Νικόλαος Παπαδόπουλος | Ο Έλληνας γιατρός που αναβαθμίζει το τεστ ΠΑΠ του αείμνηστου Γεωργίου Παπανικολάου

Νομίζω πως δεν υπάρχει γυναίκα στον κόσμο, που να μην γνωρίζει το τεστ Παπ ενός από τους πλέον αναγνωρίσιμους και σημαντικότερους γιατρούς παγκοσμίως. Τον Γεώργιο Παπανικολάου, στον οποίο όλες οι γυναίκες οφείλουμε ευγνωμοσύνη.

“Το ιδανικόν μου δεν είναι να πλουτίσω, ούτε να ζήσω ευτυχής αλλά να εργασθώ, να δράσω, να δημιουργήσω, να κάμω κάτι τι αντάξιον ενός ανθρώπου ηθικού και δυνατού…” έλεγε.

Το 1917 μελετά το κολπικό επίχρισμα των κατώτερων θηλαστικών και συσχετίζει τη μορφολογία του με τον ορμονικό κύκλο και τις ανάλογες μεταβολές στη μήτρα και τις ωοθήκες των ζώων.

Πραγματοποιεί κλινικές και εργαστηριακές μελέτες για τη διαγνωστική αξία της εξέτασης των κυττάρων του κολπικού επιχρίσματος στον άνθρωπο. Πρώτο “πειραματόζωο”… είναι η  γυναίκα του. Η έρευνά του επεκτείνεται το 1923 σε γυναίκες του “Women’s Hospital” της Νέας Υόρκης αποτελώντας τη βάση για τη θεμελίωση της μεθόδου του για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου.

Το 1928 κάνει την πρώτη του ανακοίνωση με τίτλο “Νέα διάγνωση του καρκίνου”, η οποία γίνεται δεκτή αλλά με πολύ σκεπτικισμό, καθώς η κρατούσα τότε γνώμη, για τέτοιου είδους έρευνα και εφαρμογή, επί αποφολιδουμένων κυττάρων ήταν πρακτικά αδύνατη.Ο ίδιος, όμως, ήταν απολύτως βέβαιος για την αξία της μεθόδου του για την κυτταρολογική διάγνωση του καρκίνου της μήτρας. Δεν πτοείται και συνεχίζει με ιδιαίτερο ζήλο και πίστη στα αποτελέσματα των ερευνών του. 

Οι έρευνες του Παπανικολάου επεκτείνονται στη συνέχεια στις κυτταρολογικές αλλοιώσεις στο καρκίνο του αυχένα της μήτρας και του ενδομητρίου. Τα πορίσματα τα δημοσιεύει το 1943 από κοινού μετά του καθηγητή γυναικολογίας Έρμπερτ Τράουστ σε ειδική μονογραφία υπό τον τίτλο “Διάγνωσις του καρκίνου της μήτρας μέσω των κολπικών επιχρισμάτων” (Diagnosis of Uterine Cancer by the Vaginal Smear). Αυτό είχε ως φυσικό επακόλουθο να κεντρίσει το παγκόσμιο ιατρικό ενδιαφέρον και να προκαλέσει την άμεση δοκιμαστική χρησιμοποίηση της μεθόδου σε διάφορα νοσοκομεία. Το 1944 γίνεται η πρώτη εφαρμογή επί του ουροποιητικού συστήματος , επί του πεπτικού και άλλων συστημάτων του οργανισμού.

Ο  Γεώργιος Παπανικολάου με τις έρευνες και τις εργασίες του γίνεται  ο θεμελιωτής νέου επιστημονικού κλάδου της “αποφολιδωτικής κυτταρολογίας” η οποία βασίζεται στη μελέτη των αποφιλιδουμένων κυττάρων του οργανισμού στις διάφορες κοιλότητες αυτού. Ονομάζεται “Μέθοδος Παπανικολάου” ή “Τεστ Παπανικολάου” (Τεστ Παπ) προς τιμήν του. 

Στα χνάρια, του Γεωργίου Παπανικολάου, είναι ένας άλλος Έλληνας γιατρός της διασποράς, ο  καθηγητής ογκολογίας και παθολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς. Ο λόγος για τον Νικόλαο Παπαδόπουλο, ο οποίος   έρχεται σήμερα να “αναβαθμίσει” το τεστ Παπ, μαζί με συναδέλφους του στις ΗΠΑ,  με σκοπό να επιτυγχάνει σε πρώιμο στάδιο τη γενετική ανίχνευση των καρκίνων των ωοθηκών και του ενδομητρίου στις γυναίκες.

Το Τεστ Παπ, στην αναβαθμισμένη του μορφή, με την ονομασία PapSEEK, μπορεί να αποτελέσει μελλοντικά μια ασφαλή και ελάχιστα επεμβατική τεχνική για την πιο έγκαιρη διάγνωση δύο άλλων συχνών μορφών καρκίνου, του ενδομητρίου και των ωοθηκών.

 Το νέο τεστ αφήνει υποσχέσεις ότι θα μπορεί να ανιχνεύει αυτές τις μορφές καρκίνου σε ένα πιο πρώιμο και άρα θεραπεύσιμο στάδιο, πιθανώς ήδη από το προκαρκινικό στάδιο.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Ν. Παπαδόπουλο, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό “Science Translational Medicine”, εκμεταλλεύθηκαν το γεγονός ότι τα καρκινικά κύτταρα από τους δύο αυτούς καρκίνους συχνά μεταφέρονται στο κολπικό κανάλι, όπου είναι δυνατό να συλλεχθούν από το τεστ Παπ.

Επιπλέον, το τεστ PapSEEK αναλύει το DNA των δειγμάτων που έχουν συλλεχθεί από το αρχικό τεστ Παπ και μπορεί να ανιχνεύσει τις πιο κοινές γενετικές μεταλλάξεις (συνολικά 18 γονίδια), που έχουν βρεθεί ότι σχετίζονται με τους δύο γυναικολογικούς καρκίνους.

Οι επιστήμονες δοκίμασαν την αποτελεσματικότητα του νέου τεστ σε δείγματα Παπ από 382 ασθενείς με καρκίνο του ενδομητρίου, 245 με καρκίνο των ωοθηκών και 714 υγιείς.

Το νέο τεστ ανίχνευσε το 81% των καρκίνων του ενδομητρίου και το 33% των καρκίνων των ωοθηκών. Τα ποσοστά αυξήθηκαν σε 93% και 45% αντίστοιχα, όταν τα δείγματα του τεστ Παπ συλλέχθηκαν με ένα διαφορετικό εργαλείο (Tao), που επιτρέπει να γίνεται λήψη ιστού πιο κοντά στην περιοχή των όγκων.

H μέθοδος βελτιώθηκε περαιτέρω και το ποσοστό διάγνωσης των καρκίνων των ωοθηκών αυξήθηκε στο 63%, όταν το PapSEEK συνδυάσθηκε με την ανίχνευση του DNA του όγκου στο αίμα της ασθενούς.

Ελπίζουν ότι σε δύο έως τρία χρόνια το νέο τεστ θα μπορεί να αξιοποιηθεί κλινικά, χωρίς ωστόσο να αποκλείουν να χρειασθεί ακόμη μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Ένας ακόμη Έλληνας γιατρός που μας κάνει υπερήφανους.