Gal Gadot | Η νέα Κλεοπάτρα & οι αντιδράσεις για το ‘whitewashing’

Η Gal Gadot έχει επιλεγεί για το ρόλο της Κλεοπάτρας σε μια επερχόμενη ταινία, πυροδοτώντας διαμάχες σχετικά με το “ξάσπρισμα” στη βιομηχανία του κινηματογράφου και την αρχαία ιστορία. 

Η γοητευτική ηθοποιός συνεργάζεται ξανά με την Patty Jenkins, τη σκηνοθέτιδα της «Wonder Woman» για τη βιογραφική ταινία της Κλεοπάτρας, της Βασίλισσας της Αιγύπτου. Η ίδια ανέβασε στο Twitter την ανακοίνωση του casting της, λέγοντας «Μου αρέσει να ξεκινώ νέα ταξίδια, μου αρέσει ο ενθουσιασμός των νέων έργων, η συγκίνηση του να ζωντανεύεις νέες ιστορίες. Η Κλεοπάτρα είναι μια ιστορία που ήθελα να πω εδώ και πολύ καιρό. Δεν μπορώ να είμαι πιο ευγνώμων για αυτήν την ομάδα Α!!” 

Επίσης, έγραψε στο Twitter ότι ανυπομονεί να «αφηγηθεί την ιστορία της για πρώτη φορά μέσα από τα μάτια των γυναικών, τόσο πίσω όσο και μπροστά από την κάμερα.”

Η ταινία είναι μια επανάληψη της ταινίας του 1963 για τη ζωή της Κλεοπάτρας με πρωταγωνίστρια την Ελίζαμπεθ Τέιλορ.  Το σενάριο θα είναι της Λαέτα Καλογρίδη και η παραγωγή της Paramount Pictures.

Elizabeth Taylor as Cleopatra, 1963, μέσω των Times of Israel

Η πρόσφατη ανακοίνωση έχει πυροδοτήσει σημαντικές επικρίσεις, καθώς άνθρωποι από διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν σημειώσει την προβληματική φύση της επιλογής του κάστινγκ. Κάποιοι εξέφρασαν ότι μια λευκή γυναίκα δεν έπρεπε να επιλεγεί ως Κλεοπάτρα και ότι τον ρόλο θα έπρεπε να υποδυθεί μια μαύρη ή μια γυναίκα αραβικής καταγωγής, κατηγορώντας το κινηματογραφικό στούντιο για «ακόμα μια προσπάθεια να “λευκάνουν” μια ιστορική προσωπικότητα” 

Υπήρξαν επίσης αντιδράσεις για την επιλογή μιας Ισραηλινής ηθοποιού στον ρόλο. Η δημοσιογράφος Sameera Khan ήταν μεταξύ των αγανακτισμένων, η οποία έγραψε στο Twitter: «Ποιος χαζός του Χόλιγουντ σκέφτηκε ότι θα ήταν καλή ιδέα να υποδυθεί μια Ισραηλινή ηθοποιός την Κλεοπάτρα (μια πολύ ήπια εμφάνιση) αντί για μια εκπληκτική ηθοποιό από την Αραβία, όπως η Nadine Njeim; Και ντροπή σου, Gal Gadot. Η χώρα σου κλέβει αραβική γη και εσύ τους κλέβεις τους κινηματογραφικούς ρόλους….»

Αυτό ακολουθεί πολλές άλλες αντίστοιχες διαμάχες τα τελευταία χρόνια, όπως ενδεικτικά: του Jake Gyllenhall στο Prince of Persia: The Sands of TIme(2010); Η Tilda Swinton στο Doctor Strange  (2016) και η Scarlet Johannson στο Ghost in the Shell (2017). Αυτές δεν είναι οι πρώτες περιπτώσεις στη μεγάλη οθόνη. Το Χόλιγουντ έχει μακρά ιστορία για  αφηγήσεις άλλων πολιτισμών και δίνει στους λευκούς ηθοποιούς τους χαρακτήρες της BIPOC “Black, Indigenous, and People of Color,”. 

H εθνικότητα της Κλεοπάτρας

Κινούμενη εικόνα από υπολογιστή για το πώς μπορεί να μοιάζει η Κλεοπάτρα που δημιουργήθηκε από την Dr. Ashton και την ομάδα της , το 2016, μέσω του Kemet Expert

Ορισμένοι έχουν επίσης υπερασπιστεί την Gal Gadot, επισημαίνοντας ότι η Κλεοπάτρα ήταν ελληνικής καταγωγής από τη Μακεδονία. 

Τα ερωτήματα για την εμφάνιση και την εθνικότητα της Κλεοπάτρας έχουν συζητηθεί εδώ και χρόνια. Ήταν η τελευταία Αιγύπτια Φαραώ τελευταία από τη δυναστεία των Πτολεμαίων που καταγόταν από τον Πτολεμαίο Α’ Σώτερ, ο οποίος ήταν και Μακεδόνας Έλληνας και στρατηγός του Μεγάλου Αλεξάνδρου.  

Η Καθηγήτρια Αρχαιολογίας και Κλασικών Σπουδών Κάθριν Μπαρντ στο Πανεπιστήμιο της Βοστώνης έχει δηλώσει στο παρελθόν: «Η Κλεοπάτρα Ζ΄ ήταν λευκή – μακεδονικής καταγωγής, όπως και όλοι οι ηγεμόνες των Πτολεμαίων, που ζούσαν στην Αίγυπτο».

Ωστόσο, πιο πρόσφατα υπήρξε διαφωνία για ένα σημαντικό στοιχείο της εθνικότητας της Κλεοπάτρας: τη μητέρα της. H Betsy M. Bryan, Καθηγήτρια Αιγυπτιακής Τέχνης και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο John Hopkins , είπε: «Η μητέρα της Κλεοπάτρας έχει προταθεί ότι ήταν από την οικογένεια των ιερέων της Μέμφιδας. Αν συνέβαινε αυτό, τότε η Κλεοπάτρα θα μπορούσε να έχει τουλάχιστον κατά 50% Αιγυπτιακή καταγωγή». 

 Η Dr Sally-Ann Ashton, μια αιγυπτιολόγος, δημιούργησε μια τρισδιάστατη εικόνα που δημιουργήθηκε από υπολογιστή με το πώς φανταζόταν η ίδια και η ομάδα της ότι θα έμοιαζε το πρόσωπο της Κλεοπάτρας. Δεν ήταν μια λευκή γυναίκα, αλλά μια γυναίκα με καφέ δέρμα. Η Dr. Ashton σχολίασε: «Ο πατέρας της Κλεοπάτρας (VII) αναφερόταν ως νόθος και η ταυτότητα της μητέρας της αμφισβητήθηκε από ιστορικούς…και οι δύο γυναίκες μπορεί να ήταν Αιγύπτιες και τόσο Αφρικανές…αν η μητρική πλευρά της οικογένειάς της ήταν ιθαγενείς γυναίκες, ήταν Αφρικανές. και αυτό πρέπει να αντικατοπτρίζεται σε οποιεσδήποτε σύγχρονες αναπαραστάσεις της Κλεοπάτρας». 

Η Dr. Άστον στάθηκε επίσης στο θέμα της επιλογής της Gal Gadot ως Κλεοπάτρα: «Οι κινηματογραφιστές θα έπρεπε να είχαν σκεφτεί έναν ηθοποιό ανάμεικτης καταγωγής να παίξει τον ρόλο της Κλεοπάτρας και ότι αυτή θα ήταν μια έγκυρη επιλογή».