Ανταπόκριση: Η Ντόνα Ντέιτς ρίσκαρε την καριέρα της για τον λεσβιακό έρωτα του «Desert Hearts»
Συναντήσαμε την Αμερικανίδα σκηνοθέτρια στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης και συζητήσαμε για το ριζοσπαστικό ντεμπούτο της.
Μία από τις πολυσυζητημένες ταινίες του πρώτου σαββατοκύριακου στο 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (5-15/11) , δεν ήταν ένας τίτλος με σούσουρο μηνών ή πρωτοκλασάτους σταρ, αλλά ένα ρομαντικό δράμα από τη δεκαετία του ‘80.
Συγκεκριμένα, το ντεμπούτο της σκηνοθέτριας Ντόνα Ντέιτς με τίτλο «Desert Hearts», το οποίο τέσσερις δεκαετίες μετά την πρεμιέρα του όχι απλώς παραμένει αρυτίδωτο, αλλά επιπλέον σήμερα είναι φορτισμένεο με οξυμένη πολυτιμότητα, καθώς προέρχεται από μια εποχή όπου οι ανοιχτά queer αφηγήσεις σπάνιζαν στον όχι underground κινηματογράφο.
Η υπόθεση, η οποία βασίζεται στο βιβλίο «Desert of the Heart» της Τζέιν Ρουλ, τοποθετείται στα τέλη των ‘50s όταν μια καθηγήτρια λογοτεχνίας ταξιδεύει σε επαρχιακή πόλη ώστε να καταθέσει τα χαρτιά του διαζυγίου της. Εκεί, όμως, συστήνεται με μια γυναίκα από την περιοχή την οποία και ερωτεύεται κεραυνοβόλα, γνωριμία που οδηγεί σε ένα γοητευτικό όσο και συγκινητικό μονοπάτι αυτογνωσίας και έρωτα.
Με αφορμή, λοιπόν, την προβολή του «Desert Hearts» στο φεστιβάλ, η Ντόνα Ντέιτς αφιέρωσε λίγο από το χρόνο της για μια συζήτηση που διαβάζετε παρακάτω.
Σήμερα είναι συνηθισμένο να παρακολουθούμε queer ιστορίες στη μεγάλη οθόνη, εξέλιξη που δεν πρέπει να φαινόταν δεδομένη όταν ξεκινούσατε την καριέρα σας. Τι θυμάστε από την εμπειρία του να γυρίζετε το ντεμπούτο σας στις αρχές του ‘80;
Η πρώτη ανάμνηση που ενστικτωδώς έρχεται στο μυαλό μου, είναι η παρατήρηση που μου έκαναν όλα τα μέλη του συνεργείου όταν ξεκινήσαμε τα γυρίσματα. Μου έλεγαν: «Ντόνα, δεν υπάρχει περίπτωση να βρεθούμε ξανά στο μέλλον σε τόσο ευχάριστες συνθήκες παραγωγής». Βλέπεις, αφενός μέναμε όλοι μαζί σε ένα ρετρό ξενοδοχείο στο Ρίνο, από αυτά που χτίστηκαν στα ‘50s και δεν ανακαινίστηκαν ποτέ, οπότε βρισκόμασταν εύκολα όλοι μαζί και κάναμε παρέα.
Αφετέρου, απουσίαζαν οι ατζέντηδες, οι μεγάλοι παραγωγοί και γενικώς άτομα που δυνητικά θα μπορούσαν να κάνουν δυσάρεστη την ατμόσφαιρα. Οπότε, το βιώναμε σα να ανήκουμε στον ίδιο θίασο. Μεταγενέστερα, διαπίστωσα πως όσο περισσότερο συνεργάζεσαι με τα στούντιο και συναναστρέφεσαι συχνότερα τις υπόλοιπες πτυχές της βιομηχανίας, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες τα πράγματα να είναι περισσότερο άχαρα.
Όσον αφορά τις queer αναπαραστάσεις, θα σου πω μόνο ένα πράγμα. Την περίοδο που έκανα το κάστινγκ, όλοι οι ατζέντηδες συμβούλευαν τους ηθοποιούς τους, κάθε φύλου, να μην παίξουν στο «Desert Hearts» γιατί έτσι δε θα βρουν ποτέ ξανά δουλειά στο σινεμά. Τους έλεγαν να μην πλησιάσουν καν την παραγωγή. Παραδόξως, ενώ ίσχυε πως αρκετοί ήταν προκατειλημμένοι και φοβόντουσαν να συνεργαστούν μαζί μας, στην πραγματικότητα επέλεξα όλα τα άτομα που ήθελα.
Οι διάλογοι στην ταινία είναι το κάτι άλλο. Ειλικρινά, δεν είμαι σίγουρος πως έχω ακούσει πιο όμορφες ατάκες μαζεμένες στην ίδια μεγάλου μήκους. Αναρωτιέμαι εάν γράφτηκαν έτσι στο βιβλίο, καθώς δεν είχα ακόμα την ευκαιρία να το διαβάσω.
Όχι, το αντίθετο, κανένας διάλογος δεν προέρχεται από το μυθιστόρημα. Θα σου πω ακριβώς πώς συνέβη. Απέκτησα τα δικαιώματα, έγραψα το σενάριο και συγκέντρωσα τα χρήματα για το φιλμ. Μέσα σε δύο χρόνια περίπου, είχα μαζέψει ένα εκατομμύριο δολάρια. Για μια ανεξάρτητη παραγωγή της εποχής ήταν οκ προϋπολογισμός. Ταυτόχρονα, όμως, ήξερα πως το σενάριο χρειαζόταν επιπλέον δουλειά. Και δεν ήμουν καθόλου ευχαριστημένη συγκεκριμένα με τους διαλόγους, γιατί ήξερα πως δεν είμαι καλή σε αυτό.
Οπότε, συνεννοήθηκα με διάφορους ατζέντηδες ώστε να βρω κάποιον ειδικό σε αυτόν τον τομέα. Όλοι είχαν παραξενευτεί, διότι το σύνηθες ήταν οι σκηνοθέτες να αποφεύγουν να πειράζει κάποιος ξένος τα σενάριά τους. Από την άλλη, εγώ δεν μπορούσα να κάνω διαφορετικά. Και εδώ η ιστορία αρχίζει να γίνεται ενδιαφέρουσα. Εν τέλει βρίσκω ένα σεναριογράφο που μου παραδίδει μια δική του εκδοχή του «Desert Hearts». Ωστόσο, την ύστατη ώρα με «πακέτωσε» (σ.σ.: «screwed me over») και απλά εξαφανίστηκε. Το εντυπωσιακό είναι πως παρότι δε χρησιμοποίησα ούτε λέξη από αυτό που μου έδωσε, ήμουν υποχρεωμένη να πληρώσω γιατί έτσι επιβάλλει το Σωματείο των Σεναριογράφων.
Τότε έφτασε στα χέρια μου η δουλειά της Νάταλι Κούπερ που με ενθουσίασε. Αλλά, για να μην πάθω τα ίδια, ακολούθησα το εξής πλάνο. Επειδή η Νάταλι ήταν καλοφαγάς, κάθε σαββατοκύριακο ταξίδευα από το Βένις Μπιτς στο Σαν Φρανσίσκο όπου έμενε, έκλεινα ένα εστιατόριο και δουλεύαμε εκεί. Στόχος ήταν κάθε συνάντησή μας να οδηγεί σε δέκα σελίδες σεναρίου και αμέσως μετά γυρνούσα σπίτι. Ήταν ένα εκκεντρικό άτομο, όμως, θυμάμαι κάθε στιγμή που περάσαμε μαζί.
Διαβάστε όλα τα νεότερα από το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης εδώ.
Διαβάστε επίσης
