Γιορτή του πατέρα: Τρεις γνωστοί Έλληνες μπαμπάδες μιλούν για την πατρότητα σήμερα

Νίκος Ορφανός

Ηθοποιός, πατέρας ενός κοριτσιού δύο ετών κι ενός αγοριού έντεκα ετών

«Με την πατρότητα ανακάλυψα ξανά τον κόσμο»

Δεν είχα κάποιο πατρικό πρότυπο από την οικογένειά μου. Η πατρότητα, έτσι όπως την έβλεπα εγώ στην οικογένεια μου και στις οικογένειες των φίλων μου δεν είχε κάτι ιδιαίτερο, οι άνθρωποι απλώς έκαναν παιδιά για να γεμίσουν τη ζωή τους. Κάποιοι πατεράδες έπαιρναν τα παιδιά και τα πήγαιναν στο γήπεδο, ας πούμε, αλλά δεν νομίζω ότι έχτιζαν βαθύτερες σχέσεις.

Για μένα η πατρότητα δεν ξεχωρίζει από τη μητρότητα. Ίσως είναι λιγότερο συναισθηματική, με την έννοια ότι τα παιδιά δένονται πρώτα με τη μητέρα και τον πατέρα τον ανακαλύπτουν μετά. Πατρότητα για μένα σημαίνει να χτίσεις μια αποδοχή με τα παιδιά σου.  Το να είσαι γονιός είναι μια μεγάλη ευκαιρία να γίνεις καλύτερος άνθρωπος, να αναστοχαστείς το πώς μεγάλωσες και να δώσεις στο παιδί σου την οικογένεια που θα ήθελες να είχες κι εσύ όταν ήσουν μικρός. Η γονεικότητα πρέπει να μας δίνει δύναμη. Και η αποδοχή είναι πολύ σημαντικό πράγμα.

Ο σύγχρονος πατέρας παλεύει διαρκώς με τις ανασφάλειες του, τους φόβους και τα τραύματα από τη δική του ανατροφή, τα οποία πρέπει να γιατρέψει προκειμένου να μην τα προκαλέσει στο παιδί του. Τα περισσότερα τραύματα προέρχονται από μια τραυματική σχέση με τον δικό του πατέρα, είτε είναι συγκρουσιακή είτε μια σχέση μη αποδοχής, όπως ήταν η δική μου.

Έχω μεγαλώσει με αρκετή κριτική και με προσπάθεια συμμόρφωσης σε κοινωνικές νόρμες. Αυτό με έκανε να θέλω σήμερα να είμαι διαφορετικός με το παιδί μου. Θέλω να υπάρχει επαφή, διάλογος, μοίρασμα, όχι απλώς συνύπαρξη στο ίδιο σπίτι. Γι’ αυτό και επιδιώκω, όσο χρόνο κι αν έχω, να είναι ποιοτικός, όπου ποιοτικός χρόνος σημαίνει να μην βαριέμαι την παρέα του παιδιού μου, να μιλάμε, να μοιραζόμαστε, ακόμα και για λίγα λεπτά.

Το δεύτερο παιδί μου ήρθε όταν ήμουν 55 ετών. Ήμουν καλλιτεχνικός διευθυντής του ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης τότε, αισθανόμουν κουρασμένος και καθόμουν μια μέρα στο γραφείο μου προσπαθώντας να υπολογίσω πόσα χρόνια έχω μέχρι τη  σύνταξη. Εκείνη την ώρα με πήρε τηλέφωνο η γυναίκα μου και μου είπε: είμαι έγκυος.

Δεκαπέντε μέρες μετά τη γέννηση της κόρης μου, ανακάλυψα ότι είχα όγκο στον εγκέφαλο και μπήκα σ’ ένα μεγάλο αγώνα. Είχα πει στη γυναίκα μου ότι αυτό το παιδί, που το θέλαμε πολύ καιρό, θα μας φέρει γούρι. Και όντως μας έφερε, γιατί βρήκαν τον όγκο εγκαίρως και το αντιμετωπίσαμε με επιτυχία.

Το μεγαλύτερο μάθημα που πήρα από τα παιδιά μου είναι να ξαναβρώ το παιδί μέσα μου.  Και ότι μέσα από τα μάτια τους ανακάλυψα ξανά τον κόσμο.

Νίκος Συρίγος

Δημοσιογράφος, πατέρας δύο κοριτσιών, 18 και 25 ετών

«Πατέρας για μένα σημαίνει να είσαι παρών»

Βίωσα την πατρότητα για πρώτη φορά με ένα παιδί που δεν ήταν δικό μου, αλλά της τότε συντρόφου μου. Το έζησα ως μεγάλη τύχη, ως ευλογία, ως ένα θαύμα που με βρήκε. Δεν με απασχόλησε αν είναι ή δεν είναι δικό μου παιδί, ήταν κάτι που το είχα κάνει skip, κάτι που απλώς συνέβη και το αγκάλιασα ολοκληρωτικά.

Όταν πήρα την Εύα αγκαλιά, ήταν σαν να έπαιρνα αγκαλιά τον παράδεισο. Απολάμβανα κάθε στιγμή μαζί της. Κάθε ξύπνημα το πρωί, κάθε νανούρισμα το βράδυ, κάθε απορία που έπρεπε να λύσω σ’ ένα παιδί που μάλιστα ήταν δίγλωσσο εκ γενετής, γιατί ο μπαμπάς της είναι Ολλανδός.

Η δική μου πατρική εμπειρία επηρεάστηκε πολύ από τον πατέρα μου, από τη θυσία που έκανε να αφήσει τη θάλασσα και μια καριέρα που είχε επιλέξει και να γίνει έμπορος, για να είναι παρών στη δική μου ζωή και του αδερφού μου. Αυτό το μάθημα το κουβαλάω, και όσο ήμουν παντρεμένος και όταν χώρισα, ήθελα οι κόρες μου να ξέρουν ότι πατέρας σημαίνει παρουσία. Να ξέρουν ότι είμαι πάντα ένα τηλεφώνημα μακριά. Αυτό το τηρώ απαρέγκλιτα μέχρι σήμερα, κρατάμε ζωντανή τη σχέση και την επαφή μας καθημερινά.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για έναν σύγχρονο πατέρα είναι να είναι παρών χωρίς να περιορίζει την ελευθερία των παιδιών του. Να αφήνει τα παιδιά να έχουν τα δικά τους όνειρα, να μην τους φορτώνει τα δικά του. Ποτέ δεν επεδίωξα οι κόρες μου να πάρουν μια κατεύθυνση που ήθελα εγώ. Το πιο δύσκολο είναι να μην ριζώσεις το φόβο στην ψυχή των παιδιών σου και ταυτόχρονα να μην επηρεάσεις τη σκέψη και την ελευθερία τους στην επιλογή. Τα παιδιά δεν μας ανήκουν, ανήκουν στον εαυτό τους.

Από τα παιδιά μου μαθαίνω συνεχώς. Μου δείχνουν ποιό είναι το δίκαιο, μου δείχνουν πώς να παλεύω πάντα γι’ αυτό, και προσπαθώ να το κάνω.  Αν έδινα μια συμβουλή σε έναν νέο πατέρα, θα έλεγα να αφήσει τα παιδιά να τον μάθουν και όχι να μάθει εκείνος τα παιδιά. Γιατί αυτά ξέρουν, είναι πιο εξελιγμένα μοντέλα από εμάς.

Τα παιδιά μου στο μέλλον, ένα πράγμα θα ήθελα να πούνε για μένα: ότι ο μπαμπάς μας ήταν πάντα εδώ. Παρών. Χωρίς να μας πνίγει, αλλά και χωρίς να λείπει ποτέ όταν τον χρειαζόμασταν.

Σίλας Σεραφείμ

Stand up κωμικός, πατέρας δύο αγοριών, εννιά και έντεκα ετών

«Δεν σπουδάζεις πατέρας, απλώς προσπαθείς για το καλύτερο»

Η πατρότητα για μένα ξεκίνησε ως μια ανάγκη μου να αλλάξω τη ζωή μου, γιατί είχα αρχίσει να βαριέμαι. Είχα ζήσει αρκετά πράγματα μόνος μου και ένιωσα ότι ήθελα κάτι διαφορετικό. Βέβαια, ποτέ δεν ήθελα απλώς να γίνω πατέρας όπως να ’ναι. Ήθελα να γίνει με μια γυναίκα με την οποία θα πίστευα ότι μπορούμε πραγματικά να μεγαλώσουμε παιδιά μαζί. Πάντα πίστευα ότι τα παιδιά πρέπει να έχουν και τη μαμά και τον μπαμπά τους ως σταθερή βάση.

Οι συνθήκες όμως αλλάζουν σε σχέση με το πώς μεγαλώσαμε εμείς. Η πόλη, η καθημερινότητα, οι απαιτήσεις της ζωής σήμερα είναι διαφορετικές από εκείνες της δικής μου παιδικής ηλικίας, από την Κομοτηνή του 70 και του 80 που μεγάλωσα εγώ.

Από τον πατέρα μου έχω κρατήσει αρκετά πράγματα, κυρίως σε σχέση με τη φροντίδα και την καθημερινότητα. Εκείνος ενδιαφερόταν να τρώμε σωστά, για παράδειγμα, το ίδιο  θέλω κι εγώ για τα παιδιά μου.

Δεν έχω απορρίψει πράγματα από την κουλτούρα του πατέρα μου αλλά έχω απορρίψει στερεότυπα της εποχής, όπως το ότι κάποια πράγματα δεν είναι για αγόρια. Θέλω τα παιδιά μου να είναι ανεξάρτητα, να μπορούν να αυτοεξυπηρετούνται, να μαγειρεύουν, να σιδερώνουν, να σφουγγαρίζουν. Αυτό δεν ήταν στην τότε κουλτούρα.

Πρέπει να είσαι κοντά στο παιδί, να το ακούς. Όλοι κάνουμε λάθη, όσο κι αν θέλουμε να τα αποφύγουμε. Δεν σπουδάζεις πατέρας και γονέας, ούτε τα μαθαίνεις όλα καθώς μεγαλώνεις παιδιά. Απλώς προσπαθείς για το καλύτερο με το μυαλό, την αντίληψη και τη βοήθεια που μπορεί να έχεις, είτε από τη γυναίκα σου, είτε από τους γύρω.

Το χιούμορ, στο οποίο στηρίζεται η δουλειά μου, έχω την αίσθηση ότι έχει περάσει και στα παιδιά μου. Καταλαβαίνουν και τους αρέσουν τα αστεία, της ηλικίας τους βέβαια ακόμα, αλλά φαίνεται ότι εξοικειώνονται με το χιούμορ και αυτό με χαροποιεί, χωρίς να σημαίνει ότι πρέπει και αυτά να ακολουθήσουν κάτι συγκεκριμένο.

Μια από τις πιο δυνατές στιγμές ήταν όταν το παιδί μου πήγε πρώτη φορά σχολείο και άκουσα τη δασκάλα να μιλά για εκείνο με καλά λόγια. Εκεί συνειδητοποίησα πόσο βαθιά μπορεί να σε αγγίξει η πατρότητα.

Από τα παιδιά μου έχω μάθει τη διαλεκτική της ζωής, την υπομονή, την κατανόηση, την τρυφερότητα και την αυταπάρνηση. Θα ήθελα να με θυμούνται με χαμόγελο και με την αίσθηση ότι έκανα ό,τι μπορούσα γι’ αυτά, ακόμα και όταν έκανα λάθη.