου. Ο επιβλητικός ναός άρχισε να κτίζεται το 1919, αλλά αποπερατώθηκε μόλις το 1980. Η Παναγία διαθέτει ευρύχωρα κάτασπρα σπίτια, αντιπροσωπευτικά δείγματα της λαϊκής αιγαιοπελαγίτικης αρχιτεκτονικής, διάσπαρτα ανάμεσα σε σοκάκια και καλντερίμια με ανθισμένες γλάστρες. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι τα εντοιχισμένα πιθάρια στη θέση των καπνοδόχων.
Το Κάστρο. Τα λιγοστά του ερείπια βρίσκονται σε ένα ύψωμα με πανοραμική θέα πάνω από την παραλία Λιβάδι. Κτίστηκε στα ελληνιστικά χρόνια ως ακρόπολη και σώζονται ακόμη θεμέλια της ισχυρής του οχύρωσης, καθώς και σπαράγματα από δυο ναούς στους οποίους λατρεύονταν ο Δίας και η Θεά Τύχη.
Το σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη είναι το μεγαλύτερο σπήλαιο των Κυκλάδων. Αγναντεύει τη θάλασσα στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού και έχει πρόσβαση με τα πόδια από την Παναγία. Ογκώδεις σταλαγμίτες, φυσικές κολώνες και εντυπωσιακοί σταλακτίτες σχηματίζουν τον διάκοσμο του πρώτου θαλάμου του σπηλαίου. Πιο μέσα σχηματίζονται διαδοχικές, ευρύχωρες αίθουσες και μια μικρή λίμνη.
Ο όρμος του Μέριχα. Με βότσαλο, βαθιά και εξαιρετικά διαυγή νερά, είναι η πιο εντυπωσιακή παραλία του νησιού, καθώς περιτριγυρίζεται από κάθετους γκρεμούς ύψους άνω 100 μ. Αποτελεί ιδανικό σημείο για παρατήρηση σπάνιων πουλιών που φωλιάζουν εκεί και προσφέρει ασφαλές απάγκιο όταν πνέουν οι άνεμοι.
Η Αλιμιά με τα διάφανα και πάντα δροσερά νερά της είναι ιδανική για παρατήρηση του βυθού όπου σε βάθος 9 μέτρων βρίσκεται το κουφάρι ενός βυθισμένου γερμανικού υδροπλάνου. Η παραλία έχει άμμο και βότσαλο και αν θέλεις να πας από την ξηρά θα ακολουθήσεις μια παράκαμψη που ξεκινά από το μονοπάτι που οδηγεί προς το σπήλαιο του Αγίου Ιωάννη.
Διαβάστε επίσης
Κουφονήσια
Πάνω Κουφονήσι
Η Χώρα απλώνεται στη ΝΔ πλευρά του Πάνω Κουφονησιού και ο ανεμόμυλός της μοιάζει σαν να καλωσορίζει τα πλοία της γραμμής. Τα παλαιότερα σπίτια της βρίσκονται γύρω από το ναό του Γεωργίου, με τον γαλανόλευκο τρούλο και το κομψό καμπαναριό, που αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα αιγαιοπελαγίτικης αρχιτεκτονικής.
Οι θαλασσινές σπηλιές. Ακόμα και αν δεν διαθέτετε δικό σας σκάφος, αξίζει να μισθώσετε μια «λάντζα» για να φτάσετε ως εκεί, και να τις αντικρίσετε από το ύψος της θάλασσας. Βρίσκονται κυρίως στην ΒΑ πλευρά του νησιού, ακριβώς πίσω από το Πορί. Εδώ, είναι τόσο προχωρημένη η διάβρωση των πετρωμάτων από τη θάλασσα που εξηγεί, σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, την παρουσία της λέξης «κουφό» (δηλ. κούφιο) στο πρώτο συνθετικό του ονόματος του νησιού. Οι σπηλιές αποτελούν εξαιρετικό ψαρότοπο, ενώ παλαιότερα στα νερά τους έβρισκαν καταφύγιο διαβόητοι πειρατές και σεσημασμένοι «κοντραμπατζήδες». Πολλά από τα κοιλώματα των κούφιων αυτών ενάλιων βράχων καταλήγουν σε αμμώδη ακρογιάλια όπου ίσα ίσα χωράνε 2-4 άτομα!
Παραλίες
Πορί. Λευκή άμμος σε σχήμα πετάλου και κρυστάλλινα νερά με μοναδική διαφάνεια. Παλαιότερα ήταν ερημική, πλέον εκεί φτάνει ασφαλτόδρομος και λειτουργούν ταβέρνες. Μόλις 250 μ. απέχει η Τρυπητή, ή Γάλα, μια φυσική οπή του εδάφους που ενώνεται με τη θάλασσα, συγκεντρώνοντας στον πυθμένα της ένα λευκό ίζημα. Πλατιά Πούντα (ή Ιταλίδα). Ιδιαίτερα δημοφιλής παραλία με λεπτή χρυσαφένια άμμο και γαλαζοπράσινα, ρηχά νερά. Η Πισίνα. Βρίσκεται αμέσως μετά την Ιταλίδα. Εκεί η θάλασσα έχει διαβρώσει τους παράκτιους πωρόλιθους με αποτέλεσμα να σχηματιστεί μια σχεδόν οριζόντια τρύπα στο μέγεθος κανονικής πισίνας.
Κάτω Κουφονήσι
Διαχωρίζεται από το Πάνω Κουφονήσι μέσω ενός ρηχού πορθμού πλάτους 200 μ. ενώ η έκτασή του δεν ξεπερνά τα 4,4 τ. χλμ. Παλαιότερα ζούσαν εδώ Αμοργιανοί κτηνοτρόφοι. Σήμερα επισήμως δεν κατοικεί κανένας, υπάρχουν ωστόσο μερικά σπίτια ψαράδων, κάποιες παραθεριστικές κατοικίες και η ταβέρνα Βενετσάνος που λειτουργεί τα καλοκαίρια. Σημαντικότερο αξιοθέατό του νησιού είναι το εκκλησάκι της Παναγίας κτισμένο στον μόλο επάνω σε αρχαία ερείπια.
Η Κέρος
Έχει έκταση 15 τ. χλμ. και βρίσκεται 1,5 ν. μ. ΝΑ του Πάνω Κουφονησιού. Η ακατοίκητη Κέρος, στην καρδιά των Μικρών Κυκλάδων, υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα τελετουργικά κέντρα του Πρωτοκυκλαδικού πολιτισμού (2800–2200 π.Χ.). Οι ανασκαφές αποκάλυψαν χιλιάδες θραύσματα μαρμάρινων ειδωλίων και αγγείων, καθώς και το γειτονικό Δασκαλιό, που θεωρείται το αρχαιότερο γνωστό θαλάσσιο ιερό του Αιγαίου και σημαντικό κέντρο μεταλλουργίας. Το ερευνητικό πρόγραμμα συνεχίζεται με νέες ανασκαφές. Η Κέρος είναι προσβάσιμη μόνο με ιδιωτικό ή εκδρομικό σκάφος από τα Κουφονήσια, όμως ο αρχαιολογικός χώρος δεν είναι επισκέψιμος και η αποβίβαση επιτρέπεται μόνο σε συγκεκριμένα σημεία του νησιού
