Οι σημερινές γυναίκες ερωτικοί «κυνηγοί»

Πριν από δυο χρόνια περίπου είχα προσπαθήσει να διαβάσω τις «50 Αποχρώσεις του Γκρι». Έβγαινα με μια κοπέλα εκείνη την εποχή που το είχε πάρει και το διάβαζε. Διάβασα μερικές σελίδες ένα βράδυ. Δεν συνέχισα. Έτσι είναι η σχέση μου με τα βιβλία. Κάποια τα τελειώνω, κάποια όχι. Το τελείωσε όμως η φίλη μου. Και επειδή εκτιμούσα την γνώμη της, μια και ήταν διαβασμένο κορίτσι και με σωστό χαρακτήρα, χωρίς κόμπλεξ ή εμμονές, την ρώτησα πως της φάνηκε. Μου είπε ότι το διάβασε με ενδιαφέρον και ότι για την γνώμη της, χωρίς να είναι κανένα σπουδαίο λογοτέχνημα, ήταν κυρίως μια βασική ερωτική ιστορία, αν και οι περισσότερες-γιατί  είναι ένα βιβλίο που απευθύνεται βασικά στις γυναίκες- το διάβασαν κυρίως για τις σεξουαλικές, σαδομαζοχιστικές σκηνές του. Δεν με απασχόλησε περισσότερο το θέμα. Αλλά υπήρχε κάτι, που δεν θα το άφηνα έτσι. Υπάρχουν μερικά πράγματα που κάτι σημαίνουν. Οι «50 Αποχρώσεις του Γκρι» πούλησαν 70 εκατομμύρια αντίτυπα και μαζί με τα δυο επόμενα βιβλία της σειράς, οι πωλήσεις έχουν ήδη ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια. Δεν πουλάει μια σειρά βιβλίων 100 εκατομμύρια αντίτυπα χωρίς να υπάρχει λόγος. Ποιος όμως ήταν ο λόγος; Θα το εύρισκα. Μια και δεν μου ξαναγεννήθηκε η επιθυμία να συνεχίσω το βιβλίο, θα περίμενα για την ταινία. Κι έτσι όταν στις 14 Φεβρουαρίου φέτος παίχτηκε η ταινία πήγα να την δω.

Όταν βγήκα έξω, είχα και τις απαντήσεις που ήθελα. Αν και πάνω κάτω τις είχα ήδη υποθέσει. Οι «50 Αποχρώσεις του Γκρι» είναι μια ταινία που βλέπεται ευχάριστα, αλλά και να μην την δει κανείς δεν πειράζει. Γιατί αυτά που διαπραγματεύεται, είναι η σημερινή πραγματικότητα. Στον κινηματογράφο πηγαίνω εδώ και αρκετά χρόνια μόνος. Οι περισσότεροι χρειάζονται παρέα για να πάνε σινεμά. Σ’ αυτήν την ταινία, οι περισσότεροι θεατές ήταν ζευγάρια. Σε άλλες ταινίες βλέπεις και παρέες. Την βραδιά που πήγα εγώ, ήταν σχεδόν όλο ζευγάρια. Έχει κι αυτό τη σημασία του. Οι πιο πολλοί είχαν πάει μάλλον – ή σχεδόν σίγουρα- για τις σέξυ σκηνές. Όπως μου είχε πει και η φίλη μου τότε, πρόκειται για μια βασική ερωτική ιστορία, τύπου Άρλεκιν. Μια νεαρή και όμορφη γυναίκα, εμπλέκεται ερωτικά με το αφεντικό της, που όπως συμβαίνει συχνά, είναι νέος, ωραίος, με θεληματικό πηγούνι και πάμπλουτος. Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια, σχετικά με τις σέξυ σκηνές. Η ηρωίδα του έργου, δοκιμάζει τις ασυνήθιστες σαδομαζοχιστικές εμπειρίες, έτσι για την… εμπειρία, παρ’ όλο το περίεργο συμβόλαιο που έχει υπογράψει με τον εραστή της. Ο ήρωας του έργου όμως, που διαπράττει τα σαδομαζοχιστικά, το κάνει γιατί έχει πρόβλημα. Κάποιο ψυχολογικό τραύμα, που τον οδηγεί σε ασυνήθιστες ερωτικές συμπεριφορές. Είχα πάρει την απάντηση που ήθελα.

Υπάρχει ένα πράγμα, που λέγεται Σημειολογία. Το οποίο σε γενικές γραμμές σημαίνει, πως από την παρατήρηση κάποιων μεμονωμένων στοιχείων, μπορεί  κανείς να βγάλει γενικότερα συμπεράσματα και έτσι μερικές φορές να προβλέπει και το μέλλον με αρκετή ακρίβεια. Κάποιες δεκαετίες νωρίτερα, ο Ουμπέρτο Έκο, είχε γράψει κι ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο, με τίτλο «Η Σημειολογία της Καθημερινής Ζωής». Υπάρχουν πολλά τέτοια μεμονωμένα στοιχεία, που μπορεί κανείς να τα μεταχειριστεί σημειολογικά. Ένα από αυτά τα στοιχεία είναι και οι κινηματογραφικές ταινίες. Ένα ειδικότερο «σημείο», με την δική του σημασία, είναι οι ταινίες του Χόλυγουντ. Ένα άλλο σημείο είναι ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος. Άλλα συμπεράσματα μπορεί να βγάλει κανείς στην μια περίπτωση, άλλα στην άλλη. Έχουν υπάρξει πολλές ταινίες στο παρελθόν που είχαν σαν θέμα τον σαδισμό ή τον μαζοχισμό, ως μέρος της ερωτικής εμπειρίας, αλλά που δεν είχαν κάνει και ιδιαίτερη εντύπωση, ούτε είχαν κόψει ιδιαίτερα πολλά εισιτήρια. Είχαν προηγηθεί βέβαια τα βιβλία του Μαρκήσιου Ντε Σαντ, ο οποίος θεωρούσε, ότι το να προξενείς πόνο γενικά, αλλά και ιδιαίτερα στην ερωτική πράξη, αποτελεί ένα είδος ηδονής, απ’ όπου γεννήθηκε και ο όρος «σαδισμός», όπως και «Η Αφροδίτη με τις γούνες» του Λεοπόλδου φον Ζάχερ Μαζόχ, που θεωρούσε ότι η ίδια η αίσθηση του πόνου, μπορεί να προκαλεί ευχαρίστηση σ’ αυτόν που την υφίσταται, απ’ όπου προέκυψε και ο όρος «μαζοχισμός».

Γιατί λοιπόν μια απλώς εύπεπτη ταινία του Χόλυγουντ, έκοψε τόσα εισιτήρια, γιατί ένα μικρής φιλολογικής αξίας βιβλίο πούλησε δεκάδες εκατομμύρια αντιτύπα και γιατί αυτό να έχει κάποια ιδιαίτερη σημασία; Γιατί; Η απάντηση είναι απλή. Εξ αιτίας της Σημειολογίας. Κάποιες ταινίες του Χόλυγουντ, που γίνονται μεγάλες εμπορικές επιτυχίες, έχουν την δική τους σημειολογική αξία. Αυτές που αναφέρονται ας πούμε, όπως και οι «50 Αποχρώσεις του Γκρι», σε θέματα ερωτικής συμπεριφοράς, σημαίνουν ότι κάποια ερωτικά ήθη, που παλιότερα ήταν ταμπού, έχουν γίνει πια αποδεκτά από την μεγάλη μάζα. Τι σημαίνει στην συγκεκριμένη περίπτωση η επιτυχία της συγκεκριμένης ταινίας και των βιβλίων. Κάτι αρκετά σημαντικό για την εποχή μας, που είναι και χαρακτηριστικό της σημερινής γυναικείας ερωτικής συμπεριφοράς. Ότι οι γυναίκες διεκδικούν το δικαίωμα να πειραματίζονται σεξουαλικά με όποιον τρόπο επιλέξουν, χωρίς αυτό να τις χαρακτηρίζει, ως πόρνες ή «φτηνές» ή κάτι σχετικό. Παλιότερα οι σεξουαλικοί πειραματισμοί ήταν αποκλειστικά ανδρικό προνόμιο. Οι σημερινές γυναίκες θεωρούν ότι είναι και δικό τους. Και κάτι άλλο ίσως πιο σημαντικό. Στην ταινία αυτή ουσιαστικά, η γυναίκα είναι ο «κυνηγός» και ο άντρας το «θήραμα». Αν δεν το ’χετε καταλάβει ακόμη, θα το καταλάβετε σύντομα.

Τα τελευταία χρόνια τριγυρίζω γενικώς. Και αφού τριγυρίζω συναντάω πολύ κόσμο και κάνω αυτό που μ’ αρέσει. Συζητάω… Και μέσα στον πολύ κόσμο, είναι κατά προτίμηση γυναίκες, που είναι και το αγαπημένο μου ανθρώπινο είδος. Έχω συζητήσει λοιπόν τα τελευταία χρόνια και με πάρα πολλές γυναίκες. Εκεί διαπίστωσα κάτι που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Μου έχει τύχει να συζητήσω με πάνω από εικοσιπέντε περιπτώσεις χωρισμένων γυναικών. Είτε από μακροχρόνιους γάμους, συνήθως με παιδιά, είτε από μακροχρόνιες σχέσεις «ζωής». Το αξιοσημείωτο ήταν το ότι σε όλες αυτές τις περιπτώσεις των χωρισμένων γυναικών, την πρωτοβουλία και την απόφαση του χωρισμού, την είχε πάρει η γυναίκα. Δεν μου έχει τύχει ούτε μια περίπτωση χωρισμένου ζευγαριού που η πρωτοβουλία του χωρισμού να είχε έρθει από τον άντρα. Και ένα άλλο ακόμη πιο αξιοσημείωτο. Όλες είχαν την ίδια αιτία. «Ήθελα να ζήσω»… Απ’ όλες αυτές τις περιπτώσεις, πολύ λίγες έφτιαξαν ως τώρα καινούργια σχέση. Οι περισσότερες απλώς ζουν αυτό που ήθελαν να ζήσουν. Μόνο μια επέστρεψε στον σύζυγο.

Οι σημερινές γυναίκες έχουν αλλάξει ρόλο στο ερωτικό παιχνίδι. Από «θηράματα» έχουν γίνει «κυνηγοί». Την εποχή που ήμουν εγώ νεαρός, κάποιες δεκαετίες πριν, η κατάσταση ήταν πολύ διαφορετική. Για να κατακτήσεις μια γυναίκα, έπρεπε να «ιδρώσεις» Και για να φτάσεις να κάνεις σεξ μαζί της, έπρεπε να περάσεις από αρκετές «δοκιμασίες». Η πρώτη μεγάλη αλλαγή έγινε στις αρχές της δεκαετίας του εβδομήντα. Τα πράγματα τότε άλλαξαν στο διάστημα έξη μηνών. Εκεί που οι άντρες ήμασταν όλοι με κοντά μαλλιά, κουστούμι και γραβάτα και οι νεαρές γυναίκες, κομψές και περιποιημένες με τα στάνταρ της εποχής, μέσα σ’ ένα εξάμηνο άλλαξαν όλα. Ήταν τότε που στην Πλάκα είχε ανοίξει ένα κλαμπ με το όνομα Trip. Και ξαφνικά βρεθήκαμε μέσα σ’ ένα καλοκαίρι, όλοι οι άντρες με μακριά μαλλιά, γένια και χαϊμαλιά στο λαιμό και οι γυναίκες σε αντίστοιχη κατάσταση-χωρίς τα γένια. Ήταν η πρώτη φορά που μου συνέβη τότε, μια κοπέλα, να κάνει και μάλιστα τόσο άμεσα, την πρώτη κίνηση. Ήταν μια πολύ όμορφη και αρκετά γνωστή κοπέλα εκείνη την εποχή. «Μένεις μόνος σου;», με ρώτησε ξαφνικά και χωρίς να έχει προηγηθεί κάτι σχετικό. «Όχι» της είπα « μένω με τους γονείς μου». Τι να κάνω, με τους γονείς μου έμενα. Δεν ήταν τόσο συνηθισμένο τότε να μένεις μόνος σου. «Κρίμα» μου είπε. Ήταν η πρώτη φορά που μια κοπέλα μου την έπεφτε τόσο ανοιχτά και απροκάλυπτα. Τέτοιες ευκαιρίες δεν χάνονται. « Δεν πειράζει» της είπα « έχει κάτι πολύ ωραία ξενοδοχεία στην παραλία». Κι έτσι βρεθήκαμε ξημερώματα σε μια καμπάνα στον Αστέρα της Γλυφάδας, όπου ζήσαμε ένα πολύ δημιουργικό πρωϊνό, χωρίς καμία ασάφεια…

Η δεκαετία του εβδομήντα ήταν η πρώτη, στη διάρκεια της οποίας, άλλαξαν τόσο πολλοί οι όροι του ερωτικού παιχνιδιού. Αλλά όσο μεγάλη κι αν ήταν η ερωτική και σεξουαλική απελευθέρωση, οι ρόλοι παρέμεναν οι ίδιοι. Ο άντρας ήταν ο «κυνηγός» και η γυναίκα το «θήραμα». Στην πραγματικότητα ήταν όλα αποτέλεσμα μιας διεργασίας που είχε αρχίσει 20-25 χρόνια πριν . Στο τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πόλεμου και λίγο αργότερα στις αρχές της δεκαετίας του πενήντα, συνέβη κάτι, που θα άλλαζε καθοριστικά τις σχέσεις των δυο φύλλων. Ήταν τότε που οι γυναίκες μπήκαν μαζικά σε αστικές δουλειές, δηλαδή δουλειές γραφείου. Αυτή ήταν μια ριζοσπαστική αλλαγή που θα άλλαζε μια ισορροπία με διάρκεια χιλιετιών. Σε όλη της διάρκεια της Ιστορίας και μέχρι τότε, οι άνδρες ήταν εκείνοι που δούλευαν. Οι γυναίκες εργαζόμενες ήταν η εξαίρεση. Και επειδή, καλώς ή κακώς, σχεδόν τα πάντα, εξαρτώνται από την οικονομία, οι άνδρες ήταν οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού, όχι μόνο στην οικονομία, αλλά στα πάντα. Καιστο θέμα των ερωτικών σχέσεων. Έτσι μέσα στους αιώνες διαμορφώθηκε μια γυναικεία νοοτροπία όπου το βασικό ζητούμενο για μια γυναίκα, ήταν το να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια. Ήταν ένας ρόλος που μπολιάστηκε βαθειά, τόσο στο αντρικό όσο και στο γυναικείο συλλογικό ασυνείδητο. Για μια γυναίκα το να πάρει την απόφαση να χωρίσει, ήταν σχεδόν απαγορευτικό. Εκτός ίσως αν ήταν από πλούσια οικογένεια. Οι άντρες ήταν εκείνοι που χώριζαν.  Για μια γυναίκα, ο χωρισμός ήταν περίπου στίγμα. Σήμαινε ότι είχε αποτύχει στον βασικό ρόλο που είχε προσδιορίσει για τις γυναίκες, ο άντρα επικυρίαρχος. Για αιώνες η γυναίκα ήταν «ο νέγρος της κοινωνίας».

Όλα άλλαξαν, όταν οι γυναίκες άρχισαν να εργάζονται μαζικά. Η οικονομική αυτοτέλεια σήμαινε την αρχή μιας επανάστασης τόσο στην ερωτική σχέση, όσο και στον θεσμό της οικογένειας. Καθώς οι δεκαετίες περνούσαν, οι αλλαγές έρχονταν η μία μετά την άλλη. Και όλα αυτά αποτυπώνονταν σε κινηματογραφικές ταινίες, σε ρεπορτάζ μόδας, στον τρόπο ντυσίματος, σε διαφημιστικά σποτ, σε βιβλία και σε τηλεοπτικές εκπομπές. Παρ’ όλα αυτά οι ρόλοι ακόμη άντεχαν. Ο άντρας «κυνηγός» η γυναίκα «θήραμα».

Και «ξαφνικά» κάτι έγινε. Το «ξαφνικά» είναι σε εισαγωγικά. Στην πραγματικότητα συνέβησαν πολλά μαζί. Κάποτε τα πράγματα θα έφθαναν εδώ. Αλλά υπήρξαν και κάποιοι «επιταχυντές». Ο βασικότερος από αυτούς ήταν η εμφάνιση του Facebook. Πολλοί υποτιμούν το ρόλο αυτού του Μέσου Κοινωνικής Δικτύωσης. Είναι όμως η σημαντικότερη παρεμβολή που έχει συμβεί ποτέ και που θα δημιουργήσει ακόμη πολλές διαφοροποιήσεις, στον τρόπο που βλέπουμε αλλά και ζούμε την προσωπική μας ζωή. Σημασία όμως έχει κάτι άλλο. Ανεξάρτητα από την αιτία, ή τις αιτίες υπάρχει ένα καθολικό αποτέλεσμα. ΟΙ γυναίκες μοιάζουν σαν να ξύπνησαν ξαφνικά από μια κοινωνική «προβολή» που καθόριζε την κοινωνική και ερωτική συμπεριφορά τους, εδώ και αιώνες. Για μια γυναίκα η επιτυχία στη ζωή, είχε μια πολύ συγκεκριμένη μορφή, μια εικόνα στο κάδρο. Να παντρευτεί και κάνει παιδιά. Αυτή ήταν η εικόνα της ευτυχίας και η εικόνα της γυναίκας που εκπλήρωσε τον προορισμό της. Δεν είναι ότι αυτό δεν ισχύει. Οι γυναίκες εξακολουθούν να θέλουν να παντρευτούν και να κάνουν παιδιά. Όπως και οι άντρες. Απλώς αυτό δεν φτάνει για να παράγει ευτυχία, σε συνεχές επίπεδο. Οι σχέσεις και οι γάμοι όπως εκφράζεται ο θεσμός του ζεύγους κοινωνικά ήταν και θα είναι απαραίτητοι. Απλώς δεν αρκούν. Παλιότερα ήταν οι άντρες που χώριζαν «για να ζήσουν». Τώρα είναι οι γυναίκες. Και αυτό το «να ζήσουν» έχει μια σαφή κατεύθυνση. Να ερωτευτούν ξανά και ίσως ξανά και να κάνουν σεξ. Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι γυναίκες από «θηράματα» έγιναν «κυνηγοί». Και για να έχουν την δυνατότητα να το κάνουν αυτό, το πρώτο στάδιο είναι ο χωρισμός.

Ο έρωτας και το σεξ ήταν πάντα κινητήριος δύναμη και για τα δυο φύλλα. Με μια διαφορά. Ότι οι άντρες, ως οικονομικοί επικυρίαρχοι, είχαν δώσει μόνο στον εαυτό τους το δικαίωμα στο κυνήγι του έρωτα και του σεξ. Αυτό που διεκδικούν σήμερα οι γυναίκες, μια και οι οικονομικοί όροι έχουν αλλάξει, είναι το δικαίωμα της ισότητας στο θέμα. Αν για έναν άντρα εθεωρείτο μαγκιά το να έχει ερωτευτεί και να έχει πάει με πολλές γυναίκες, γιατί να μην ισχύει το ίδιο και για τις γυναίκες.

 Η απότομη αλλαγή της γυναικείας νοοτροπίας στο θέμα, έχει φέρει γενικά τους άντρες σε μια κατάσταση αμηχανίας. Και αυτή η αλλαγή είναι εμφανής παντού, για όσους δεν κλείνουν τα μάτια τους. Έχει επίσης δημιουργήσει και κάτι άλλο. Οι γυναίκες σήμερα, μια και θέλουν να μείνουν ερωτικά ενεργές, μοιάζουν σαν να έχουν ξεπεράσει τον παράγοντα του χρόνου. Συναντάς παντού όλο και πιο συχνά σαραντάρες, πενηντάρες ή και πάρα πάνω, που μοιάζουν σαν να έχουν αφαιρέσει δέκα ή και είκοσι χρόνια από τη ζωή τους. Οι σημερινές σαραντάρες, μοιάζουν με εικοσιπεντάρες. Και οι τριαντάρες με έφηβες. Αντίθετα οι νεότερες, μια και ενηλικιώνονται ερωτικά πολύ πιο νωρίς απ’ ότι παλιότερα, μοιάζουν και φέρονται από πολύ νωρίς σαν γυναίκες  Και με τους περίεργους τρόπους που λειτουργεί το συλλογικό ασυνείδητο, ο ρόλος της γυναίκας «κυνηγού» έχει περάσει και στις νεότερες ηλικίες.

Δεν έχει υπάρξει άλλη περίοδος στη ζωή μου, που να έχω συναντήσει, παρόμοια γυναικεία απελευθέρωση στα θέματα του έρωτα και του σεξ. Κατά κάποιο τρόπο οι σημερινές γυναίκες, μεγαλύτερες ή μικρότερες, που θυμίζουν τον τρόπο που λειτουργούσαν οι άντρες σε παλιότερες εποχές. Αν θέλουν κάτι και ταιριάζεις στο γούστο τους δεν θα διστάσουν και πολύ να στο πουν ή να στο δείξουν. Είναι μια καινούργια , πολύ διαφορετική εποχή , στο θέμα. Και μια και έχουν αλλάξει οι ρόλοι είναι πολύ νωρίς για να μπορεί να κρίνει κανείς το φαινόμενο. Αν θέλει κανείς, που για διάφορους λόγους δεν συμμετέχει πολύ στο παιχνίδι, να διαπιστώσει το πώς συμπεριφέρονται οι σημερινές γυναίκες, δεν έχει παρά να κάνει μια μικρή περιήγηση στο Facebookκαι να δει τι ποστάρουν οι γυναίκες.

Πόσο αλλάζουν όλα αυτά τον τρόπο που βλέπουν οι άντρες, αλλά και άλλες γυναίκες, τις σημερινές γυναίκες ερωτικούς «κυνηγούς»; Αρκετά. Οι άντρες, βρίσκονται σε μια σχετική αμηχανία, ενώ υπάρχουν και πολλές γυναίκες, που προτιμούν τον παλιότερο παραδοσιακό ρόλο των δυο φύλλων.

Όμως αυτά είναι σχετικά. Οι συνθήκες της ζωής, που διαμορφώνει συνεχώς η εξέλιξη της κοινωνίας, αποτελεί μια πραγματικότητα. Είναι θετικό το ότι οι γυναίκες απαλλάσσονται, από τα στερεότυπα, που είχαν επιβάλλει αιώνες ανδρικής κυριαρχίας. Δεν είναι ούτε καλύτερη, ούτε χειρότερη μια γυναίκα που έχει περισσότερες ή λιγότερες εμπειρίες, ούτε χαρακτηρίζεται και από τον τρόπο που τις διεκδικεί. Ούτε υπάρχει κάτι που δίνει στους άντρες το δικαίωμα να έχουν πολλές ερωτικές συντρόφους στη ζωή τους, ενώ οι γυναίκες όχι. Όλα αυτά είναι σημεία των καιρών. Οι συνθήκες αλλάζουν και μαζί τους αλλάζουμε κι εμείς. Εκείνο που παραμένει είναι ότι το ερωτικό παιχνίδι, ήταν είναι και θα παραμείνει, η μοναδική τροφή για την ψυχή μας. Καλά είναι και τα λεφτά και τα πλοία και τα αυτοκίνητα. Μας κάνουν ίσως να περνάμε καλύτερα ή να αισθανόμαστε πιο ασφαλείς. Αλλά το μόνο που αποτελεί τροφή για την ψυχή μας, το μόνο που μας δίνει ζωή, είναι το ερωτικό παιχνίδι, όπως κι αν αλλάζουν οι τρόποι ή οι συμπεριφορές μας.

Και υπάρχει μόνο ένα πράγμα που μας τρέφει καλύτερα κι απ’ τον έρωτα. Η Αγάπη.