Η Κλέλια Άνδραλη στο ΚΛΙΚ: «Έτσι σχεδίασα το ρούχο του Akyla»
Η σχεδιάστρια, που αναγνωρίζουμε από τα έντονα prints της, μιλά στο ΚΛΙΚ για όσα της δίνουν έμπνευση και τις αλλαγές που θέλει να δει στη βιομηχανία της μόδας,
Μπορεί και φτιάχνει τα πάντα, από τα μοτίβα των συλλογών της, μέχρι το περιεχόμενο στον λογαρισμό του ομώνυμου brand της στο Instagram. Έχει ήδη αποκτήσει ένα πιστό κοινό από Ελληνίδες που αναζητούν το έντονο χρώμα και την παιχνιδιάρικη αυτοπεποίθηση των ρούχων της, πράγμα σπάνιο στην εγχώρια σκηνή, τον τελευταίο καιρό όμως το όνομά της ακούγεται όλο και περισσότερο και για έναν ακόμη λόγο.
Το «αρκουδάκι»-Akylas
Λίγες εβδομάδες πριν η Ελλάδα ανέβει στη σκηνή της Eurovision, ο Akylas μας έχει ξεσηκώσει τόσο με το «Ferto», όσο και με τις στυλιστικές του επιλογές. Στον ελληνικό τελικό «Sing for Greece», όπου εξασφάλισε το εισιτήριο για τον διαγωνισμό της Eurovision, εμφανίστηκε με ένα μαύρο σύνολο διακοσμημένο με εκρηκτικές πορτοκαλί στάμπες. Πίσω από αυτή τη φάνκι pop αισθητική βρίσκεται η σχεδιάστρια Κλέλια Άνδραλη, η οποία στο βίντεο που ακολουθεί εξηγεί πώς έγινε η συνεργασία της με τον φετινό υποψήφιο της Eurovision.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Μαζί με τον creative director και στυλίστα Philippe G. Missa διαμόρφωσαν μια εικόνα γίνεται προέκταση της μουσικής και φέρνει χαμόγελα. Ο Φίλιππος διέκρινε αμέσως τη χημεία μεταξύ των δύο δημιουργών και έτσι ο Akylas και η Κλέλια άρχισαν να δουλεύουν με άξονα την punk ενέργεια και μια απελευθερωμένη queer αυτοπεποίθηση.
Κlelia Andrali: the brand
Το μαγαζί-showroom-studio της, ήταν ακριβώς αυτό που θα περίμενε κανείς από τη σχεδιάστρια πίσω από το look του «Ferto». Prints παντού, ρούχα που πιάνουν χώρο, μεγάλες φόρμες, έντονες υφές. Εκείνη κινείται στον χώρο με άνεση. Τον έχει φέρει στα μέτρα της: λίγο εργαστήριο, λίγο κατάστημα, λίγο δημιουργικό καταφύγιο. Ίσως η καλύτερη αφορμή για να καταλάβει κανείς τη δουλειά της.
Η έντονη χρωματική παλέτα των ρούχων της, πέρα από αισθητική επιλογή έχει και ψυχολογική διάσταση. Για την Άνδραλη, το ντύσιμο μπορεί να επηρεάσει άμεσα τη διάθεση ενός ανθρώπου. Στο στούντιό της βλέπει συχνά αυτή τη μεταμόρφωση στην πράξη, όταν γυναίκες που μπαίνουν ντυμένες από την κορυφή ως τα νύχια στα μαύρα και διστακτικά δοκιμάζουν ένα πολύχρωμο φούτερ ή ένα έντονο print. «Έλαμψε το πρόσωπό της», λέει, περιγράφοντας τη στιγμή που κάποια πελάτισσα κοιτάχτηκε στον καθρέφτη και ένιωσε να γνωρίζει τον εαυτό της σε κάτι που πριν λίγο θεωρούσε υπερβολικό.
View this post on Instagram
Η μόδα συνήθως μαθαίνει στις γυναίκες να μικραίνουν, να κρύβονται μέσα σε ρούχα που περιορίζουν το σώμα και τη διάθεση. Γι’ αυτό τα δικά της σχέδια κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση. «Το ρούχο δεν σε μικραίνει. Σε κάνει ορατή», λέει. Και επαναλαμβάνει μια φράση που λέει συχνά και στην κόρη της: «Δεν θα μικρύνεις εσύ για να χωρέσεις σε μια παρέα». Τα ρούχα της είναι για να φάινονται. «Δεν τα φοράς για να σε δούνε, αλλά θα σε δούνε», λέει χαρακτηριστικά.
«Η Μαρίνα Σάττι τα έσπασε όλα (τα στεγανά). Είπε θα κάνω υπέροχη μελετημένη μουσική και μετά έκανε το Blouzaki. Θα το κάνω. Γιατί; Γιατί έτσι θέλω. Έτσι κι εγώ, το χρώμα το βάζω γιατί έτσι. Θα χρησιμοποιήσω όλη την παλέτα που μου δίνει η τέχνη μου».
Το μεταπτυχιακό της στο Glasgow School of Art αποδείχθηκε καθοριστικό όχι μόνο για την αισθητική της αλλά και για τον τρόπο που προσεγγίζει τη δημιουργία. Το πρόγραμμα σπουδών ήταν ασυνήθιστo, καθώς για μήνες δεν σχεδίαζε τίποτα, όμως διάβαζε, έγραφε και έκανε έρευνα. «Εγώ ήμουν η αρχή και εγώ το τέλος. Δεν υπήρχε λάθος», τονίζει. Η έρευνα μπορούσε να ξεκινήσει από από μια σκέψη, ένα συναίσθημα, ένα βιβλίο, μια διαδικασία που, όπως λέει, έμοιαζε με ψυχοθεραπεία. Εκεί άρχισε να διαμορφώνεται και η αισθητική που χαρακτηρίζει σήμερα το brand της. Ο Andy Warhol, ο Jean-Michel Basquiat και ο Roy Lichtenstein έγιναν αισθητικοί ταγοί της.
Κλέλια, τι είναι για σένα ηθική μόδα;
Για την Κλέλια η έννοια της ηθικής μόδας ξεκινά από τους ανθρώπους που δουλεύουν για να φτιαχτεί ένα ρούχο. «Δεν έχει φύγει άνθρωπος από εδώ χωρίς να πληρωθεί αυτό που χρειάζεται», λέει κατηγορηματικά. Έχοντας δει από κοντά εγχώρια εργαστήρια παραγωγής με κακές συνθήκες εργασίας, έχει διαμορφώσει μια αυστηρή προσωπική γραμμή. Το αναφέρει ειδικά όταν η συζήτηση πηγαίνει στις πρακτικές ασκήσεις και τα internships, που στη μόδα είναι βασικά απλήρωτα. «Μην δουλεύετε τσάμπα. Ποτέ», επιμένει. «Η δουλειά σου αξίζει και κάποιος βγάζει χρήματα από αυτή». Η ίδια παραδέχεται ότι αυτή η στάση δεν είναι απαραίτητα συμφέρουσα οικονομικά για μια μικρή επιχείρηση, όμως θεωρεί ότι είναι ο μόνος τρόπος να λειτουργήσει με συνέπεια. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει και την καθημερινή λειτουργία της ομάδας της: «Είμαστε ομάδα. Δεν γίνεται να πατάς τον άλλο στο λαιμό και μετά να λες ότι κάνεις ωραία μόδα».
Το brand της, που ξεκίνησε το 2016 στο Brighton της Αγγλίας, λειτουργούσε ασπό την αρχή με άξονες τη βιωσιμότητα και τη διαφάνεια. «Είχα πει ότι δεν θα έχω ποτέ στη ζωή μου ρούχο που να μην είναι sustainable», λέει. «Μετά έρχεται η ζωή». Δεν είναι απογοητευμένη, περισσότερο ρεαλίστρια. Οι πρώτες συλλογές της ήταν εξ ολοκλήρου φτιαγμένες από βιώσιμα υλικά, οργανικά βαμβάκια και φυσικές ίνες, όμως με τον καιρό αναγκάστηκε να αποδεχθεί ότι αυτό δεν είναι πάντα εφικτό. Σήμερα, περίπου το 90% των υλικών που χρησιμοποιεί είναι βιοδιασπώμενα, από τις συσκευασίες μέχρι τα μελάνια που χρησιμοποιούνται για την εκτύπωση των πολύχρωμων μοτίβων. Και φυσικά όλη η παραγωγή γίνεται εγχώρια.
Η δημιουργία του brand συνέπεσε με μια εξίσου σημαντική περίοδο στη ζωή της, τη μητρότητα. Το πρώτο της παιδί γεννήθηκε στην Αγγλία το 2016, όταν η ίδια και ο σύζυγός της προσπαθούσαν να χτίσουν την επαγγελματική τους ζωή στο εξωτερικό. Οι πρακτικές δυσκολίες, από το υψηλό κόστος των παιδικών σταθμών μέχρι την απουσία οικογενειακού δικτύου, την οδήγησαν τελικά να επιστρέψει στην Ελλάδα. Το 2018 άνοιξε τον χώρο όπου στεγάζεται σήμερα το brand της και άρχισε να δουλεύει πιο οργανωμένα με συλλογές και παραγωγή. Δύο χρόνια αργότερα, μέσα στην περίοδο της πανδημίας, απέκτησε το δεύτερο παιδί της.
«Το κέντρο είναι η προσωπική μου ζωή», λέει. «Και γύρω γύρω χτίζω την επιχείρηση». Αν χρειαστεί να φύγει για τα παιδιά της, το κατάστημα απλώς κλείνει. «Αν με πάρουν τηλέφωνο από το σχολείο, κλειδώνω και φεύγω». Η ίδια μεγάλωσε στον Κορυδαλλό, σε μια γειτονιά που, όπως λέει, της έμαθε να λειτουργεί μέσα σε μια κοινότητα, και εξού επέλεξε να στήσει «τα κεντρικά» της εκεί. Πολλοί της έλεγαν ότι δεν θα έχει το «πέρασμα» του κέντρου μπροστά από το μαγαζί, αλλά δεν την ενδιέφερε ιδιαίτερα. «Δεν θέλω πέρασμα», λέει. «Θέλω να έρθει κάποιος που ξέρει γιατί έρχεται».
Παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα μικρά brands στην Ελλάδα – από την έλλειψη θεσμικής υποστήριξης μέχρι το υψηλό κόστος παραγωγής – η Κλέλια παραμένει αισιόδοξη για το δημιουργικό δυναμικό της ελληνικής μόδας. Τα τελευταία χρόνια έχει εμφανιστεί μια νέα γενιά σχεδιαστών που δουλεύει με περισσότερη ελευθερία και λιγότερη ανάγκη να αντιγράψει τα μοντέλα του εξωτερικού. Ταυτόχρονα, όμως, επιμένει ότι το σύστημα εξακολουθεί να είναι δύσκολο για τους νέους δημιουργούς, ιδιαίτερα όταν τους ζητείται να πληρώνουν για συμμετοχές, προβολή ή πρακτικές εμπειρίες. «Πώς θα πληρώσει ένας σχεδιαστής 22 χρονών 1500 ευρώ για να δείξει τη δουλειά του;» αναρωτιέται. Για εκείνη, η πραγματική υποστήριξη θα σήμαινε περισσότερες και βιώσιμες ευκαιρίες για τους νέους, διάδοση της γνώσης και συνεργασία σε προωπικό επίπεδο.
«Η “ηθική μόδα” είναι λίγο παράξενος όρος. Γιατί υπονοεί ότι η κανονική μόδα δεν είναι ηθική. Έτσι θα έπρεπε να είναι η μόδα. Να πληρώνεις τους ανθρώπους, να δουλεύεις σωστά, να σέβεσαι το περιβάλλον. Δεν θα έπρεπε να είναι κάτι ξεχωριστό».
Σήμερα το brand της Κλέλιας λειτουργεί με δύο συλλογές τον χρόνο, μικρή παραγωγή και στενή σχέση με τους πελάτες της. Ταυτόχρονα κοιτά προς το εξωτερικό — ιδιαίτερα προς τη Σκανδιναβία. «Η Δανία μου ταιριάζει πάρα πολύ», λέει. Και αν δει κανείς το street style της Κοπεγχάγης, καταλαβαίνει γιατί.
View this post on Instagram
