Η πιο Σκοτεινή Ώρα | Η ζωή ενός άνδρα δεν καθορίζεται μόνο από τις αγάπες που ζει, αλλά και από τους πολέμους που επιλέγει
Η ταινία, που μάλλον θα αποφέρει ένα Όσκαρ στον Γκάρι Όλντμαν δεν περιγράφει μόνο μια ιστορική στιγμή που καθόρισε την μοίρα του κόσμου, αλλά και την μοναχική στιγμή ενός άνδρα που έρχεται αντιμέτωπος με το πεπρωμένο του.-Από τον Άρη Τερζόπουλο
“Θα έλεγα στο Κοινοβούλιο, όπως είπα σε όσους συμμετέχουν σ’ αυτήν την κυβέρνηση: Δεν έχω τίποτε να σας προσφέρω εκτός από αίμα, μόχθο, δάκρυα και ιδρώτα”…
Αυτά είπε μεταξύ άλλων ο Ουίνστον Τσώρτσιλ, σε μια ασυνήθιστη αποστροφή της ομιλίας του στις 13 Μαΐου 1940, στο Κοινοβούλιο όταν ανέλαβε τα καθήκοντα του. Ήταν ίσως η πιο ασυνήθιστη “υπόσχεση” που έδωσε ποτέ ένας Πρωθυπουργός στα μέλη του Κοινοβουλίου και στους πολίτες της χώρας του, στον εναρκτήριο λόγο της θητείας του.
Τώρα που τα βλέπουμε αυτά, στην ταινία του Τζο Ράιτ με τίτλο “Η πιο Σκοτεινή Ώρα”, έχουμε την επίγνωση αυτών που ακολούθησαν, το πως ο Χίτλερ έχασε τελικά τον πόλεμο και το πως δικαιώθηκαν οι επιλογές του Τσώρτσιλ.
Τότε όμως, στις 13 Μαΐου 1940, που ο Τσώρτσιλ εκφώνησε τον λόγο του, τα πράγματα ήταν πολύ διαφορετικά. Ο Πρωθυπουργός Νέβιλ Τσάμπερλεν, είχε παραιτηθεί μόλις τρεις μέρες πριν στις 10 Μαΐου και η κατάσταση στην Αγγλία ήταν μάλλον απελπιστική. Ο Τσάπερλεν είχε ακολουθήσει αυτό που έμεινε στην Ιστορία ως “πολιτική του κατευνασμού”. Προσπαθώντας πάση θυσία να αποφύγει τον πόλεμο, έκανε συνεχέις υποχωρήσεις, νομίζοντας πως θα απέφευγε τα χειρότερα και κυρίως την εμπλοκή της Αγγλίας στον πόλεμο. Στο τέλος του 1939, όμως ο Χίτλερ, είχε ήδη προσαρτήσει την Τσεχοσλοβακία και είχε εισβάλει στην Πολωνία, αναγκάζοντας την Αγγλία να κηρύξει τον πόλεμο.
Όταν ανέλαβε ο Τσώρτσιλ τα πράγματα είχαν γίνει ακόμη χειρότερα. Ο Χίτλερ ετοιμαζόταν να εισβάλει στην Ολλανδία και το Βέλγιο και να αναμετρηθεί με την Γαλλία. Ο Τσώρτσιλ καθώς είχε καταλάβει τι ήταν ο Χίτλερ ήξερε πως το μόνο που μπορούσε να υποσχεθεί στους συμπατριώτες του ήταν “αίμα, μόχθο, δάκρυα και ιδρώτα”.
Λίγες μέρες μετά τα πράγματα χειροτέρεψαν. Η στρατιωτική μηχανή του Χίτλερ με τα θηριώδη τανκς, τα “Πάντσερ”, είχε παρακάμψει την θεωρούμενη απροσπέλαστη “γραμμή Μαζινό”, πάνω στην οποία είχε στηριχτεί η αμυντκή στρατηγική της Γαλλίας και είχε βρεθεί βαθιά στο έδαφος της Γαλλίας ενώ ο γαλλικός στρατός είχε εγκλωβιστεί. Εξ ίσου όμως είχε εγκλωβιστεί και το εκστρατευτικό σώμα που είχε στείλει η Αγγλία για να πολεμήσουν τον στρατό του Χίτλερ. 300.000 Άγγλοι στρατιώτες είχαν εγκλωβιστεί στην Δουνκέρκη, χωρίς έξοδο διαφυγής καθώς ήταν αδύνατον στα αγγλικά πλοία να προσεγγίσουν την Δουνκέρκη. Όλες οι θαλάσσιες οδοί πρόσβασης, είχαν αποκλειστεί, όχι μόνο από τα βυθισμένα πλοία, αλλά και από τα γερμανικά υποβρύχια που καιροφυλακτούσαν και από τα τρομερά “στούκας” , τα μαχητικά αεροπλάνα κάθετης εφόρμησης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του αγγλικού επιτελείου μόνο το 10% από τους αποκλεισμένους στην Δουνκέρκη, δηλαδή το πολύ 30.000 στρατιώτες, θα μπορούσαν να διασωθούν, στην καλύτερη περίπτωση. Η Αγγλία θα έχανε όλοκληρο τον στρατό της πριν καν μπορέσει να μπει στον πόλεμο.
Ένα μεγάλο μέρος των Άγγλων πολιτικών με επικεφαλής τον λόρδο Χαλιφαξ, που πολλοί τον θεωρούσαν πριν αναλάβει ο Τσώρτσιλ, ως τον φυσικό διάδοχο του Τσάμπερλεν, είχαν την άποψη πως η Αγγλία θα έπρεπε να συνθηκολογήσει με τον Χίτλερ. Σε μια λογομαχία που είχαν για το θέμα, ο Τσώρτσιλ αρκετά εξαγριωμένος και με τον Χάλιφαξ και με όσους δεν καταλάβαιναν τι ήταν ο Χίτλερ και τι επρόκειτο να συμβεί στην Αγγλία αν συνθηκολογούσε, είχε φωνάξει “δεν διαπραγματεύεσαι με μια τίγρη, έχοντας το κεφάλι σου στο στόμα της”.
Ήταν η πιο σκοτεινή ώρα και για τον Τσώρτσιλ και για την Αγγλία και για ολόκληρο τον κόσμο. Τι κάνεις όταν το κεφάλι σου είναι ήδη στο στόμα της τίγρης;
Η ταινία, που μάλλον θα αποφέρει ένα Όσκαρ στον Γκάρι Όλντμαν δεν περιγράφει μόνο μια ιστορική στιγμή που καθόρισε την μοίρα του κόσμου, αλλά και την μοναχική στιγμή ενός άνδρα που έρχεται αντιμέτωπος με το πεπρωμένο του.
Η στιγμή αυτή, η μοναχική στιγμή, που μερικές φορές έρχεται στην ζωή ενός άντρα, είναι από αυτές που τον καθορίζουν. Για τις γυναίκες, αν και πολλές φορές χρειάζονται κι αυτές να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις, που ίσως και να κάνουν την διαφορά ακόμη κι ανάμεσα στην ζωή και στο θάνατο, τα πράγματα είναι από μία μόνο άποψη διαφορετικά. Κανένας δεν πρόκειται να κατηγορήσει μια γυναίκα αν φοβηθεί σε κάποια κρίσιμη στιγμή. Για έναν άνδρα όμως τα πράγματα είναι αλλιώτικα. Η απόφαση που θα πάρει στην κρίσιμη στιγμή, είναι και το σημείο που συχνά καθορίζει την διαδρομή του στην ζωή. Και δεν είναι μόνο το θέμα του πως θα σε κρίνουν οι άλλοι, ανάλογα με την απόφαση που πήρες σε κάποια κρίσιμη στιγμή. είναι πως θα κρίνεις κι εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου.
Η φύση μας διαχώρισε εξ αρχής. Στις μεν γυναίκες έδωσε το δικαίωμα ή την υποχρέωση να τεκνοποιούν. Στους άντρες πάλι έδωσε την δυνατότητα-λόγω σωματικής διάπλασης- και το δικαίωμα και την υποχρέωση, να προστατεύουν την ζωή.
Δεν είναι εύκολοι οι ρόλοι μας. Δεν ερχόμαστε με οδηγίες χρήσεως για το πως γίνεται μια γυναίκα μητέρα, ούτε για τον εύκολο δρόμο να γίνει κανείς γενναίος.
Για τις γυναίκες η ζωή περιστρέφεται βασικά γύρω από το δεδομένο της αγάπης και από τα δημιουργήματα της.
Για τους άντρες η ζωή δεν περιστρέφεται μόνο γύρω από την αγάπη. Περιστρέφεται και γύρω από τον “πόλεμο”. Όποιος και όπως παρουσιαστεί ο “πόλεμος” που ένας άνδρας θα αντιμετωπίσει στην ζωή του. Και όσο κι αν την αναβάλουμε, η στιγμή αυτή κάποια στιγμή θα έρθει. Και μπορεί και να μην μοιάζει καθόλου με πόλεμο. Και η απόφαση, αυτή η απόφαση που μας καθορίζει, κάπου “εγγράφεται”. Στην ματιά μας, στο περπατημα…κάπου γράφεται…από εμάς τους ίδιους. Και είναι αυτό που κάνει τους άλλους να λένε “αυτός σωστός φαίνεται”.
*****
Για το Τσώρτσιλ η δική του “πιο σκοτεινή ώρα” είχε φτάσει εκείνες τις κρίσιμες στιγμές. Γιατί δεν ήταν μόνο η δική του τύχη που παιζόταν. Η απόφαση του να συνθηκολογήσει με τον Χίτλερ, θα είχε δημιουργήσει ένα διαφορετικό κόσμο από αυτόν που γνωρίσαμε με ότι ακολούθησε. Από την άλλη η απόφαση του να μην συνθηκολογήσει θα οδηγούσε 300.000 άνδρες στον θάνατο ή στην αιχμαλωσία και στην συντριβή του στρατού της Αγγλίας πριν καν μπουν στον πόλεμο, οπότε οι Άγγλοι θα ήταν αναγκασμένοι να πολεμήσουν τις χιτλερικές στρατιές στο έδαφος τους, στους δρόμους ή στα βουνά, με ότι θα σήμαινε αυτό.
Και η απόφαση του ήταν αυτή, που μαζί με πολλές άλλες παρόμοιες σκοτεινές ώρες και αποφάσεις, οδήγησε στην συντριβή του Χίτλερ.
Ο Τσώρτσιλ έχασε τις πρώτες εκλογές μετά τον πόλεμο. Αλλά στην συνείδηση όλων έμεινε ως “ο πατέρας της νίκης”.
