5+1 «ψαγμένες» ταινίες για το Πάσχα

Καλός και ο «Ιησούς από τη Ναζαρέτ», κλασικά θεαματικό και το «Μπεν Χουρ» αλλά, δεν έχετε νιώσει ποτέ πως κάθε Πάσχα βλέπετε τα ίδια και τα ίδια; Ευκαιρία, λοιπόν, να ανανεώσετε τον εορταστικό μαραθώνιο προβολών σας με μια λίστα ταινιών εκ των οποίων ορισμένες μπορεί να μοιάζουν ανορθόδοξες, pun intended, αλλά θα σας βάλουν σίγουρα σε κλίμα κατάνυξης.

5+1 «ψαγμένες» ταινίες για το Πάσχα

«Το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο» («Il Vangelo Secondo Matteo», 1964)

Ο μεγάλος εικονοκλάστης Πιερ Πάολο Παζολίνι μεταφέρει, όπως προδίδει ο τίτλος, ένα από τα 4 πρώτα βιβλία του Κανόνα της Καινής Διαθήκης που έγραψε (στα ελληνικά) ο ευαγγελιστής Ματθαίος, ο οποίος υπήρξε μαθητής του Ιησού. Σε μεγάλο βαθμό πιστή στο πρωτότυπο, η διασκευή του Ιταλού σκηνοθέτη τολμά να αναπαραστήσει ένα Χριστό γήινο, οικείο και προσβάσιμο, ο οποίος αντλεί τις θεϊκές ιδιότητές του από την επιβλητική ενέργεια της παρουσίας και των λόγων του. Ποιος είπε, εξάλλου, ότι το θείο δεν μπορεί να απεικονιστεί ρεαλιστικά;

«Ο Σιμών της Ερήμου» («Simón del Desierto», 1965)

Μία από τις τρεις λιγοστά «βλάσφημες» επιλογές της λίστας, μη μας παρεξηγήσετε, για να θίξουμε τις διαφορετικές οπτικές του Πάσχα το κάναμε. Διότι σε αυτήν τη μεσαίου μήκους ο μεγάλος αιρετικός Λουίς Μπουνιουέλ επιχειρεί μια διανοητική άσκηση πάνω στα όρια της πίστης και την αταλάντευτη δύναμη που χρειάζεται για να αντισταθεί κάποιος στις επιθυμίες και την αμαρτία. Όλα αυτά, καθώς ένας βαθιά θρησκευόμενος άντρας του 4ου αιώνα μ.Χ. σκαρφαλώνει σε ένα στύλο στη μέση της ερήμου, σε μια προσπάθεια να βρεθεί εγγύτερα στο Θεό. Τότε, βεβαίως, εμφανίζεται ο Διάβολος σε διάφορες μορφές και χρησιμοποιεί όσα τεχνάσματα μπορεί για να τον πείσει να κατέβει.

«Οι Βοσκοί» (Νίκος Παπατάκης, 1967)

Δεν έχουμε μόνο ασπρόμαυρα φιλμ από τη δεκαετία του ’60 σε αυτήν τη λίστα, το υποσχόμαστε. Τυχαίνει απλώς ο σπουδαίος Νίκος Παπατάκης στο εξεγερσιακό κοινωνικό δράμα του να έχει σκαρφιστεί την πιο εντυπωσιακή απεικόνιση Ανάστασης στο ελληνικό σινεμά. Με φόντο τη λειτουργία στην οποία προσέρχεται ένα ολόκληρο χωριό, κορυφώνεται η σύγκρουση ενός φτωχού βοσκού με τους συγχωριανούς του και κυρίως τον εύπορο πατέρα της γυναίκας που έχει ερωτευτεί. Η ταξική καταγωγή του ήρωα είναι τροχοπέδη για να παντρευτούν, με αποτέλεσμα εκείνος να αποφασίζει να πάρει εκδίκηση διεκδικώντας όσα νιώθει πως του αξίζουν. Η ταινία είναι διαθέσιμη στο Cinobo.

Ένας Προφήτης μα τι Προφήτης («Monty Python’s Life of Brian», 1979)

Μια από τις καλύτερες κωμωδίες όλων των εποχών, απόρροια της χιουμοριστικής διάνοιας των βιτριολικών Monty Python, έχει ως αφετηρία μια βιβλική παρεξήγηση. Βλέπετε ο Μπράιαν έτυχε να γεννηθεί μαζί με το Χριστό, έτσι Ιουδαίοι και Ρωμαίοι πιστεύουν πως είναι ο Μεσσίας. Έλα, όμως, που ο άνθρωπος δεν έχει καμία σχέση και έτσι, προκύπτει ένα σενάριο που αποδομεί, ταυτόχρονα, τις κινηματογραφικές και χριστιανικές αναπαραστάσεις γεγονότων που ανήκουν ή και όχι στη σφαίρα της φαντασίας.

«Ο Τελευταίος Πειρασμός» («The Last Temptation of Christ», 1988)

Μόνο ένας πιστός όπως ο Μάρτιν Σκορσέζε θα μπορούσε να αποδώσει σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια το έργο του Νίκου Καζαντζάκη. Ακόμα και εάν στην εποχή της η παραγωγή έπεσε θύμα θρησκόληπτου παροξυσμού, από εκείνες τις περιπτώσεις ηθικού πανικού που αδιαφορεί να μάθει πως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει λόγος για υστερία, παραμένει μια από τις πιο υπερβατικές εξερευνήσεις της έννοιας της θεϊκότητας. Αξίζει να δείτε, επίσης, την εξίσου κατανυκτική «Σιωπή» που σκηνοθέτησε ο Σκορσέζε αρκετά χρόνια αργότερα (2016).

«Corpus Christi» (2019)

Μία από τις εκπλήξεις του σύγχρονου πολωνικού σινεμά, θέλει ένα χριστιανό τρόφιμο αναμορφωτηρίου να εκμεταλλεύεται μια παρανόηση και να βρίσκει δουλειά, κρυφά, ως ιερέας σε ενορία μιας μικρής κωμόπολης. Η ερμηνεία του πρωταγωνιστή Μπάρτοζ Μπιελένια είναι καθηλωτική, ενώ ο τρόπος που ο σκηνοθέτης Γιαν Κομάσα σμίγει τις έννοιες της πίστης με την ανάγκη για συγχώρεση είναι πηγαία ευρηματική. Αξίζει να σημειωθεί, τέλος, πως το φιλμ έφτασε μια ανάσα πριν από τις υποψηφιότητες για Όσκαρ καλύτερης διεθνούς ταινίας το 2020.