Ο άνθρωπος που μόλις πούλησε τον 140.000.000ό δίσκο του: Ποιος είναι ο Ρομπέρτο Κάρλος;
Η επική πορεία του «Βασιλιά» της Βραζιλίας από τις απαρχές του rock ’n’ roll μέχρι την κατάρριψη των ρεκόρ πωλήσεων
«Είμαι ένας μουσικός με περιορισμένες δυνατότητες», είχε δηλώσει κάποτε ο Βραζιλιάνος Ρομπέρτο Κάρλος. «Η bossa nova απευθύνεται κυρίως σε μουσικούς που μπορούν να εκτιμήσουν τις εκλεπτυσμένες ενορχηστρώσεις. Οι δικές μου είναι πιο απλές».
Ο Κάρλος μιλούσε στο Billboard το 2019 και ίσως ήταν μετριόφρων για τις συνθέσεις του. Η καριέρα του όμως, που ξεκίνησε το 1959, μετριέται σε εκατοντάδες εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων και δεν αφήνει περιθώρια για τόση μετριοφροσύνη. Τον αγαπούν σε όλο τον κόσμο για τα βλέμματα που έφερε στη βραζιλιάνικη μουσική και για την εικόνα του ρομαντικού τροβαδούρου. Παραμένει ο πιο επιτυχημένος μουσικός της Βραζιλίας.
Γεννήθηκε το 1941 στην πολιτεία Εσπίριτο Σάντο. Έμαθε κιθάρα και πιάνο από μικρός, με δασκάλα τη μητέρα του, και αργότερα γράφτηκε στο Μουσικό Ωδείο της Ιταπεμιρίμ. Σε ηλικία εννέα ετών εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε παιδική εκπομπή του Rádio Cachoeiro και τραγούδησε το μπολέρο «Mal Amor». Το πρώτο του βραβείο ήταν μερικά γλυκά. Τη δεκαετία του 1950 τον κέρδισε το rock ’n’ roll, και ιδιαίτερα ο Έλβις Πρίσλεϊ. Γύρω στα 16 του σχημάτισε το πρώτο του συγκρότημα, τους Sputniks.
Τη δεκαετία του 1960 έγινε η κορυφαία μορφή του βραζιλιάνικου rock ’n’ roll. Είχε ξεκινήσει ως σόλο τραγουδιστής της bossa nova, στα χνάρια του Ζοάο Ζιλμπέρτο. Άρχισε να ηχογραφεί πορτογαλικές διασκευές αμερικανικών ποπ επιτυχιών, όπως το «Splish Splash» του Μπόμπι Ντάριν, αλλά και δικά του τραγούδια. Σε όλα συνεργαζόταν με τον Έρασμο Κάρλος, παλιό του σύντροφο από τους Sputniks.
Το πρωτότυπο τραγούδι «Parei Na Contramão» έγινε επιτυχία, και το ίδιο συνέβη με το άλμπουμ του 1964 «É Proibido Fumar» («Απαγορεύεται το κάπνισμα»). Τότε ανακηρύχθηκε «Ο Βασιλιάς» ενός νέου μουσικού ρεύματος, του «yeah-yeah-yeah». Ήταν ένα υποείδος επηρεασμένο από το αμερικανικό ροκ, που συνέπεσε με ένα ευρύτερο κίνημα νεανικής κουλτούρας στη Βραζιλία.
Την επόμενη χρονιά επέστρεψε στην τηλεόραση με το «Jovem Guarda», μια μουσική εκπομπή που παρουσίαζε μαζί με τον Έρασμο Κάρλος και την τραγουδίστρια Βαντερλέα. Η εκπομπή, μαζί με τα δύο επόμενα άλμπουμ του, «Ο Ρομπέρτο Κάρλος τραγουδά για τη νεολαία» και «Jovem Guarda», του έφερε τεράστια επιτυχία και σημάδεψε μια στροφή στη βραζιλιάνικη λαϊκή κουλτούρα. Ο Κάρλος έγινε κάτι σαν ο Έλβις Πρίσλεϊ της Βραζιλίας: σύμβολο της νεανικής ορμής και μια ριζοσπαστική για την εποχή παρουσία στη μουσική. Ηχογραφούσε τόσο στα πορτογαλικά όσο και στα ισπανικά, κάτι που του άνοιξε τον δρόμο προς ένα πολύ ευρύτερο διεθνές κοινό.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1960 η μουσική του ωρίμασε. Στράφηκε στις ρομαντικές μπαλάντες, που τις έγραφε πάντα με τον Έρασμο, και πρόσθεσε στις ροκ ρίζες του επιρροές από την αμερικανική soul και τη funk. Ο Κάρλος ήταν φτιαγμένος να ξεπεράσει τον νεανικό του εαυτό. Η μετάβαση στην ενήλικη ζωή φάνηκε στους στίχους του, που έγιναν πιο εξομολογητικοί, και στον νεωτερισμό με τον οποίο συνδύαζε διαφορετικά είδη μουσικής.
Η συνεργασία με τον Έρασμο κλονίστηκε για λίγο το 1966, όταν οι δυο τους ηχογράφησαν έναν τηλεοπτικό δίσκο, το «Show in Si Monal», μια συλλογή με τις πιο γνωστές συνθέσεις του Έρασμο ως φόρο τιμής προς αυτόν. Τα εύσημα αποδόθηκαν αποκλειστικά στον Έρασμο, κάτι που τσάντισε τον Κάρλος. Οι δύο τους τσακώθηκαν και έμειναν πάνω από έναν χρόνο χωρίς να γράψουν μαζί, αν και συνέχισαν να παρουσιάζουν δίπλα δίπλα το «Jovem Guarda».
Τα βρήκαν ξανά όταν ο Κάρλος έγραφε τη μουσική για τη μουσική κωμωδία του 1968 «Roberto Carlos em ritmo de aventura», στην οποία πρωταγωνιστούσε. Ζήτησε από τον Έρασμο να τον βοηθήσει να τελειώσει τους στίχους ενός τραγουδιού της ταινίας. Ενώ το δίδυμο ξαναδούλευε μαζί, ο Κάρλος ανοιγόταν όλο και περισσότερο στο εξωτερικό. Η πρώτη του εμφάνιση εκτός Βραζιλίας έγινε στις Κάννες της Γαλλίας. Ως τη δεκαετία του 1970 ήταν πια διάσημος στη Λατινική Αμερική, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.
Από το 1969 σταμάτησε να δίνει τίτλους στα άλμπουμ του. Το καθένα έφερε απλώς το όνομά του και τη χρονιά κυκλοφορίας. Η παράδοση αυτή έσπασε το 1996 με το ισπανόφωνο «Canciones Que Amo». Στο μεταξύ το ύφος του συνέχιζε να εξελίσσεται σε ήχο και θεματολογία. Το 1971, για παράδειγμα, τόλμησε να τραγουδήσει για τη θρησκεία με το «Jesus Cristo». Το τραγούδι ήταν εμπνευσμένο από τα μιούζικαλ «Hair» και «Jesus Christ Superstar» και στηριζόταν κυρίως στη soul.
Τα άλμπουμ του έβγαζαν τη μία επιτυχία μετά την άλλη, είτε με καινούργια τραγούδια είτε με νέες εκτελέσεις παλαιότερων. Κάθε χρόνο το νέο του άλμπουμ ξεπερνούσε το ένα εκατομμύριο αντίτυπα. Η επιτυχία φάνηκε και στις συναυλίες του. Το 1978 περιόδευσε στη Βραζιλία για έξι μήνες, και υπολογίζεται ότι 250.000 θαυμαστές γέμισαν τους πιο ιστορικούς χώρους της χώρας, ανάμεσά τους το φημισμένο Canecão του Ρίο ντε Τζανέιρο, όπου έδωσε σειρά παραστάσεων.
Η απήχηση του Κάρλος ήταν πραγματικά εντυπωσιακή. Όσο κι αν πειραματιζόταν με διάφορα είδη, το κοινό δεν τον εγκατέλειπε ποτέ. Η επιρροή του στη βραζιλιάνικη κουλτούρα και στη μουσική διεθνώς έμενε ισχυρή, καθώς οι θαυμαστές του πλήθαιναν συνεχώς. Προς το τέλος της δεκαετίας του ‘70 είχε γίνει ο Βραζιλιάνος μουσικός με τις περισσότερες πωλήσεις όλων των εποχών. Το 1981 ηχογράφησε το πρώτο του αγγλόφωνο άλμπουμ, και ακολούθησαν δίσκοι στα ισπανικά, τα γαλλικά και τα ιταλικά. Κύρια γλώσσα του έμειναν, φυσικά, τα πορτογαλικά.
Το 1989 πήρε αμερικανικό Grammy για την «Καλύτερη Latin Pop Ερμηνεία». Στη νέα χιλιετία ήρθαν τέσσερα Latin Grammy, ανάμεσά τους το «Βραβείο Συνολικής Προσφοράς» το 2004. Το 2005 ανακηρύχθηκε «Πρόσωπο της Χρονιάς» από τη Λατινική Ακαδημία Ηχογράφησης. Το 1994 είχε ήδη ξεπεράσει στη Λατινική Αμερική τις πωλήσεις άλμπουμ των Beatles, με πάνω από 70 εκατομμύρια δίσκους.
Η σειρά των ετήσιων άλμπουμ διακόπηκε το 1998, μετά τον θάνατο της συζύγου του, Μαρία Ρίτα. Το 2000 επέστρεψε με το «Amor Sem Limite», που ξεπέρασε κι αυτό το ένα εκατομμύριο πωλήσεις, όπως όλοι οι προηγούμενοι δίσκοι του. Ήταν η απόδειξη ότι η δημοτικότητά του δεν είχε κλονιστεί ποτέ. Σε μια πορεία σχεδόν επτά δεκαετιών έχει κυκλοφορήσει 86 δουλειές: σόλο άλμπουμ, ζωντανές ηχογραφήσεις, EP, συλλογές και άλλα. Συνολικά έχουν πουληθεί πάνω από 140 εκατομμύρια άλμπουμ του σε όλο τον κόσμο.
